Osmaniye Çukurova’nın doğusunda yer alan, tarımsal üretkenliği ve bereketli topraklarıyla Doğu Akdeniz’in en kritik üretim merkezlerinden biridir.
Osmaniye’de Zeytinciliğin Sosyo-Ekonomik Portresi Potansiyel, Yanılgılar ve Çözüm Arayışları
Başta yazmam ve bilgi vermem gereken en önemli mesaj:
Akaryakıt litresi 100 Lira
Zeytinyağı litresi 390 - 450 Lira.
Osmaniye Çukurova’nın doğusunda yer alan, tarımsal üretkenliği ve bereketli topraklarıyla Doğu Akdeniz’in en kritik üretim merkezlerinden biridir. Son 20 yılda ivme kazanan ve bölge tarımında kendine önemli bir yer edinen zeytin yetiştiriciliği, doğru stratejilerle yürütüldüğünde bölge ekonomisini ihya edecek devasa bir potansiyele sahiptir. Ancak sahada karşılaşılan yapısal ve zihniyet kaynaklı sorunlar, bu potansiyelin tam kapasiteyle ekonomiye kazandırılmasını engellemektedir.
1. Mevcut Durum ve Temel Yanılgılar
Osmaniye zeytinciliği, çeyrek asra yaklaşan geçmişine rağmen henüz arzulanan verimlilik, sanayileşme ve pazarlama gücüne ulaşamamıştır. Tarımsal üretimin her sahasında dikimden bakıma, hasattan işlemeye kadar birtakım kronik sorunlar öne çıkmaktadır:
Kulaktan Dolma Bilgilerle Yetiştiricilik: Bilimsel agronomik yaklaşımlar yerine geleneksel ve kulaktan dolma yöntemlerin tercih edilmesi, üretimde sürekliliği ve kaliteyi olumsuz etkilemektedir.
Teknik Desteğe Karşı Direnç: Ziraat mühendislerinin ve uzmanların teknik yönlendirmelerini reddeden, yeniliğe kapalı tutumlar verim kayıplarını artırmaktadır.
Bilesiz Üretim" Anlayışı: Zeytin ağacını toprağa diktim, gerisini doğaya bıraktım" düşüncesiyle yürütülen bakım süreçleri; gübreleme, budama ve sulama gibi kritik adımların atlanmasına yol açmaktadır.
Bu yetersiz ve bilinçsiz yaklaşımın en somut göstergesi, arazisinde 750 kök zeytin ağacı barındırmasına rağmen sezonda neredeyse hiç verim alamayan üreticilerin varlığıdır. Bu durum, yalnızca bireysel bir maddi kayıp değil, milli ekonomiye ve gıda arz güvenliğine vurulmuş ciddi bir darbedir.
2. Üretim, Bakım ve Pazarlama Zincirindeki Kırılmalar Zeytin üretimi, toprak hazırlığından sofraya ulaşana kadar kesintisiz bir zincirdir. Zincirin tek bir halkasındaki aksama, nihai ürünü değersizleştirmektedir.
3. Çözüm Yolu: "Devlet-Millet El Ele" Mantığı ve Mühendislik Kontrolü
Osmaniye zeytinciliğinin hak ettiği seviyeye gelmesi ve tarımsal atılımın sağlanması için acil bir eylem planının devreye sokulması şarttır. Çözümün anahtarı "Devlet-Millet El Ele" prensibi çerçevesinde sahada bilimi hakim kılmaktır:
Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinin Etkin Denetimi: Üretim sahaları sıkı bir şekilde denetlenmeli, çiftçilerin modern üretim standartlarına uyumu teşvik edilmelidir.
Ziraat Mühendisleri Kontrolünde Üretim: Kulaktan dolma bilgiler yerine, ziraat mühendislerinin doğrudan sahada rehberlik ettiği, saha odaklı danışmanlık mekanizmaları kurulmalıdır.
Çiftçi Eğitimi ve Bilinçlendirme: Toprak analizinden budama tekniklerine, doğru gübrelemeden organik mücadeleye kadar geniş kapsamlı eğitim programları düzenlenmelidir.
Bölgesel İşleme ve Pazarlama Ağları: Sadece hammade satan değil, işlenmiş ve kalitesi tescillenmiş markalı ürün üreten kooperatifleşme ve sanayi altyapısı desteklenmelidir.
Tarımsal kalkınmanın ve bağımsızlığın temeli "Üretim, Üretim, Üretim" parolasıdır. Osmaniye’nin bereketli topraklarında yer alan 750 kök ve üzerindeki zeytinliklerin atıl kalması kabul edilemez. Bilimin rehberliğinde, devletin denetiminde ve üreticinin emeğiyle Osmaniye zeytinciliği; doğru bakım, kaliteli işleme ve güçlü pazarlama stratejileriyle hem bölgesel refahın hem de ülke tarımının parlayan yıldızı olmaya adaydır.
Netice olarak düz ovada bir mevsimde üç mahsul alınma imkânı olan verimli toprağımız da pamuk fıstık mısır soya tarlalarımız üretim girdi maliyetler ve zahmetli işçiliği bahanesiyle bıraktık. Yerine zeytin ağaçlarını ektik. "Zeytin ektim tarlaya mevlam gayıra" dedik ve maalesef bilinçli zeytincilik sistemini yakalayamadık.
Zeytincilikte aşağıdaki sistemi kurabilir ve devlet millet elele dersek istediğimiz verim, kalite ve kazancı sağlarız.
Bakım ve Besleme:
---Bilinçsiz gübreleme, yetersiz budama, hastalık/zararlı mücadelesinin aksaması.
+++Toprak analizine dayalı gübreleme, periyodik budama ve entegre zararlı mücadelesi.
Hasat Yöntemi
---Ağaca zarar veren kontrolsüz silkme ve uygunsuz taşıma koşulları.
+++Ağacı ve meyveyi koruyan mekanize, modern ve zamanında yapılan hasat.
İşleme ve Markalaşma
---Zeytinyağının kalitesini düşüren hatalı sıkım ve yetersiz depolama.
+++Soğuk sıkım teknolojileri, coğrafi işaret ve katma değerli markalı ürün satışı.
