Haçlılar Katolik meshebini temsil eden kiliseye devlet payesi vermiş tüm dünya ülkeleride devlet olarak kabul etmişler.
Vatikan kilise (Şehir) devleti Mutlak monarşi, yasama ve yürütme kuvvetlerinin hükümdarda toplandığı bir hükûmet sistemidir. Bu sistemde, devlet içinde tek ve en büyük otorite sahibi hükümdardır. Yasama, yürütme ve hatta yargı yetkisinin sahibi 'hükümdar'dır. Yani mutlak monarşi, devletin tek bir kişi tarafından hiçbir sınırlamaya bağımlı olmayarak yönetildiği rejim türüdür. Vatikan kilise devletinin Başkanı papadır ve ağzından çıkan her söz kanundur.
Yüzölçümü olarak dünyanın en küçük ülkesi Vatikan'dır. Vatikan, her ne kadar insanda dini bir merkez düşüncesini uyandırsa da sonuçta resmi olarak bir devlettir. İtalya'nın Roma şehri içerisinde 0,44 km'lik (44 hektar) bir alanda bulunan bu dünyanın en küçük devletinin nüfusu da 900 kişi civarındadır.
Vatikan nüfusunun 1000 kadar olduğu bilinmektedir. Ancak nüfusun büyük bölümü Papa’ya bağlı din adamları ve Papa'yı korumakla yükümlü askerlerden oluşur.
Vatikan nüfusu çoğunlukla kilise görevlileri ve askerlerden oluşur (İsviçre Muhafızları). Bu yüzden, vatandaşların %95'i erkektir. Geri kalan ise İsviçreli Muhafızların eşleri ve çocuklarıdır.
Vatikan vatandaşlığı Vatikan Şehir Devleti tarafından verilir. Vatandaşlık, devlet çalışanları ve aileleri tarafından alınabilir. Vatikan vatandaşlarının pasaportu diplomatik olana eş değerdir ve elbette bunlardan çok az kişide var. Kutsal Görev hizmetinin tamamlanmasının ardından vatandaşlık otomatik olarak İtalya olarak değiştirilir. Vatandaşlığınız olmadan, bu yerleşim bölgesinde yaşamanız yasaktır. Çocuklar 18 yaşına geldiklerinde veya ebeveynlerini kaybettiklerinde vatandaşlıklarını da kaybederler.
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde, tamamının koruma altında olduğu tek ülke Vatikan'dır ve her bina bir cazibe merkezi olarak kabul edilir.
Birçok turist Vatikan'a Sistine Şapeli'ni görmek için geliyor. Birçok gezgin buradaki çizimlerin boyutlarına ve gerçekçi görünümlerine hayran kalıyor. Çizimleri uzun uzun izlemek isteyenler için etrafta özel banklar mevcut. Fotoğraf çekmek kesinlikle yasak ve binanın içindeyken yalnızca fısıldamanıza izin verilir. Özel çalışanlar, ziyaretçilerin fotoğraf çekmesine engel olur, ancak bazı insanlar gizlice çekmeyi başarırlar. Ayrıca, aynı çalışanlar düzenli olarak “Sessizlik!” uyarısında da bulunuyor.
Duvarlar sadece sıradan ziyaretçilerden değil, önemli makamlardan ziyaretçiler geldiğinde de aynı titizlikle korunur. Burada düzenlenecek etkinliklerden önce, üst makamlardan insanlar içeri girerken bile bir tarama yapılır. Papel, resimlerin gördüğü zarardan ötürü birkaç kez restore edildi. Son restorasyon yaklaşık 25 yıl önce yapıldı ve bunun en büyük kısmı, (4.2 milyon dolar) Japon Nippon Television Network Corporation şirketi tarafından finanse edildi. Şapel, günde yaklaşık 10.000 turist tarafından ziyaret edilmektedir.
Vatikan sınırları içerisinde çalışmak sıradan bir kadın için (örneğin bir radyo istasyonunda veya bir gazetede) bir şekilde mümkün ise bile, burada yaşaması neredeyse imkansızdır. Ancak, bunun bir yolu var. İsviçreli Muhafızlar'ın bir üyesiyle evlenmek. Fakat burada da birkaç engel var. Evlenecek olan İsviçreli Muhafızlar üyesi özel izinle ya da onbaşı unvanını aldıktan sonra evlenebilirken, gelin ise Vatikan’ın iznini almak zorunda kalacaktır. Bir başka ilginç gerçek daha var, İsviçreli Muhafız yalnızca üniversite mezunları ile evlenir.
Bu küçük devletin sınırları içerisinde hiçbir doğum hastanesi bulunmuyor. Vatikan vatandaşlarının bebekleri Roma hastanelerinde doğuyor.
Bunun nedeni Vatikan topraklarına yabancı temsilcilerin yerleşmesine izin verilmemesidir. Bunun için İtalya ve Vatikan bir sürü anlaşma yapmış ve ülkenin tüm elçilikleri Roma'da bulunuyor.
Vatikan'daki St. Peter Roma Katolik Papalık Bazilikası, Rönesans'ın en büyük binası olarak kabul edilir. İnşaatı 16. yüzyılın ortalarında başladı ve 120 yıl sonra bile bitmedi. Binanın uzunluğu 220 metre, yüksekliği 137 metredir. Bazilika 23.000 m² arazi üzerine kuruludur ve 60.000 kişilik kapasitesi vardır. Dünyanın ikinci en büyük Katolik Bazilikası'dır. Birinci ise 1989'da Fildişi Sahilleri'inde yapılan Notre-Dame de la Paix Bazilikası'dır.
Orta Çağ'dan bu yana, Papa'ya gelen her ziyaretçi bir saygı ve hayranlık göstergesi olarak onun elini öper. Bu Papa'nın, Havari Petrus'un varisi olduğunu gösteren Balıkçı Yüzüğü'nü taktığı eldir.
