Emeklilikte Yaşa Takılanlar Düzenlemesi (EYT) ile 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olan milyonlarca kişi emekli olurken, bu tarihten sadece günler ya da aylar sonra sigorta girişi olan vatandaşlar kapsam dışında kalmıştı.
2000 ile 2008 yılları arasında sigorta girişi bulunanlar için “Adalet Düzenlemesi” olarak adlandırılan yeni bir formül üzerinde çalışıldığı konuşuluyor.
Mevcut sistem ne diyor?
Halen yürürlükte olan Sosyal Güvenlik mevzuatına göre;
-
8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar
-
Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş
-
En az 7000 prim günü
şartlarını sağlamak zorunda.
Bu durum, prim gününü tamamlamış olmasına rağmen yaş şartı nedeniyle 15-17 yıl beklemek zorunda kalan çalışanların tepkisine yol açıyor.
Kademeli emeklilik formülü nasıl olacak?
Kulislerde konuşulan taslak düzenlemeye göre, 7000 prim gününü dolduranlar için yaş şartının işe giriş tarihine göre kademeli olarak düşürülmesi planlanıyor.
İddiaya göre yeni tabloda yaş şartı 43-52 aralığına çekilebilecek. Böylece 60 yaş sınırı daha makul seviyelere indirilecek.
Beklenen kademeli yaş aralığı (taslak):
-
1999–2000 girişliler: 43-45 yaş
-
2001–2002 girişliler: 45-47 yaş
-
2003–2004 girişliler: 47-49 yaş
-
2005–2006 girişliler: 49-51 yaş
-
2007–2008 girişliler: 50-52 yaş
Yetkililerden henüz resmi bir açıklama gelmezken, yaş sınırlarının bütçe dengelerine göre değişebileceği ifade ediliyor.
7000 günü dolduranlar için kritik adım
En büyük mağduriyetin, prim gününü tamamlamış ancak yaş şartına takılan çalışanlarda yaşandığı belirtiliyor.
Örneğin 2000 yılında işe başlayan ve bugün 7500-8000 prim gününe ulaşan bir çalışan, mevcut sistemde 60 yaşına kadar beklemek zorunda kalıyor. Yeni düzenleme ile “primi dolana erken emeklilik” ya da yaş bekleme süresinin kısaltılması hedefleniyor.
Kısmi emeklilikte 4500 gün detayı
Taslakta yalnızca tam emeklilik değil, kısmi emeklilik şartlarının da esnetilmesi konuşuluyor. Mevcut sistemde 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günü şartı bulunsa da yaş sınırı yine 58-60 olarak uygulanıyor.
Yeni düzenleme ile 4500 günü dolduranlar için yaş şartının 50-52 bandına çekilmesi gündemde. Bu adımın özellikle iş bulmakta zorlanan ileri yaştaki çalışanlar için önemli bir çıkış yolu oluşturacağı değerlendiriliyor.
Bağ-Kur ve SSK prim eşitlemesi
Kademeli emeklilik paketinde Bağ-Kur’lulara yönelik düzenleme de yer alabilir. Küçük esnaf için geçerli olan 9000 prim günü şartının, SSK’lılarla eşitlenerek 7200 güne düşürülmesi en kritik başlıklardan biri olarak gösteriliyor.
Bu düzenlemenin yasalaşması halinde Bağ-Kur’lular için 1800 gün, yani yaklaşık 5 yıl erken emeklilik imkânı doğabilecek.
Ancak tüm bu başlıkların şu an için taslak aşamasında olduğu ve kesinleşmiş bir yasal düzenleme bulunmadığı belirtiliyor. Gözler 2026 yılı torba yasa görüşmelerine çevrilmiş durumda.
