İstanbul’da balık sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alan hamsi, özellikle sezonuyla birlikte mutfaklarda daha sık pişirilmeye başlanıyor. Tavada kızartıldığında ortaya çıkan yoğun koku ve yağ sıçraması ise birçok kişinin mutfakta hamsi hazırlarken yaşadığı sorunların başında geliyor. Bu nedenle son dönemde hamsiyi daha pratik ve daha az yağ kullanarak hazırlamak isteyenler, fırında hamsi tariflerine yöneliyor.
Doğru yöntem uygulandığında fırında hazırlanan hamsiler de tavada kızartılmış balıklar gibi dışı çıtır, içi yumuşak ve üzeri nar gibi kızarmış şekilde sofraya getirilebiliyor. Üstelik balıkların kızgın yağın içerisinde pişirilmemesi, mutfakta oluşan yağ sıçramalarının önüne geçiyor. Fırında pişirme yöntemi, temizlik açısından da daha kolay bir seçenek sunuyor.
İstanbul’da özellikle balık sezonunda sofralarda sıkça yer bulan hamsi; limon, roka, soğan ve mevsim salatasıyla birlikte servis edildiğinde hem pratik hem de doyurucu bir ana yemek haline geliyor. Birkaç temel malzemeyle hazırlanan tarif, kalabalık sofralar için de kolayca uygulanabiliyor.
FIRINDA ÇITIR HAMSİ İÇİN GEREKLİ MALZEMELER
Fırında hamsi hazırlamak için çok sayıda malzemeye ihtiyaç bulunmuyor. Tarifin temelini taze hamsi ve mısır unu oluşturuyor.
Yaklaşık 4 kişilik bir fırında hamsi için şu malzemeler kullanılabilir:
- 1 kilogram temizlenmiş hamsi
- 1 su bardağı mısır unu
- 2-3 yemek kaşığı sıvı yağ veya zeytinyağı
- 1 çay kaşığı tuz
- İsteğe bağlı karabiber
- İsteğe bağlı pul biber
- Yarım veya 1 adet limon
- Fırın tepsisi için yağlı kağıt
Hamsilerin daha çıtır olması isteniyorsa mısır unu miktarı balıkların tamamını ince bir tabaka halinde kaplayacak şekilde ayarlanabilir. Fazla miktarda un kullanmak yerine hamsilerin her tarafına dengeli şekilde mısır unu bulaştırmak daha iyi sonuç verebilir.
HAMSİLERİ FIRINA ATMADAN ÖNCE BU İŞLEMİ YAPIN
Fırında hamsinin lezzetli ve çıtır olması için hazırlık aşaması büyük önem taşıyor. Öncelikle hamsilerin temizlenmesi gerekiyor. İç kısımları temizlenen balıklar bol suyla yıkandıktan sonra süzgeçte bekletilmeli.
Hamsilerin üzerinde fazla su kalması, mısır ununun balığa yeterince tutunmasını engelleyebilir. Ayrıca balığın fırında kızarmak yerine fazla buhar oluşturmasına ve yumuşamasına neden olabilir.
Bu nedenle yıkanan hamsilerin fazla suyunun süzülmesi, ardından kağıt havlu yardımıyla kurulanması öneriliyor. Balıkların mümkün olduğunca kuru olması, dış yüzeyin daha iyi kızarmasına yardımcı oluyor.
ÇITIRLIK İÇİN MISIR UNU KULLANILIYOR
Fırında hamsinin dış yüzeyini çıtır hale getiren temel malzemelerden biri mısır unu. Bir kabın içerisine mısır unu alınarak tuz ve isteğe göre karabiber ya da pul biber eklenebilir.
Temizlenip kurutulan hamsiler bu karışıma tek tek bulanıyor. Balıkların her tarafının ince bir mısır unu tabakasıyla kaplanmasına dikkat ediliyor.
Burada önemli olan nokta, balıkların fazla una bulanarak kalın bir tabaka oluşturmasının önüne geçmek. İnce bir mısır unu kaplaması, fırında kızardığında hem çıtır bir yüzey oluşturuyor hem de hamsinin kendi lezzetinin ön plana çıkmasını sağlıyor.
HAMSİLER TEPSİYE NASIL DİZİLMELİ?
Mısır ununa bulanan hamsiler, yağlı kağıt serilmiş fırın tepsisine yan yana diziliyor. Balıkların üst üste gelmemesine özellikle dikkat edilmesi gerekiyor.
Hamsiler üst üste geldiğinde aralarında buhar oluşabileceği için balıkların dış yüzeyi yeterince çıtırlaşmayabilir. Bu nedenle mümkün olduğunca tek sıra halinde dizmek gerekiyor.
Balıkların üzerine çok az miktarda yağ gezdirilebilir. Fırında hamsinin tavada olduğu kadar yağ içerisinde yüzmesine gerek bulunmuyor. Az miktarda yağ, mısır ununun kızarmasına yardımcı olurken daha hafif bir pişirme yöntemi ortaya çıkarıyor.
FIRINDA HAMSİ KAÇ DERECEDE PİŞİRİLİR?
