Hükümet, emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik için düğmeye bastı. Adana’daki özel sektör ve kamu çalışanları dahil olmak üzere Türkiye genelindeki tüm çalışanları kapsayacak Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için hazırlıklar büyük ölçüde tamamlandı. 2026 yılı içerisinde yürürlüğe girmesi planlanan yeni modelle, çalışanların emeklilik döneminde ikinci bir maaş alması hedefleniyor.
Mevcut emekli aylıklarının yaşam standartlarını korumakta yetersiz kaldığı yönündeki değerlendirmeler doğrultusunda geliştirilen TES, çalışan, işveren ve devlet katkısına dayalı üçlü bir yapı üzerine kurulacak. Sistem, uzun vadeli tasarrufu teşvik ederken emeklilikte ek gelir sağlayacak tamamlayıcı bir model olarak tasarlandı.
TES Nedir, Nasıl Çalışacak?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), çalışanların brüt maaşlarından belirli oranda kesinti yapılarak oluşturulan fon bazlı bir birikim sistemi olacak. Bu kesintiye işveren de aynı oranda katkı sunacak. Devlet ise sisteme yüzde 30 oranında destek verecek.
Sistem kapsamında:
-
Çalışan brüt maaşının %3’ünü yatıracak.
-
İşveren %3 oranında katkı sağlayacak.
-
Devlet toplam katkı üzerinden %30 destek sunacak.
Toplanan tutarlar profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilecek. Birikimler uzun vadeli yatırım araçlarında nemalandırılacak. Emeklilik yaşına gelindiğinde ise katılımcıya SGK maaşına ek olarak ikinci bir gelir sağlanacak.
Adana’daki Çalışanları Nasıl Etkileyecek?
Adana’da organize sanayi bölgeleri, tarım, hizmet sektörü ve kamu kurumlarında görev yapan binlerce çalışan yeni sistem kapsamına girecek. Sistem hem özel sektör hem de kamu çalışanlarını kapsayacak şekilde tek çerçevede uygulanacak. Öğretmen, polis, doktor gibi kamu personelinin de TES’e dahil edilmesi planlanıyor.
Adana’da asgari ücretle çalışan bir kişi için örnek hesaplama şu şekilde:
-
Brüt maaş: 33.030 TL
-
Çalışan payı (%3): 991 TL
-
İşveren payı (%3): 991 TL
-
Devlet katkısı (%30): 595 TL
-
Aylık toplam birikim: 2.577 TL
Bu hesaba göre:
-
10 yıl sonunda nominal birikim: 309.240 TL
-
20 yıl sonunda nominal birikim: 618.480 TL
Fon getirileri dahil edildiğinde bu rakamların daha da artabileceği belirtiliyor.
2026’da Devreye Girecek
TES’in 2026 yılı içinde yürürlüğe alınması planlanıyor. Orta Vadeli Program’da sistemin 1 Nisan–30 Haziran döneminde hayata geçirilmesi hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı teknik altyapı ve yasal düzenleme çalışmalarını sürdürüyor. Düzenlemenin Meclis’ten geçmesinin ardından uygulamaya geçilecek.
Katılım Zorunlu, Cayma Hakkı Yok
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) otomatik katılım yalnızca 45 yaş altı çalışanları kapsarken, TES’te tüm çalışanların sisteme dahil edilmesi öngörülüyor. Ayrıca BES’te bulunan ilk iki ayda cayma hakkı TES’te yer almayacak.
Sistemde en az 10 yıl kalma şartı aranacak. Erken ayrılma imkânı büyük ölçüde sınırlandırılacak. Bu düzenleme ile uzun vadeli tasarrufun teşvik edilmesi amaçlanıyor.
BES ile Entegre Edilecek
TES devreye alındığında mevcut otomatik BES uygulaması sisteme entegre edilecek. Çalışan maaşından ikinci bir kesinti yapılmayacak. Yalnızca TES kapsamında yüzde 3’lük kesinti uygulanacak.
Fon yönetiminde ise daha merkezi ve kamu denetiminin güçlü olduğu bir yapı planlanıyor.
İş Değiştirince Ne Olacak?
Çalışan iş değiştirdiğinde birikimi korunacak. TES hesabındaki tutar yeni işyerine aktarılabilecek. Birikimler sıfırlanmayacak ve sistem kesintisiz devam edecek.
Emeklilikte İkinci Maaş Dönemi
TES’te birikimlere erişim SGK emeklilik yaşına bağlı olacak. Sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58–65, erkeklerde ise 60–65 yaş aralığında emeklilik uygulanacak.
Sistemle birlikte SGK’dan alınan emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı bir maaş verilmesi hedefleniyor. Böylece özellikle büyükşehirlerde, Adana gibi yaşam maliyetinin arttığı illerde emeklilerin gelir seviyesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Yeni modelin, uzun vadede hem bireysel tasarrufu artırması hem de emeklilik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlaması bekleniyor. TES’in yasalaşma süreci ve uygulama takvimi önümüzdeki aylarda netleşecek.
