1994’te çalışmaya başladı, sigortasının yatırılmadığını öğrendi
Bir üretim tesisinde 1994 yılında çalışmaya başlayan M.D., 2017 yılında hastaneye gittiğinde sigortasının yatırılmadığını öğrendi. Bunun üzerine iş sözleşmesini feshederek işten ayrılan M.D., hizmet süresinin tespiti ve çeşitli işçilik alacaklarının tahsili için İş Mahkemesi’ne başvurdu.
İş Mahkemesi, tanık beyanlarını dikkate alarak M.D.’nin davalı işyerinde 1995-2017 yılları arasında kesintisiz 23 yıl 2 ay çalıştığına karar verdi. Mahkeme ayrıca iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği gerekçesiyle kıdem tazminatı ile bazı ücret ve yıllık izin alacaklarının ödenmesine hükmetti.
İşveren kararı istinafa taşıdı
Davalı işverenin kararı istinafa taşımasının ardından dosya Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden değerlendirildi.
Mahkeme, hizmet süresinin ispat yükünün işçide olduğunu belirterek yazılı delil bulunmadığı durumda tanık beyanlarının değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Davacı tanıklarının yakın akrabaları olması ve fesih tarihine kadar birlikte çalışmamaları gerekçesiyle SGK kayıtlarına itibar edildi.
Bu doğrultuda M.D.’nin kesintili olarak 13 yıl 2 ay 25 gün çalıştığı kabul edildi ve karar yeniden düzenlendi.
Dosya Yargıtay’a taşındı
Davacı işçinin kararı temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.
Daire, dosyadaki tanık anlatımlarını ve diğer delilleri değerlendirdi. Yargıtay, davacının kardeşi olan İ.D.’nin de aynı işyerinde uzun yıllar çalıştığına ve M.D.’nin 1994 yılında işe başladığını doğruladığına dikkat çekti.
“Akrabalık tek başına engel değil”
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bir kişinin davacıyla akrabalık ilişkisinin tek başına tanık beyanının dikkate alınmaması için yeterli olmadığına hükmetti.
Kararda, mevcut deliller doğrultusunda M.D.’nin 1 Mayıs 1994 ile 31 Ocak 2006 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının kabul edilmesi, sonraki dönemler açısından ise SGK kayıtlarının esas alınması gerektiği belirtildi.
Bu gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına ve dosyanın yeniden değerlendirilmek üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi.
Hizmet tespitinde hangi deliller dikkate alınabilir?
Yargıtay kararında çalışma süresinin belirlenmesinde yalnızca SGK kayıtlarının esas alınamayacağı vurgulanırken, farklı delillerin de değerlendirilebileceğine işaret edildi.
Buna göre hizmet süresinin tespitinde;
- SGK kayıtları,
- İşveren ve işyeri kayıtları,
- İşyerine giriş ve çıkışı gösteren belgeler,
- İşyeri iç yazışmaları,
- Aynı işyerinde çalışanların tanıklıkları,
- Komşu işyerlerinde çalışanların tanıklıkları
- ve dosya kapsamındaki diğer deliller
dikkate alınabilecek.
Karar, eksik prim günleri nedeniyle emeklilik hakkını kaçıran ve geçmişteki çalışmalarını belgelemek isteyen çalışanlar açısından önemli bir emsal niteliği taşıyor. Ancak karar, herkese doğrudan EYT hakkı verildiği anlamına gelmiyor; hizmet süresinin tespiti için her dosyanın kendi delilleri ve koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerekiyor.
