Türkiye’de kiraya verilen konutlarda yasal yükümlülükler çoğu zaman yalnızca kiracıya aitmiş gibi düşünülüyor. Ancak yürürlükteki mevzuat, kiracının yapmadığı bazı işlemlerin faturasını doğrudan ev sahibine de kesebiliyor. Osmaniye’de ev sahipleri de bu durumdan etkileniyor.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, adres bildirimini yalnızca kiracıya değil, konutun malikine de yükümlülük olarak tanımlıyor. Kanuna göre kiracı, taşındıktan sonra 20 gün içinde adres değişikliğini bildirmek zorunda. Aynı zamanda ev sahibi, konutunun kim tarafından ve hangi amaçla kullanıldığını bildirmekle sorumlu kabul ediliyor. Bu nedenle kiracı adres bildirimini yapmadığında, idari para cezası yalnızca kiracıya değil, ev sahibine de uygulanabiliyor.
Nüfus müdürlükleri veya denetimler sırasında kiracının adreste oturduğu tespit edilip bildirimin yapılmadığı anlaşılırsa, ev sahibi “konutun kullanım durumunu bildirmemiş” sayılıyor ve her iki tarafa da ayrı ayrı idari para cezası kesilebiliyor. 2025 itibarıyla adres bildirimi yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için ceza bin TL seviyelerine kadar çıkabiliyor ve her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılıyor.
Ev sahibinin “haberim yoktu” demesi de cezayı kaldırmıyor. Malik, konutun doluluk durumunu, kim tarafından kullanıldığını ve adres bilgisinin güncel olup olmadığını takip etmekle sorumlu tutuluyor.
En sık ceza kesilen durumlar arasında; kiracı taşındığı hâlde adresini eski evinde bırakması, aynı eve birden fazla kişinin yerleşip bildirim yapmaması, kiracının evi terk ettiği hâlde sistemde hâlâ o adreste görünmesi ve ev sahibinin e-Devlet üzerinden kullanım bilgisini güncellememesi yer alıyor.
Ev sahipleri riski azaltmak için; kira sözleşmesine adres bildirimi maddesi ekleyebilir, kiracıdan e-Devlet adres bildirimi çıktısı talep edebilir ve taşınma sonrası 20 günlük süreyi takip edebilir. Hukukçular, bu yükümlülüğün son yıllarda en fazla ceza yazılan ancak en az bilinen konulardan biri olduğunu, itiraz süresinin kaçırılması durumunda tahsilatın kesinleştiğini vurguluyor.
Osmaniyeli ev sahiplerinin, kiracıların adres bildirimlerini takip ederek maddi risklerden korunması önem taşıyor.