Fırında hamsi hazırlarken fırının önceden ısıtılması önemli. Yaklaşık 200-220 derece sıcaklıkta önceden ısıtılan fırına tepsi yerleştirilebilir.
Pişirme süresi hamsilerin büyüklüğüne ve fırının çalışma performansına göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak 20-30 dakika içerisinde balıkların pişmesi mümkün. Ancak yalnızca saate bakmak yerine hamsilerin dış görünümünü kontrol etmek gerekiyor.
Mısır unu kızarıp altın rengine dönmeye ve balıkların kenarları çıtırlaşmaya başladığında pişirme işlemi kontrol edilebilir.
Daha kızarmış bir yüzey isteyenler, pişirme işleminin son birkaç dakikasında fırının üst ısıtma özelliğinden yararlanabilir. Ancak bu aşamada balıkların fazla kurumasını önlemek için dikkatli olunması gerekiyor.
YAĞ SIÇRAMASI DERDİ SONA ERİYOR
Tavada hamsi kızartırken en sık karşılaşılan sorunlardan biri yağ sıçraması oluyor. Balığın içerisindeki suyun kızgın yağla temas etmesi nedeniyle ocak çevresine yağ sıçrayabiliyor.
Fırında hamsi tarifinde ise balıklar yağın içerisinde kızartılmadığı için bu problem büyük ölçüde ortadan kalkıyor. Böylece hem ocak çevresinin kirlenmesi azalıyor hem de pişirme sırasında mutfakta sürekli temizlik yapma ihtiyacı oluşmuyor.
Bu yöntem, özellikle küçük mutfaklarda yaşayan veya kızartma sonrası yoğun temizlik yapmak istemeyenler için pratik bir alternatif oluşturuyor.
EVDE BALIK KOKUSUNU AZALTMANIN YOLLARI
Hamsi pişirirken balık kokusunun oluşması tamamen engellenemese de doğru hazırlık ve pişirme yöntemiyle koku azaltılabilir.
Öncelikle balıkların iyi şekilde temizlenmesi ve fazla suyunun alınması gerekiyor. Fırının pişirme öncesinde ısıtılması da hazırlık sürecinin önemli aşamalarından biri.
Pişirme sırasında mutfağın havalandırılması, oluşan kokunun evin diğer bölümlerine yayılmasını azaltabilir. Fırında pişirme yöntemi, kızartmaya kıyasla yağ kokusunu da azaltması nedeniyle mutfakta daha kontrollü bir ortam sağlayabilir.
FIRINDA HAMSİNİN YANINA NE GİDER?
Fırından çıkarılan çıtır hamsilerin sıcak olarak servis edilmesi öneriliyor. Balığın üzerine servis sırasında limon sıkılabilir.
İstanbul'da balık sofralarında sıkça tercih edilen roka, maydanoz, soğan ve mevsim yeşillikleri de fırında hamsinin yanında servis edilebilir. Limonlu ve zeytinyağlı bir salata, hamsinin lezzetini tamamlayan seçenekler arasında bulunuyor.
Daha doyurucu bir sofra hazırlamak isteyenler ise hamsinin yanında fırında sebze veya mevsim salatası sunabilir.
FIRINDA HAMSİ YAPARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Fırında hamsinin çıtır olması için birkaç temel noktaya dikkat etmek gerekiyor. Öncelikle balıkların fazla sulu bırakılmaması önemli. Hamsilerin iyice süzülmesi ve mümkün olduğunca kurulanması gerekiyor.
İkinci önemli nokta ise balıkların tepsiye üst üste dizilmemesi. Hamsiler arasında yeterli boşluk bulunması, sıcak havanın balıkların çevresinde dolaşmasına yardımcı oluyor.
Fırının önceden ısıtılması da çıtırlık açısından önemli. Soğuk fırına yerleştirilen balıkların pişme süreci uzayabilir ve dış yüzeyin istenilen seviyede kızarması zorlaşabilir.
Ayrıca hamsilerin gereğinden uzun süre fırında tutulması balığın kurumasına neden olabilir. Bu nedenle pişirme sırasında balıkların rengi ve dokusu kontrol edilmeli.
İSTANBUL'DA BALIK SOFRALARINA PRATİK ALTERNATİF
İstanbul’da hamsi hazırlamak isteyen ancak tavada kızartmanın yağ sıçratmasından ve yoğun kokusundan kaçınanlar için fırında pişirme yöntemi pratik bir seçenek sunuyor. Mısır unuyla hazırlanan hamsiler, yüksek ısıda pişirildiğinde dışı çıtır ve nar gibi kızarmış bir görünüme kavuşabiliyor.
Az miktarda yağ kullanılması, balığın doğrudan kızgın yağ içerisinde pişirilmemesi ve fırın tepsisinin kolayca temizlenebilmesi yöntemin öne çıkan özellikleri arasında bulunuyor.
Doğru şekilde temizlenen, kurutulan ve mısır ununa bulanan hamsiler; sıcak fırında kontrollü şekilde pişirildiğinde sofraya kısa sürede hazırlanabiliyor. Yanında limon, roka, soğan ve mevsim salatasıyla servis edilen fırında hamsi, İstanbul’da balık sezonunda evde hazırlanabilecek pratik yemekler arasında yer alıyor.
