Şıhıl Mahşi, yöresel Türk mutfağının en dikkat çeken kabak yemeklerinden biri olarak sofralarda yerini alıyor. Kızartılmış minik kabakların kıymalı, soğanlı ve nohutlu iç harçla doldurulmasıyla hazırlanan bu özel yemek, üzerine dökülen salçalı sos ve sarımsaklı yoğurtla birlikte bambaşka bir lezzete dönüşüyor.
Özellikle Kilis mutfağıyla özdeşleşen Şıhıl Mahşi, yörede “dolmaların şahı” olarak da biliniyor. Yemeğin adı Arapçada “şıhıl” kelimesinin şah, “mahşe” kelimesinin ise dolma anlamına gelmesiyle açıklanıyor. Kilis Şıhıl Mahşesi, 2022 yılında coğrafi işaretle tescillenerek yöresel mutfak kültüründeki yerini daha da güçlendirdi.
Şıhıl Mahşi için gerekli malzemeler
Kabaklar için:
- 20 adet minik kabak
- 6 yemek kaşığı sıvı yağ
İç harcı için:
- 350 gram orta yağlı kıyma
- Bir miktar yağ
- 2-3 adet soğan
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 su bardağı haşlanmış nohut
- Kekik
- Karabiber
- Pul biber
- Tuz
- 1 avuç ince kıyılmış maydanoz
Salçalı sos için:
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1,5 su bardağı su
- 2-3 yemek kaşığı sıvı yağ
- Tuz
Üzeri için:
- Sarımsaklı yoğurt
Kabakların hazırlanmasıyla başlanıyor
Şıhıl Mahşi yapımında ilk olarak minik kabakların hazırlanması gerekiyor. Kabakları güzelce yıkadıktan sonra üzerlerini çatalla hafifçe çizin. Ardından kabakların içlerini dikkatli bir şekilde oyun.
Burada en önemli noktalardan biri kabakları oyarken dış kısmını fazla inceltmemek. Kabakların fırında pişerken şeklini koruması ve iç harcı taşıması için dış yüzeylerinin yeterli kalınlıkta olması gerekiyor.
Hazırlanan kabaklar kızartma aşamasına geçmeye hazır hale geliyor.
Kabaklar hafifçe kızartılıyor
Geniş bir tavaya sıvı yağı alın ve yağı ısıtın. Hazırladığınız kabakları tavaya yerleştirerek hafifçe kızartın.
Kabakların tamamen pişmesine gerek bulunmuyor. Dış yüzeylerinin hafif renk alması ve kızarmış kabak aromasının ortaya çıkması yeterli olacaktır. Daha sonra fırında da pişeceği için fazla kızartmak kabakların gereğinden fazla yumuşamasına neden olabilir.
Hafifçe kızaran kabakları tavadan alarak bir kenarda bekletin.
Kıymalı ve nohutlu iç harç hazırlanıyor
Şıhıl Mahşi'nin en önemli lezzetlerinden biri iç harcından geliyor. İç harcı hazırlamak için kıymayı tavaya alın ve kendi suyunu bırakıp çekene kadar güzelce kavurun.
Kıyma kavrulduktan sonra bir miktar yağ ve yemeklik doğranmış soğanları ekleyin. Soğanlar yumuşayıp kıymayla bütünleşene kadar kavurma işlemine devam edin.
Ardından domates salçasını ilave edin. Salçayı kıyma ve soğanlarla birlikte birkaç dakika kavurarak aromasının ortaya çıkmasını sağlayın.
Sonrasında haşlanmış nohudu tavaya ekleyin. Kekik, karabiber, pul biber ve tuzla harcı tatlandırın. Tüm malzemeleri güzelce karıştırarak birkaç dakika daha pişirin.
Ocağı kapattıktan sonra ince kıyılmış maydanozu ilave edin ve iç harcı son kez karıştırın.
Kıyma, nohut, soğan ve baharatların bir araya gelmesiyle oldukça aromatik ve doyurucu bir iç harç ortaya çıkıyor.
Kabaklar iç harçla dolduruluyor
Hafifçe kızartılan kabakları uygun büyüklükteki bir fırın kabına dizin.
