İnsan, yalnız başına eksikliğini derinden hisseden, tamamlanmaya muhtaç bir varlıktır.
Bu tamamlanmanın en saf, en kalıcı ve en bereketli mecrası ise ailedir. Eşler arasında yeşeren ülfet (alışkanlık, kaynaşma ve gönül birliği), merhamet (incelik, hoşgörü ve acıma) ve şefkat (koruyup kollayan, karşılık beklemeyen derin sevgi), yalnızca dünyevi bir huzurun teminatı değildir. Bu manevi haller, kulun Rabbine yaklaşmasının, Allah’ın karşılıksız sevgisine ve geniş affına erişmesinin de en güçlü vesilelerindendir.
İlahi kelam, eşler arasındaki bağı sıradan bir birlikteliğin ötesinde, ruhsal bir sükûnet ve rahmet vesilesi olarak tanımlar. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulur:
"Kendilerinden huzur bulasınız diye sizin için kendi nefislerinizden eşler yaratması, aranızda sevgi ve merhamet var etmesi de O’nun (varlığının ve kudretinin) delillerindendir. Şüphesiz bunda, düşünen bir toplum için elbette ibretler vardır." (Rûm Suresi, 30/21)
Bu ayette geçen meveddet (sevgi, muhabbet) ve rahmet (merhamet, şefkat) kavramları, evliliğin iki temel sütunudur. Sevgi çoğu zaman koşullara veya güzelliklere bağlı olarak dalgalanabilir; ancak merhamet, kırgınlıkların ve kusurların ötesinde eşini koruyup gözetmektir. Eşler birbirine merhametle baktıkça ve birbirinin eksiklerini örttükçe, Allah’ın rahmet kapıları da o haneye açılır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), aile içindeki yumuşaklığı ve güzelliği hem imanın olgunluğu hem de kulun Rabbine sunabileceği en güzel ameller arasında göstermiştir:
"Müminlerin iman bakımından en olgun olanı, ahlakça en güzel olanıdır. Sizin en hayırlılarınız, ailesine (eşine) karşı en hayırlı olanınızdır." (Tirmizî, Radâ, 11)
Ayrıca, eşler arasındaki kırgınlıkları yutmak, birbirini affetmek ve gönül kırmaktan sakınmak, kulun kendi günahlarının affına da kapı aralar. Zira merhamet edene Rahman olan Allah da merhamet eder; başkasının hatasını bağışlayanın, Rabb’in affına nail olma ümidi güçlenir. Evin içinde kurulan o sıcak ülfet, dış dünyanın sertliğinden yorulmuş kalpler için bir sığınak, Rabb’in rızasına giden yolda ise bir manevi eğitim ocağıdır.
Rivayet olunur ki, salih zatlardan biri ile hanımı uzun yıllar süren evlilikleri boyunca hiç yüksek sesle konuşmamış, birbirlerini kırmamaya azami gayret göstermişlerdi. Bir gün hanımı, ev işleriyle uğraşırken elindeki kıymetli bir testiyi düşürüp kırmış; telaşla ve mahcubiyetle eşinin yüzüne bakmıştı.
Zat, eşinin gözlerindeki korkuyu ve üzüntüyü görünce ona tek bir sitem sözü söylemedi. Aksine tebessüm ederek yanına yaklaştı ve şöyle dedi:
"Hanımım, testinin kırılması bir şey değil; yeter ki senin eline bir zarar gelmemiş olsun. Senin gönlün kırılmasın, bir testi her zaman bulunur."
O gece zat rüyasında, gökyüzünden inen bir nurun hanesine yayıldığını ve kendisine şöyle seslenildiğini gördü: "Sen eşinin kusurunu şefkatle örttün ve onun gönlünü incitmedin; Biz de senin geçmiş ve gelecek hatalarını affettik." Uyandığında kalbinde tarif edilmez bir ferahlık, dilinde ise Rabbine şükür ve yakarış vardı.
Ailede eşler arasında kurulan ülfet, merhamet ve şefkat, karşılıksız bir iyilik halidir. Hiçbir maddi karşılık beklemeden eşinin yorgunluğunu almak, kırgınlığı uzatmadan affetmek, acısını kendi acısı bilmek; kulun kalbini yumuşatır ve onu Allah’ın karşılıksız sevgisine layık bir kıvama yaklaştırır. İnsan, eşine gösterdiği şefkatle aslında kendi ruhunu da arındırır; eşini affettikçe, Rabb’inin sonsuz mağfiretine bir adım daha yaklaşır.
Medet ya Allah... Gönüllerimize ülfet, dillerimize hikmet, hanelerimize merhamet ve şefkat ihsan eyle; bizleri karşılıksız sevgine, rızana ve sonsuz affına eriştir.