Yapay zekâ destekli yeni sistem; hız ihlallerinin yanı sıra emniyet kemeri, cep telefonu kullanımı ve şerit ihlallerini de gece-gündüz tespit ederek cezayı doğrudan e-Devlet sistemine yansıtıyor.
Anlık Hız Değil, Ortalama Hız Ölçülüyor
Otoyollarda ve şehirlerarası yollarda artık tek bir radar noktasında yavaşlamak yeterli değil. Yapay zekâ ile güçlendirilen Akıllı Koridor Sistemi, sürücünün A noktasından B noktasına ne kadar sürede ulaştığını hesaplıyor ve ortalama hıza göre ihlal olup olmadığını belirliyor.
Yeni uygulama sadece hız ihlallerini değil, hatalı şerit değiştirme ve emniyet kemeri takmama gibi ihlalleri de yüksek çözünürlüklü kameralarla tespit ediyor. Sistem, elde edilen verileri saniyeler içinde analiz ederek cezayı otomatik olarak oluşturuyor.
Sistem Nasıl Çalışıyor?
Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemi, ilkokuldan bilinen “Yol = Hız x Zaman” formülüne dayanıyor. Örneğin:
Ankara–İstanbul otoyolunda iki gişe arası mesafe 100 kilometre, hız sınırı 140 km/s olsun. Kurallara uyan bir sürücünün bu mesafeyi en az 42 dakikada tamamlaması gerekiyor.
Sürücü A gişesinden 14.00’te giriş yapıp B gişesinden 14.35’te çıkarsa, sistem şu hesabı yapıyor:
100 kilometre / 35 dakika = ortalama 171 km/s
Sürücü çıkış gişesindeki kamerayı görünce hızını 90 km/s’ye düşürse bile sistem giriş ve çıkış saatlerini esas alıyor. Aradaki süre farkı, hız limitinin aşıldığının matematiksel kanıtı olarak kabul ediliyor ve ceza, fotoğrafla birlikte saniyeler içinde onaylanıyor.
Molayla Kurtulma Devri Kapandı
Sürücüler arasında yaygın olan “Hızlı giderim, sonra benzinlikte mola verip ortalamayı düşürürüm” düşüncesi de 2026 itibarıyla geçerliliğini yitirdi.
Yeni sistem artık uzun mesafeli “gişeden gişeye” ölçüm yerine, “kavşaktan kavşağa” kısa menzilli koridorlar üzerinden çalışıyor. Özellikle:
-
Kuzey Marmara Otoyolu
-
İzmir–İstanbul Otoyolu
-
Anadolu Otoyolu
üzerinde kameralar her 10–20 kilometrede bir, dinlenme tesislerinin giriş ve çıkışlarına yerleştirildi.
Bu nedenle sürücü, mola vermeden önce geçtiği kısa parkurda hız sınırını aşmışsa ceza kesinleşiyor. Mola vererek süreyi uzatmak, sadece bir sonraki parkur için geçerli oluyor; önceki ihlali ortadan kaldırmıyor. Sistem, yolculuğu parçalara ayırarak her bölümü ayrı ayrı denetleyebiliyor.
Yapay Zekâ ile Çok Yönlü Denetim
Yeni nesil PTS kameraları sadece hız ölçmüyor. Kızılötesi (IR) ve yüksek çözünürlüklü lenslere sahip olan 2026 model kameralar, zifiri karanlıkta bile araç içini net şekilde görüntüleyebiliyor.
Yapay zekâ algoritmaları, çekilen fotoğrafları saniyede binlerce kez tarayarak şu ihlalleri tespit ediyor:
-
Emniyet Kemeri: Sürücü ve ön yolcunun kemeri takılı mı?
-
Cep Telefonu: Sürücünün elinde telefon var mı, kulağına götürmüş mü?
-
Şerit İhlali: Kamyon ve otobüslerin yasak olan sol şeridi kullanması veya emniyet şeridi ihlalleri
Eskiden yalnızca polis çevirmelerinde yazılan bu cezalar, artık evinize gelen tebligatta, ihlalin yapıldığı anı gösteren net fotoğraflarla birlikte yer alıyor.
Yüzde 10 Tolerans Kuralı Yanılgısı
Sürücülerin en çok karıştırdığı konulardan biri yüzde 10 tolerans uygulaması. Uzmanlara göre bu bir hak değil, cihazların hata payı olarak uygulanıyor.
-
Otoyollar (140 km/s): Ceza 154 km/s’den başlıyor
-
Bölünmüş yollar (110 km/s): Ceza 121 km/s’den başlıyor
Akıllı koridorlarda ortalama hızın 1 km/s bile tolerans sınırını aşması, cezayı otomatik olarak tetikliyor. Anlık radar denetimlerinde polis inisiyatif kullanabilirken, yazılım sistemlerinde böyle bir esneklik bulunmuyor.
Radar Tespit Cihazı Kullanmak Yasa Dışı
Bazı sürücülerin radar noktalarını gösteren cihazlar veya mobil uygulamalarla sistemden kaçmaya çalıştığı belirtilirken, 2026 trafik mevzuatına göre araçta radar tespit cihazı bulundurmanın cezası oldukça ağır.
Bu cihazlar tespit edildiğinde müsadere ediliyor. Ayrıca ortalama hız sisteminde radarın yerinin bilinmesinin bir anlamı bulunmuyor. Sistem için önemli olan, sürücünün A noktasından B noktasına ne kadar sürede ulaştığı.