Hazırladığınız kıymalı ve nohutlu harcı kabakların içerisine dikkatli bir şekilde doldurun. Harcı kabakların içine fazla bastırmadan yerleştirmek, pişirme sırasında iç kısmın daha dengeli kalmasına yardımcı olacaktır.
Tüm kabaklar doldurulduktan sonra sıra yemeğin lezzetini tamamlayacak salçalı sosa geliyor.
Salçalı sos yemeğin lezzetini tamamlıyor
Bir kasede domates salçası, su, sıvı yağ ve tuzu güzelce çırpın.
Hazırladığınız sosu fırın kabındaki kabakların üzerine gezdirin. Sosun kabakların çevresine ve fırın kabının tabanına ulaşmasına dikkat edin.
Fırında pişirme sırasında salçalı sos kabakların daha yumuşak olmasına yardımcı olurken aynı zamanda yemeğin genel lezzetini de güçlendiriyor.
200 derece fırında pişiriliyor
Önceden ısıtılmış 200 derece fırında Şıhıl Mahşi'yi yaklaşık 25-30 dakika pişirin.
Pişirme süresi fırından fırına değişebileceği için son aşamada kontrollü olmak gerekiyor. Kabakların yumuşaması, üzerlerinin hafifçe kızarması ve salçalı sosun kıvam kazanması yemeğin servise yaklaştığını gösteriyor.
Fırından çıkan Şıhıl Mahşi'yi birkaç dakika dinlendirmek, servis sırasında daha iyi bir sonuç alınmasını sağlayacaktır.
Sarımsaklı yoğurtla servis ediliyor
Şıhıl Mahşi'nin en güzel tamamlayıcılarından biri sarımsaklı yoğurt oluyor.
Servis tabağına alınan sıcak kabakların üzerine sarımsaklı yoğurt ekleniyor. Fırın kabında kalan salçalı sostan da tabağın üzerine gezdirilerek yemeğin sunumu tamamlanıyor.
Kızarmış kabakların yumuşak dokusu, kıymalı ve nohutlu iç harcın aroması, salçalı sos ve sarımsaklı yoğurdun ferahlatıcı lezzeti bir araya geldiğinde ortaya oldukça zengin bir yöresel yemek çıkıyor.
Şıhıl Mahşi'nin püf noktaları
Kabakları oyarken dış yüzeylerini çok inceltmemek gerekiyor. Böylece hem iç harcı daha rahat taşıyor hem de fırında pişerken şekillerini daha iyi koruyorlar.
Kabakları kızartırken fazla pişirmemek de önemli. Hafif kızarmış olmaları yeterli. Asıl pişirme işlemi fırında tamamlanıyor.
İç harçta kullanılacak nohudun çok fazla ezilmemesi, yemeğin içerisinde daha belirgin bir doku oluşturmasını sağlıyor.
Maydanozu ocağı kapattıktan sonra eklemek ise daha taze bir aroma elde edilmesine yardımcı oluyor.
Salçalı sosun fazla koyu hazırlanmaması da önemli. Fırında pişerken bir miktar kıvam alacağı için başlangıçta daha akışkan olması gerekiyor.
Geleneksel lezzet sofralara taşınıyor
Şıhıl Mahşi, klasik kabak dolmasından farklı hazırlanışıyla dikkat çekiyor. Kabakların önce kızartılması, iç harcında kıyma ve nohut kullanılması ve yemeğin sarımsaklı yoğurtla servis edilmesi tarife kendine özgü bir karakter kazandırıyor.
Kilis mutfağında önemli bir yere sahip olan Şıhıl Mahşi, farklı adlarla sınır bölgesindeki yerleşimlerde de biliniyor. Anadolu Ajansı'nın aktardığı bilgilere göre yemek “şıhıl mahşe”, “şeyh-ül-muşi” ve “şağal mahşi” gibi isimlerle de anılıyor.
Evde yöresel bir lezzet denemek isteyenlerin tercih edebileceği Şıhıl Mahşi, özellikle kabak yemeklerini sevenler için farklı ve doyurucu bir alternatif sunuyor.
Kısacası 20 adet minik kabak, kıyma, nohut, soğan ve baharatlarla hazırlanan bu özel tarif, fırından çıktıktan sonra sarımsaklı yoğurtla buluştuğunda sofranın en dikkat çeken yemeklerinden biri haline geliyor.
