Atatürk’ün Osmaniye ziyareti, Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin 18 Ocak 1925 tarihli sayısında “Reis-i Cumhur Hazretlerinin Seyahatleri” başlığı ile yayımlanan haberle belgelenmiştir.
Gazetenin alt başlığında, halkın Atatürk’e olan bağlılığı ve sevgisi şu şekilde vurgulanmıştır:
“Toprakkale, Osmaniye, Dörtyol’da Halk Bütün Merbutiyet ve Muhabbetini Büyük Reisimize İbraz Etmiştir.”
Ziyaretin detayları ise şöyle kaydedilmiştir: Mustafa Kemal Paşa, 16 Ocak 1925 Cuma günü saat 09.00’da Dörtyol’dan Osmaniye’ye hareket etmiş, saat 11.00’de ise Osmaniye’ye varmıştır. İstasyonda halkın coşkulu alkışları ve “Yaşa!” tezahürleri arasında trenden inen Atatürk, otomobiline binerek şehre giriş yapmıştır. Otomobilin iki yanında eski Kuvayı Milliyecilerin atlı gösterileri ve halkın sevgi gösterileri eşliğinde şehir turu gerçekleştirilmiş, Cebelibereket Valiliği, Halk Partisi ve Belediye ziyaret edilmiştir.
Atatürk, Halk Partisi Mahfeli’nin hatıra defterine şu notu düşmüştür:
“Osmaniye Kasabasını ve buranın halkını ziyaret edebildiğimden çok memnun oldum. Halkın gösterdiği kalbî ve samimî tezahürattan fevkalâde mütehassısım. Bu güzel kalpli mert insanlar arasında daha ziyade kalmak saadeti için ayrıca fırsat arayacağım.”
(Bu not, 16 Kânunusani 1341 tarihli / 16 Ocak 1925 tarihli olarak kayıtlara geçmiştir.)
Mustafa Kemal Paşa, ziyaretin ardından kısa bir şehir turu gerçekleştirmiş ve saat 14.30’da Adana’ya hareket etmiştir. Osmaniye’deki bu ziyaret sırasında herhangi bir fotoğrafın çekilmediği, halk arasında Osmaniye’de çekildiği iddia edilen fotoğrafların ise gerçekte başka istasyonlarda çekildiği belirtilmektedir.
Osmaniye: Kurtuluşun Karar Yeri
Ancak tarihçilerin ve araştırmacıların dikkat çektiği bir diğer kritik nokta, Mustafa Kemal Paşa’nın Osmaniye’ye daha önce, 31 Ekim 1918 tarihinde gerçekleştirdiği ziyarettir.
31 Ekim 1918’de Mustafa Kemal Paşa, Suriye Cephesi’nden dönüşte Yıldırım Orduları Grubu Karargâhı’nın bulunduğu Adana’ya gelirken Osmaniye’de konaklamış ve Eski Hükümet Konağı bahçesinde çadır kurmuştur. Bu ziyarette yanında Divlimoğlu Hacı Efendi, Çenetoğlu Musa Çavuş ve Kadir Ağa gibi yöresel önderler bulunmaktadır. Mustafa Kemal Paşa, ülkenin içinde bulunduğu durumu onlara aktardıktan sonra, düşman işgaline karşı ne düşündüklerini sormuştur.
Divlimoğlu Hacı Efendi, “Paşa!.. Paşa!... Kimse savaşmasa bile biz savaşacağız!” diyerek kararlılığını göstermiş, Çenetoğlu Musa Çavuş ve Kadir Ağa da aynı görüşte olduğunu belirtmiştir. Atatürk ise “Bende sizin gibi düşünüyorum.” diyerek milli mücadele ruhunu desteklemiştir.
Bu olay, İstiklal Savaşı düşüncesinin oluşumunda Osmaniye’nin önemini ortaya koymaktadır. Atatürk, 15 Mart 1923’te Adana’yı ziyaretinde yaptığı konuşmada “Bende bu vekayiin ilk hissi teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana’da vücut bulmuştur.” sözleriyle bu sürecin Çukurova’da başladığını ifade etmiştir.
Bu nedenle araştırmacılar ve tarihçiler, 16 Ocak 1925 ziyaretinin yanı sıra, 31 Ekim 1918 tarihinin Osmaniye için Kurtuluşun Karar Yeri olarak kabul edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Söz konusu yer, günümüzde yıkılmış olan Eski İl Özel İdaresi binasının bahçesi olup, burada bulunan eski çınarların yerine yeni çınarlar dikilmiştir.
Osmaniye’de Atatürk’ün İzleri
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Osmaniye’yi ziyaretleri sırasında halkla kurduğu gönül bağı ve milletine olan güveniyle bölgenin tarihine altın harflerle adını yazdırmıştır. Atatürk’ün 16 Ocak 1925 ziyareti, halkın sevgisi ve samimiyetiyle hafızalarda yer alırken, 31 Ekim 1918 ziyareti ise Kurtuluş Savaşı’nın ilk kıvılcımı açısından büyük öneme sahiptir.
Atatürk, Türk Milleti’nin öz kaynaklarıyla kurduğu genç Cumhuriyeti ilerletmek için tüm dünyaya örnek olacak bir kalkınma hareketi başlatmış ve Osmaniye’yi de bu hedefin önemli bir parçası olarak görmüştür. Osmaniye halkı, 102 yıl önce olduğu gibi bugün de bu ziyaretleri gururla anmakta ve Atatürk’ün yolunda ilerlemeyi sürdüreceklerini ifade etmektedir.
Sonuç ve Hatırlatma
Atatürk’ün Osmaniye’ye olan ilgisi ve ziyaretleri, hem Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki halkla ilişkiler hem de Kurtuluş Savaşı sürecinde bölgenin stratejik önemi açısından büyük değer taşımaktadır. Osmaniye’nin Kurtuluşun Karar Yeri olarak ilan edilmesi ve Atatürk’ün burada yaşadığı tarihî anların kitaplaştırılması, gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem arz etmektedir.
Bugün, Osmaniye halkı ve yetkilileri, Atatürk’ün izinden giderek şehrin çağdaş ve modern bir geleceğe taşınması için çalışmaya devam etmektedir.
