Uzmanlar, özellikle bebekler ile 15–25 yaş arası gençlerin risk grubunda yer aldığını vurguluyor.
Taşıyıcılık gençlerde daha yüksek
Meningokok hastalığına, Neisseria meningitidis neden oluyor. Bu bakteri çoğu zaman boğazın arka kısmında belirti vermeden taşınabiliyor.
Toplum genelinde taşıyıcılık oranı yüzde 5–10 civarında seyrederken, adölesan ve genç erişkinlerde bu oran yüzde 20–30’a kadar çıkabiliyor. Ancak hastalık, taşıyıcıların yalnızca küçük bir kısmında gelişiyor.
Kalabalık ortamlarda bulaş riski artıyor
Meningokok bakterisi damlacık yoluyla bulaşıyor. Öksürük, hapşırık, öpüşme, ortak eşya kullanımı ve sigara paylaşımı bulaşta etkili oluyor.
Ancak uzmanlara göre bu hastalık, Influenza kadar kolay yayılmıyor. Bulaş için genellikle uzun süreli ve yakın temas gerekiyor.
Bu nedenle:
- Aynı evde yaşayanlar
- Yurtlarda kalan öğrenciler
- Kalabalık ve kapalı ortamlarda uzun süre bulunan kişiler
daha yüksek risk altında bulunuyor.
Hastalık iki farklı tabloyla ortaya çıkıyor
Meningokok hastalığı klinik olarak iki şekilde görülebiliyor:
- Menenjit: Ateş, baş ağrısı, ense sertliği, ışığa hassasiyet
- Meningokoksemi: Kana yayılan enfeksiyon; ateş, halsizlik, düşük tansiyon ve basmakla solmayan mor döküntüler
Özellikle meningokoksemi tablosu çok hızlı ilerleyebiliyor ve saatler içinde hayati risk oluşturabiliyor.
Türkiye’de serogrup W öne çıkıyor
Meningokok bakterisinin A, B, C, W ve Y gibi farklı türleri bulunuyor. Avrupa’da daha çok B tipi görülürken, Türkiye’de serogrup W daha yaygın olarak öne çıkıyor.
Bu durumun; uluslararası seyahatler, toplu organizasyonlar ve aşılama politikalarıyla bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
İngiltere’deki durum salgın mı?
İngiltere’nin Kent ve Canterbury bölgelerinde görülen vakalar, geniş çaplı bir salgın olarak değil, sınırlı bir “küme” olarak değerlendiriliyor. Vakaların büyük kısmının serogrup B ile ilişkili olduğu belirtiliyor.
Uzmanlara göre meningokok hastalığı genellikle pandemi şeklinde değil, belirli sosyal çevreler içinde kümelenerek yayılıyor.
Türkiye’ye yayılır mı?
Teorik olarak bakterinin seyahatlerle taşınması mümkün olsa da, bulaşın zor olması nedeniyle yayılımın genellikle sınırlı kaldığı ifade ediliyor. Mevcut verilere göre İngiltere’deki vakaların Türkiye’de geniş çaplı bir artışa yol açtığına dair bir bulgu bulunmuyor.
En etkili korunma yöntemi: Aşı
Meningokok hastalığına karşı en güçlü koruma yöntemi aşı olarak öne çıkıyor. Günümüzde iki temel aşı türü bulunuyor:
- MenACWY aşısı: A, C, W ve Y türlerine karşı koruma sağlar
- MenB aşısı: Özellikle bireysel koruma sağlar
Türkiye’de bu aşılar rutin takvimde yer almasa da, risk grubundaki bireyler için öneriliyor.
Uzmanlar, özellikle genç erişkinler ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için aşılamanın öneminin giderek arttığını vurguluyor.
