İstanbul’da yaşayan vatandaşlar için önemli bir hak gündemde. Emeklilik yaşını doldurmasına rağmen prim gün sayısı yetersiz kalan İstanbullular, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sayesinde bugüne kadar ödenen primlerini toplu olarak geri alabiliyor. Alınacak tutar, ödenen primlere göre yüz binlerce liraya ulaşabiliyor.
Türkiye genelinde birçok çalışan, emeklilik yaşını doldursa da gerekli prim gün sayısını tamamlayamadığı için emekli maaşı alamıyor. Ancak SGK mevzuatına göre, belirli şartları taşıyan kişiler için “toptan prim iadesi” hakkı bulunuyor. Bu uygulama, özellikle uzun yıllar çalışmış ama çeşitli nedenlerle prim gününü tamamlayamamış İstanbul sakinleri için büyük maddi önem taşıyor.
SGK’dan toplu prim iadesi alabilmek için üç temel şart bulunuyor:
-
Yaş şartının tamamlanmış olması (kadınlarda genellikle 58, erkeklerde 60 ve üzeri),
-
Aktif sigortalı çalışmanın sona ermiş olması (4A veya 4B kapsamında çalışmıyor olmak),
-
Emeklilik için gerekli prim gün sayısının tamamlanamaması ve ileride de tamamlanmasının mümkün olmaması.
Uzmanlar, SGK’nın bu ödemeyi otomatik olarak yapmadığını belirtiyor. Hak sahiplerinin dilekçe ile başvurarak, “Emekli olamadığım için primlerimin toptan ödenmesini talep ediyorum” ifadesini resmi olarak iletmeleri gerekiyor. Başvuru yapılmadığı sürece primler SGK sisteminde beklemeye devam ediyor.
Ödenecek tutar, kişinin çalışma hayatı boyunca hangi statüde ve hangi tutarlardan prim ödediğine göre değişiyor. SSK (4A) kapsamında çalışanlar için 2008 öncesi işçi ve işveren paylarının belirli bölümü, 2008 sonrası ise sadece sigortalı adına yatırılan uzun vadeli primler iade ediliyor. Bağ-Kur (4B) kapsamındakiler ödenen primlerin büyük bölümünü geri alabiliyor. Özellikle yüksek kazanç üzerinden uzun süre prim ödeyen kişilerde bu tutar, güncel hesaplamalara göre 300 bin TL ile 360 bin TL bandına kadar çıkabiliyor.
Uzmanlar, toplu prim iadesi alan kişiler için önemli bir uyarıda bulunuyor: İlerleyen yıllarda yeniden sigortalı çalışarak emeklilik hakkı kazanılması durumunda, alınan tutar emekli maaşından mahsup ediliyor. Bu nedenle başvuru yapmadan önce uzun vadeli planlamanın yapılması öneriliyor.
İstanbul’da yaşayan vatandaşlar için bu hak, emeklilik şansı tamamen ortadan kalkmışsa büyük bir maddi güvence anlamına gelirken, prim tamamlama imkânı olanların acele etmemesi tavsiye ediliyor.
