Türkiye’de sosyal yardım sistemini kökten değiştirecek yeni düzenleme için geri sayım başladı. Devlet tarafından hazırlanan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında dar gelirli vatandaşlara verilen farklı yardımlar tek çatı altında toplanacak. Yeni model özellikle büyükşehirlerde yaşayan düşük gelirli hanelerin yaşam koşullarını iyileştirmeyi hedefliyor. Pilot uygulamanın ilk etapta seçilecek illerde başlatılması planlanırken, nüfus yoğunluğu nedeniyle İstanbul’un da bu süreçte önemli merkezlerden biri olması bekleniyor.
Çalışmalar, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ortak yürütülüyor. Yeni sistemin amacı, vatandaşların farklı kurumlara ayrı ayrı başvuru yapma zorunluluğunu ortadan kaldırarak sosyal destekleri daha hızlı ve düzenli hale getirmek.
GETAD sistemi ne getiriyor?
Yeni model, mevcut sosyal yardım anlayışından farklı olarak parçalı ödemeleri tek paket halinde sunacak. Böylece hem bürokrasi azalacak hem de destekler daha sürdürülebilir olacak. Özellikle İstanbul gibi yaşam maliyetinin yüksek olduğu şehirlerde, yardımların düzenli hale gelmesi aile bütçesine önemli katkı sağlayacak.
Program kapsamında ailelerin ekonomik durumuna göre nakdi ve ayni destekler birlikte verilecek. Sistem, hanenin gelir seviyesini otomatik analiz ederek yardımı sürekli güncelleyecek.
Hangi yardımlar verilecek?
Vatandaşlık maaşı olarak da adlandırılan destekler üç ana başlıkta toplanacak:
-
Gıda yardımı
-
Kira desteği
-
Isınma ve enerji yardımı
Bölgesel ihtiyaçlara göre destek miktarları değişecek. İstanbul’da kira desteğinin ağırlıklı olması beklenirken, soğuk bölgelerde yakacak yardımı ön plana çıkacak.
Kimler yararlanabilecek?
Hak sahipliği kişi başına düşen gelir üzerinden belirlenecek. Belirlenen eşik değerin altında kalan haneler sistem kapsamına alınacak.
Öncelikli gruplar:
-
Düşük gelirli aileler
-
Yoksulluk sınırı altındaki haneler
-
Düzenli geliri bulunmayan vatandaşlar
-
Mevcut sosyal yardımlardan faydalanan kişiler
Kesin kriterlerin pilot uygulama sonrasında netleşeceği bildirildi.
Başvuru olacak mı?
Yeni sistem büyük ölçüde otomatik çalışacak. Devletin sosyal yardım veri tabanında bulunan vatandaşlar doğrudan tespit edilerek destek kapsamına alınacak. Gerekli durumlarda başvuruların e-Devlet, sosyal yardımlaşma vakıfları ve il müdürlükleri üzerinden yapılması planlanıyor.
Ne zaman başlayacak?
Program iki aşamada uygulanacak:
-
2026: Pilot uygulama
-
2027: Türkiye genelinde yaygınlaştırma
Pilot uygulama sonrası sistemin kapsamı genişletilecek ve ödeme miktarları yeniden düzenlenecek.
Ödeme miktarı ne kadar olacak?
Henüz kesin rakam açıklanmadı. Ancak ödeme tutarları şu kriterlere göre belirlenecek:
-
Hane nüfusu
-
Gelir düzeyi
-
Yaşanılan şehrin maliyeti
-
Devlet bütçesi
Bu nedenle İstanbul’da yaşayan vatandaşların alacağı destek tutarının diğer illere göre daha yüksek olması bekleniyor.
Vatandaşlar nereden takip edecek?
Programla ilgili gelişmeler resmi duyurular üzerinden paylaşılacak. Vatandaşlar süreci sosyal yardım hatları, vakıflar ve dijital platformlar üzerinden takip edebilecek.
Yeni modelin hayata geçmesiyle birlikte Türkiye’de sosyal yardım sistemi ilk kez merkezi ve sürekli bir gelir desteği yapısına dönüşmüş olacak. Özellikle büyükşehirlerde kira ve gıda yükü altında yaşayan milyonlarca kişinin bütçesinde önemli rahatlama bekleniyor.
