Borcu nedeniyle hakkında icra takibi bulunan vatandaşların en çok merak ettiği sorulardan biri yanıt buldu: İcralık (hacizli) mal borçlu tarafından satılabilir mi?
İcra ve İflas Kanunu’nda yapılan düzenleme ile borçlular, icra dairesinden yetki alarak hacizli mallarını kendi buldukları alıcıya “gerçek değerine yakın” bedelle satabilecek. Böylece malın ihalede değerinin çok altına gitmesi riskine karşı yeni bir yol açılmış oldu.
“Borçlu, kıymet takdiri sonrası icra müdürlüğüne başvurarak ‘Malımı kendim satmak istiyorum’ diyebiliyor.”
Rızai satış nedir?
Yeni sistemin adı “rızai satış”. Düzenleme, borçluya hacizli malın satışında icra dairesinin gözetiminde satış yetkisi tanıyor. Uygulamanın temel amacı, özellikle icra ihalelerinde yaşanan “yarı fiyatına satış” eleştirilerini azaltmak ve satışın piyasa koşullarına daha yakın gerçekleşmesini sağlamak.
Satışta alt sınır var: %90 şartı
Rızai satışta borçlu, malını istediği bedelle satamıyor. Alacaklının hakkını korumak için satış bedeline sınır getirildi:
-
Satış bedeli, malın muhammen bedelinin en az %90’ı olmak zorunda.
-
Ayrıca teklif edilen bedel; varsa rehin/ipotek gibi imtiyazlı alacakları ve satış masraflarını da aşmalı.
Örnek: Muhammen bedeli 1.000.000 TL olan bir taşınmaz için borçlu, en az 900.000 TL teklif verebilecek bir alıcı bulmak zorunda. Bu seviyenin altındaki tekliflerde icra müdürlüğünün satışa onay vermemesi bekleniyor.
“Amaç, satışın ihale sürecine düşmeden rayiç bedellere yakın tamamlanması.”
Süreç nasıl işliyor?
Rızai satış süreci sıkı sürelerle ilerliyor. İşte adım adım yol haritası:
1) Kıymet takdiri tebliği
İcra dairesi, hacizli mal için değer tespiti yapıyor ve borçluya tebliğ ediyor.
2) 7 gün içinde başvuru
Borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde icra müdürlüğüne başvurarak satış yetkisi istiyor.
3) 15 günlük satış süresi
İcra müdürü, borçluya 15 gün ek süre veriyor ve satış yetki belgesi düzenliyor.
4) Alıcı bulunur, bedel dosyaya yatırılır
Borçlu alıcıyla anlaşır; alıcı ödemeyi borçlunun hesabına değil icra dairesinin resmi hesabına yatırır.
5) Onay ve devir işlemleri
İcra müdürlüğünün onayıyla tapu/tescil devri tamamlanır; bedel dosya üzerinden alacaklıya aktarılır ve gerekli haciz işlemleri dosya çerçevesinde yürütülür.
Alıcı açısından güvenli mi?
Hacizli bir malı doğrudan borçludan almak alıcı için riskli görünebilir. Ancak rızai satışta kritik güvence şudur:
Para borçluya değil, icra dosyasına yatırılır. Devir işlemi de icra müdürlüğünün onayıyla yapıldığı için süreç resmi kontrol altında ilerler.
Süre kaçarsa ne olur?
Borçlunun 7 gün ve 15 gün sürelerini kaçırması halinde dosya, klasik yöntem olan cebrî satış/ihale prosedürüne dönebiliyor. Bu nedenle rızai satış, özellikle alıcıyı hızlı bulan ve süreci doğru yöneten borçlular için avantaj sağlıyor.
