Kanunen yasak, yaptırımı var
Kredi kartıyla ödeme yapan müşteriden, ödeme yöntemi nedeniyle ayrıca ücret alınması kanuna aykırı. Düzenleme banka kartlarını da kapsıyor. Uygulamanın tespit edilmesi hâlinde üye iş yeri sözleşmesinin feshedilmesi ve bir yıl süreyle yeni sözleşme yapılamaması öngörülüyor.
İşletmeler kartlı satışlarda bankalara veya ödeme kuruluşlarına komisyon öderken, bazı anlaşmalarda paranın aynı gün yerine belirli bir süre sonra hesaba geçmesi de işletme sermayesini zorluyor. Taksitli işlemlerde ise maliyet daha da artabiliyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası düzenlemelerine göre Mayıs 2026 itibarıyla kredi kartıyla yapılan peşin işlemlerde azami komisyon yüzde 3,56, banka kartlarında ise yüzde 1,04 olarak uygulanıyor. Bankalar, ticari anlaşmalarına göre bu oranların altında daha düşük komisyonlar da belirleyebiliyor.
Yüzde 12’ye kadar fark alınıyor
Tüketiciler açısından sorunun kritik noktası, bankanın işletmeden aldığı komisyon ile müşteriden talep edilen fark arasındaki fark olarak öne çıkıyor.
Örneğin 10 bin liralık bir satışta yüzde 3,56’lık azami komisyon 356 liraya karşılık geliyor. Aynı işlemde müşteriden yüzde 10 kart farkı talep edilmesi durumunda tüketicinin ödeyeceği ek tutar 1.000 liraya çıkıyor. Yüzde 12 fark uygulanması hâlinde ise bu tutar 1.200 liraya yükseliyor.
Esnafın POS maliyeti bulunması ile bu maliyetin tüketiciden yüzde 5, 10 veya 12 gibi oranlarla ayrıca tahsil edilmesi birbirinden farklı değerlendiriliyor. İşletmeler artan maliyetlerini ürün veya hizmet fiyatlarına yansıtabiliyor ancak müşteriden sırf ödeme yönteminden dolayı ayrıca ücret talep edemiyor.
Taksimetre ile POS aynı sistemde olacak
Taksilerde “bozuk para yok”, “POS cihazı çekmiyor” veya “komisyon alırım” şeklindeki uygulamaların önüne geçmesi hedeflenen yeni sistem için geçiş süreci devam ediyor.
13 Şubat 2026’da yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile taksilere, taksimetreyle entegre çalışan Taksi Mali Cihazı kullanma mecburiyeti getirilmişti.
Yeni sistemde taksimetrede oluşan ücretin cihaza otomatik aktarılması, manuel tutar girişinin engellenmesi, yolculuk bilgilerinin otomatik kaydedilmesi ve fiş veya e-Belge düzenlenmesi öngörülüyor.
Taksicilerin cihazı kullanmaya başlamalarının ardından 15 gün içinde en az bir banka veya ödeme kuruluşuyla anlaşarak kartla ödeme kabul etmesi gerekiyor. Mevcut taksiler için başlangıçta 1 Eylül 2026 olarak belirlenen geçiş süresi ise Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 16 Kasım 2026 tarihine kadar uzatıldı.
Tüketici dernekleri uyarıyor
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, kartlı ödemelerde alınan ek ücretlerin kanuna aykırı olduğunu belirtiyor. Ağaoğlu, özellikle taksilerde uygulanan POS komisyonlarının hukuka aykırı olduğunu hatırlattı.
Ağaoğlu, “Bu farkı ödemek zorunda kalan tüketicilerimiz, fiş veya faturalarıyla birlikte Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak ödedikleri bedeli yasal faiziyle geri alabilirler” uyarısında bulundu.
Esnaf da tüketici de mağdur
Esnaf tarafı ise POS maliyetlerinin ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekiyor. TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, yüksek komisyonların yanı sıra kartlı satışlarda paranın 40-45 gün sonra hesaba geçmesinin esnafın işletme sermayesini erittiğini söyledi.
Küçük işletmelerin düşük kâr marjlarıyla ayakta kalmaya çalıştığını belirten Palandöken, hem esnafın hem de tüketicinin mağdur olmaması için bankaların komisyon oranlarını makul seviyelere çekmesi gerektiğini ifade etti.
