Akdeniz Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından Düziçi Karma Organize Sanayi Bölgesi’nde kurulması planlanan tesisle ilgili çevre ve halk sağlığı tartışmaları sürerken, bilimsel araştırmalar da çimento fabrikalarının çevre üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.
Konuya ilişkin “Soil Water Journal” dergisinde yayımlanan “Narlı Ovası Topraklarının Ağır Metal Kapsamı Üzerine Çimento Fabrikası Baca Tozlarının Etkileri” başlıklı araştırma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü’nden Prof. Dr. Kadir Saltalı, Prof. Dr. Ömer Faruk Demir, Dr. Zekeriya Kara, Dr. Hüseyin Dikici ve Dr. Kadir Yılmaz tarafından hazırlandı. Araştırmaya ayrıca Harran Üniversitesi’nden Prof. Dr. Recep Gündoğan ile Bozok Üniversitesi’nden Prof. Dr. Tuğrul Yakupoğlu da katkı sundu.
Ağır Metal ve Toz Uyarısı
Araştırmada çimento fabrikası baca tozlarının çevredeki topraklarda ağır metal birikimine neden olabileceği ifade edildi. Çalışmada kadmiyum (Cd), krom (Cr), nikel (Ni), kurşun (Pb), çinko (Zn) ve arsenik (As) gibi elementlerin çevresel etkileri incelendi.
Araştırmada yer verilen uluslararası çalışmalarda ise çimento fabrikalarına yakın bölgelerde ağır metal oranlarının arttığına dikkat çekildi. Özellikle fabrikanın yakın çevresindeki tarım topraklarında kurşun, çinko, krom ve kadmiyum yoğunluğunun yükselebildiği belirtildi.
Uzmanlar, çimento üretiminde ortaya çıkan ince partikül tozların rüzgarla kilometrelerce taşınabileceğini, bunun da tarım ürünleri, su kaynakları ve insan sağlığı açısından risk oluşturabileceğini vurguluyor. Çalışmada bazı araştırmalarda baca tozlarının 5 ila 7 kilometre uzaklıktaki alanlarda dahi etkili olabildiğinin rapor edildiği kaydedildi.
“Meteorolojik Yapı Çok Önemli”
Akademik değerlendirmelerde, çimento fabrikalarının yer seçiminde hakim rüzgar yönü ve meteorolojik koşulların kritik öneme sahip olduğu vurgulanıyor. Özellikle hava akımlarının yoğun olduğu bölgelerde emisyonların çevresel yayılımının artabileceği ifade ediliyor.
Araştırmada ayrıca bazı bölgelerde çimento fabrikalarına bağlı olarak toprakta krom ve kadmiyum yoğunluklarının yükseldiği örneklerin bulunduğu da aktarıldı.
Düziçi’nde Tepkiler Sürüyor
Düziçi’nde yapılması planlanan proje nedeniyle çevre örgütleri, vatandaşlar ve bazı sivil toplum kuruluşları endişelerini dile getirmeye devam ediyor. Özellikle tarım alanları, su kaynakları, hava kalitesi ve doğal yaşam üzerindeki olası etkiler nedeniyle projeye yönelik tepkiler büyüyor.
Uzmanlar ise çevresel etki değerlendirme süreçlerinin bilimsel veriler ışığında ve şeffaf şekilde yürütülmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
