Ramazan Bayramı’nın vazgeçilmezleri arasında tatlılar öne çıkıyor. Ancak Beslenme ve Diyet Uzmanı Ezgi Hazal Çelik, şekerli besinlerin gereğinden fazla tüketilmesinin ciddi sağlık riskleri taşıdığını vurguladı. “Bir taneden zarar gelmez” düşüncesiyle yenilen tatlıların bile dikkatli tüketilmesi gerektiğini belirten Çelik, günlük beslenmede şekerin sınırlı tutulmasının önemine değindi.
Günlük Beslenmede Şeker Tüketimi Sınırlı Olmalı
Çelik, şekerin yalnızca diyabetli veya kilolu bireyler için değil, sağlıklı bireyler için de sınırlı tutulması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Dünya Sağlık Örgütü, günlük enerji gereksiniminizin yaklaşık %10’unun şekerden alınabileceğini, uzun vadeli hedefin ise %5 ve altı olduğunu vurguluyor. Örneğin, enerji gereksinimi 2000 kalori olan bir kişi günde maksimum 200 kalorisini basit şekerden alabilir, bu da ortalama 1 küçük porsiyon tatlıya eşittir.”
Şekerin Sağlığa Zararları
-
Kalp ve damar hastalıkları riski: Aşırı şeker tüketimi karaciğerde trigliserid birikimine, damar yapısının bozulmasına ve zamanla damar sertliği ile kalp hastalıklarına yol açıyor. Ayrıca karın çevresi yağlanması da kalp hastalıkları riskini artırıyor.
-
İnsülin direnci ve Tip 2 diyabet riski: Basit şekerler kan şekerini hızlı yükselterek insülin direncine ve diyabet riskine neden olabiliyor. Ailede diyabet öyküsü olan bireylerin tatlı tüketimini sınırlandırması öneriliyor.
-
Karaciğer yağlanması: Yüksek fruktoz şurubu ve basit şekerler karaciğerde işlenerek fazla enerjiyi yağa dönüştürüyor ve alkole bağlı olmayan karaciğer yağlanmasına zemin hazırlıyor.
-
Obezite riski: Şekerli besinler kalorisi yüksek, vitamin ve mineral açısından fakir, lif ve protein açısından düşük olduğundan sürekli acıkmaya ve tatlı isteğinin artmasına yol açıyor. Bu durum uzun vadede kilo artışı ve obeziteye neden oluyor.
-
Diş sağlığı problemleri: Şeker diş minesine zarar vererek çürüklere ve diş kaybına yol açabiliyor. Ağız pH dengesinin bozulması ağız kokusu ve bakteriyel çeşitliliğin değişmesine sebep oluyor.
-
Bağımlılık etkisi: Şeker, beynin ödül merkezinde dopamin salgısını artırarak kısa süreli haz ve daha fazla tatlı tüketme isteği yaratıyor. Bu nedenle şeker ve tatlıların ödül aracı olarak tüketilmemesi önem taşıyor.
Beslenme Önerileri
Çelik, şeker ve tatlı tüketiminin sınırlandırılmasının yanı sıra sağlıklı alternatifler olarak yeşil yapraklı sebzeler, meyve, çiğ kuruyemiş ve liften zengin gıdaların beslenmede yer alması gerektiğini belirtti.
“Şeker tüketimini azaltmak, kalp, karaciğer ve metabolik sağlığın korunması açısından kritik öneme sahiptir. Tatlı tüketildikten sonra dişleri fırçalamak ve porsiyon kontrolüne dikkat etmek gerekir.”
Ramazan Bayramı’nda tatlıların tadını çıkarmak mümkün, ancak ölçülü tüketim ve bilinçli beslenme, sağlığın korunması için elzem.
