Birçok kişi altının yalnızca ayarına (22 ayar) ve gramına odaklanırken, üzerinde yazan basım yılının satış fiyatını etkilediğini gözden kaçırıyor. Kuyumcularda “yeni tarihli” ve “eski tarihli” ayrımı, özellikle toplu bozdurma işlemlerinde ciddi fiyat farklarına neden olabiliyor.
Tarih Farkı Neden Önemli?
İçinde bulunulan yılda basılan altınlara “yeni tarihli”, önceki yıllara ait olanlara ise “eski tarihli” deniliyor. Kimyasal ya da fiziksel bir fark bulunmasa da piyasa dinamikleri fiyatları değiştiriyor.
Uzmanlara göre bunun temel nedeni, altının aynı zamanda hediyelik eşya olarak görülmesi. Düğün, nişan ve özel günlerde genellikle o yılın tarihini taşıyan altınlar tercih ediliyor. Bu da yeni tarihli altına olan talebi artırıyor.
Kuyumcular, eski tarihli altınları alırken daha düşük fiyat verebiliyor. Çeyrek altında 15-30 TL’ye kadar çıkabilen bu fark, yüklü miktarda altını olan yatırımcılar için ciddi kayıplara yol açabiliyor. Tam ve Cumhuriyet altınlarında ise farkın daha da açılabildiği belirtiliyor.
Gram Altın Avantajlı mı?
Tarih farkından etkilenmek istemeyen yatırımcılar, son yıllarda paketli gram altına yöneliyor. 24 ayar saf altından üretilen 1, 5 ya da 10 gramlık sertifikalı külçeler, genellikle yalnızca güncel altın kuru üzerinden işlem görüyor.
Ancak uzmanlar, paketli gram altının sertifikasının ve ambalajının açılmaması gerektiğini vurguluyor. Aksi halde ürün “hurda altın” statüsünde değerlendirilerek daha düşük fiyattan alınabiliyor.
Çeyrek altında ise kulplu ve kulpsuz ayrımı da fiyatı etkileyebiliyor. Kulpların genellikle altın dışı metalden ya da düşük ayar altından yapılması, toplam saf altın miktarını değiştirebiliyor.
“Kesme Altın” Uyarısı
Son dönemde vitrinlerde sıkça görülen “kesme altın” (levha ya da çekili altın) da riskli ürünler arasında gösteriliyor. Genellikle atölyelerde saf altın levhaların kesilmesiyle elde edilen bu ürünlerde barkod, seri numarası ya da resmi darphane mührü bulunmuyor.
Alışta işçilik maliyeti olmadığı için avantajlı gibi görünse de satış aşamasında sorun yaşanabiliyor. Farklı bir kuyumcuya götürüldüğünde ayar şüphesi nedeniyle düşük fiyat teklif edilebildiği ya da alımın reddedilebildiği belirtiliyor. Ayrıca sahtesinin yapılmasının daha kolay olması da ayrı bir risk oluşturuyor.
Yatırım amaçlı altın alırken sertifikalı ve güvenilir ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini vurguluyor. Tarih farkı nedeniyle zarar etmek istemeyen vatandaşlara ise özellikle paketli ve belgeli gram altın öneriliyor.
