Türkiye’de sosyal yardım sisteminde uzun süredir üzerinde çalışılan yeni model için geri sayım başladı. 2026 yılında pilot olarak devreye alınacak “Vatandaşlık Maaşı” uygulaması, dar gelirli vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kapsamlı bir sosyal koruma programı olarak dikkat çekiyor. Pilot uygulama kapsamına alınması beklenen şehirler arasında Adana da yer alırken, kentte yaşayan binlerce hanenin sistemden faydalanması öngörülüyor.
Yeni model, devletin sosyal destek anlayışında önemli bir değişimi temsil ediyor. Yardımların parçalı ve farklı kalemler halinde verilmesi yerine tek bir sistem altında toplanması hedefleniyor. Bu kapsamda geliştirilen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), geliri belirlenen eşik değerin altında kalan hanelere düzenli nakit desteği sunacak. Böylece ailelerin kira, gıda, ısınma ve temel yaşam giderlerini karşılayabilmesi amaçlanıyor.
SOSYAL YARDIMLAR TEK ÇATI ALTINDA TOPLANIYOR
Uzun yıllardır uygulanan sosyal yardımlar farklı kurumlar üzerinden yürütülüyordu. Yeni sistemle birlikte destekler tek merkezden yönetilecek ve hanelerin gerçek ihtiyaç düzeyi daha net şekilde ölçülebilecek. Böylece hem yardımda adalet sağlanacak hem de ihtiyaç sahiplerine daha hızlı ulaşılacak.
Ekonomistler, özellikle büyük şehirlerde artan yaşam maliyetleri nedeniyle düzenli gelir desteğinin önemine dikkat çekiyor. Adana’da son yıllarda kira ve temel gıda harcamalarındaki artış göz önünde bulundurulduğunda, vatandaşlık maaşının önemli bir sosyal güvence oluşturacağı ifade ediliyor.
2026’DA PİLOT BAŞLIYOR, 2027’DE TÜM TÜRKİYE’DE
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, bütçe görüşmeleri sırasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda yaptığı açıklamada sistemin 2026 yılında bazı illerde pilot olarak başlayacağını duyurdu. Yılmaz, uygulamanın performans değerlendirmesinin ardından 2027 yılında ülke genelinde yaygınlaştırılmasının planlandığını belirtti.
Yeni modelin, sosyal yardımları artırırken çalışma hayatından uzaklaştırmayan bir yapıda olacağı vurgulanıyor. Yani vatandaşlık maaşı, işsizliği teşvik eden değil, geçici gelir yetersizliğini dengeleyen bir destek olarak tasarlandı.
VATANDAŞLIK MAAŞI KİMLERE VERİLECEK?
Sistemden yararlanacak haneler gelir testi ile belirlenecek. Ailede kişi başına düşen gelir, devlet tarafından belirlenen sınırın altında kalırsa destek almaya hak kazanılacak.
Planlanan kriterler şöyle sıralanıyor:
-
Hane gelirinin belirlenen sınırın altında olması
-
Düzenli gelire sahip olmamak veya gelirin yetersiz olması
-
Sosyal yardımlaşma veri tabanına kayıtlı olmak
-
Aynı hanede yaşayan bireylerin toplam gelirine göre değerlendirme yapılması
Destek tutarının, ailenin büyüklüğüne ve ihtiyaç seviyesine göre değişmesi bekleniyor. Böylece kalabalık ailelerin daha yüksek destek alması planlanıyor.
ADANA’DA BEKLENTİ BÜYÜK
Adana’da özellikle dar gelirli mahallelerde yaşayan vatandaşlar yeni sistemden umutlu. Artan kira fiyatları, enerji giderleri ve gıda harcamaları nedeniyle birçok aile düzenli destek ihtiyacı duyuyor. Vatandaşlık maaşının, borçlanmayı azaltarak aile bütçesini rahatlatması bekleniyor.
Yerel yetkililer, pilot uygulama öncesinde veri güncellemelerinin yapılacağını ve hanelerin ekonomik durumlarının yeniden değerlendirileceğini belirtiyor. Bu nedenle vatandaşların gelir bilgilerini doğru şekilde bildirmeleri önem taşıyor.
BAŞVURU NASIL YAPILACAK?
Başvuru sürecinin büyük ölçüde dijital ortamda yürütülmesi planlanıyor. Vatandaşlar başvurularını e-Devlet üzerinden yapabilecek, ayrıca sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına giderek de müracaat edebilecek. Başvurular sonrasında haneler yerinde incelenecek ve uygun bulunanlara düzenli ödeme bağlanacak.
SOSYAL DEVLET ANLAYIŞINDA YENİ DÖNEM
Uzmanlara göre vatandaşlık maaşı, klasik yardım modelinden farklı olarak süreklilik içeren bir gelir desteği sağlayacak. Amaç yalnızca geçici yardım değil, yoksulluk riskini kalıcı biçimde azaltmak. Bu yönüyle uygulama, Türkiye’de sosyal politika alanında en kapsamlı dönüşümlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Adana’da 2026 yılında başlayacak pilot uygulama, sistemin başarısı açısından kritik önem taşıyor. Başarılı olması halinde 2027’de tüm Türkiye’de uygulanacak vatandaşlık maaşı ile dar gelirli ailelerin yaşam standardının yükseltilmesi hedefleniyor.
Kentte yaşayan binlerce vatandaş şimdi resmi başvuru takviminin açıklanmasını bekliyor. Yeni sistemin, özellikle sabit geliri olmayan aileler için önemli bir ekonomik güvence oluşturması bekleniyor.
