Kökeni nereye uzanıyor?

Kahvenin İslam dünyasında yayılışı 16. yüzyılda hız kazanırken, Osmanlı coğrafyasında kahve kültürü kısa sürede İstanbul merkezli bir sosyal dönüşüme dönüştü. Tarihsel kayıtlarda İstanbul’daki ilk kahvehanelerin 1550’lerin ortasında açıldığı bilgisi öne çıkıyor.

Bu dönemde kahve; saraydan halka, esnaftan entelektüel çevrelere kadar geniş bir zeminde “sohbetin bahanesi” haline geldi. Kahvehaneler ise yalnızca içecek sunan yerler değil, aynı zamanda haber, edebiyat ve gündemin konuşulduğu kamusal alanlar olarak şekillendi.


Kültürü neden bu kadar güçlü?Kahve-1

1) “Bir fincanın hatırı”

Türk kahvesi ikramı, günlük bir alışkanlıktan öte görgü, nezaket ve bağ kurma sembolüdür. UNESCO tanımında da kahvenin; sohbet, misafir ağırlama ve sosyal etkileşimle güçlü biçimde ilişkili olduğu vurgulanır.

2) Kız isteme geleneği

Kahve, özellikle “kız isteme” gibi törenlerde sembolik bir rol taşır. Bu yönüyle kültürün yaşayan bir parçası olmaya devam eder.

3) Fal geleneği

Fincan dibinde kalan telvenin fal için yorumlanması da Türk kahvesinin kültürel katmanlarından biri olarak UNESCO içeriğinde yer alır.


Türk kahvesi nasıl “doğru” içilir?

  • Köpük: Servisin itibarı sayılır.

  • Su: Damak temizliği için klasik eşlikçidir.

  • Lokum/çikolata: İkram kültürünü tamamlar.

  • Telve: Türk kahvesi filtrelenmez; telvesiyle pişer ve servise gider.


Yararları neler?

Evde Türk Kahvesi Yakmak

Antioksidan Etkisiyle Siyah Çayın Öne Çıkan 6 Faydası
Antioksidan Etkisiyle Siyah Çayın Öne Çıkan 6 Faydası
İçeriği Görüntüle

Uzmanlar, kahvenin içerdiği kafein ve çeşitli biyoaktif bileşenler nedeniyle ölçülü tüketimde bazı faydalarla ilişkilendirildiğini belirtiyor. Harvard’ın “Nutrition Source” içeriğinde kahvenin antioksidanlar ve inflamasyonla ilişkilendirilen yönlerine dikkat çekiliyor.

“Beyin sağlığı” gündemde

Şubat 2026’da Harvard bağlantılı araştırma haberlerinde, kafeinli kahve/çay tüketiminin bilişsel gerileme ve demans riskiyle ilişkilendirildiğine dair bulgular paylaşıldı (nedensellik kesin değildir).

Not: Bu tür çalışmalar genellikle gözlemsel olduğu için “kesin korur” gibi yorumlanmamalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Gece tüketimi uykuyu bozabilir (kafein hassasiyeti kişiden kişiye değişir).

  • Reflü, çarpıntı, gebelik, hipertansiyon gibi durumlarda hekim önerisi önemlidir.

  • Şeker ve krema ekleri, kalori yükünü artırabilir.


Türk kahvesi neden hâlâ trend?

Kahve zincirleri çoğalsa da Türk kahvesi; yavaş içim, sohbet ve ritüel tarafıyla farklı bir deneyim sunuyor. UNESCO’nun tescili de bu geleneğin “yaşayan kültür” kimliğini güçlendiriyor

Muhabir: Ezgisu Şimşek