Bilim insanları, Ay’ın zorlu toprak koşullarını laboratuvar ortamında simüle ederek patates yetiştirmeyi başardı. Ancak yapılan DNA analizleri, patateslerin yüksek bakır ve çinko seviyeleri nedeniyle insan tüketimi açısından risk taşıyabileceğini ortaya koydu.
Ay Toprağı Laboratuvarda Nasıl Taklit Edildi?
Oregon Eyalet Üniversitesi’nden Uzay Biyoloğu David Handy ve ekibi, Ay regolitini yani Ay yüzeyinin tozlu ve organiksiz katmanını laboratuvarda yeniden oluşturdu. Ezilmiş mineraller ve volkanik kül karışımıyla hazırlanan bu simülasyona, Florida Üniversitesi Bitki Moleküler Biyoloğu Anna-Lisa Paul’un katkısıyla %5 vermikompost eklendi.
Bu organik katkı, patateslerin zorlu Ay koşullarına rağmen büyümesini sağladı. Yaklaşık iki aylık süreç sonunda hasat edilen patatesler, dondurularak kurutuldu ve ileri analizler için öğütüldü.
Patateslerde Strese Bağlı Genler ve Mineraller
Analizler, Ay simülasyonunda yetiştirilen patateslerde strese bağlı genlerin aktif hale geldiğini gösterdi. Ayrıca bu patatesler, Dünya’daki muadillerine göre daha yüksek bakır ve çinko içeriyor. Bu durum, besin değerleri geleneksel patateslere benzer olsa da, insan tüketimi için risk oluşturuyor.
David Handy, patateslerin stres altında ekstra enerji harcayarak büyümesinin, besin değerlerinin beklenenden düşük olmasını engellediğini belirtiyor.
Gelecek Planları ve Araştırma Hedefleri
Central Florida Üniversitesi’nden bilim insanı Jared Long-Fox, çalışmanın Ay’daki radyasyon ve düşük yerçekimi gibi diğer tehlikeleri yansıtmadığını vurguladı. Ekip, bir sonraki aşamada gerçek Ay toprağı ve farklı patates çeşitleri ile deneyi tekrarlamayı hedefliyor.
Bitki biyokimyacısı Aymeric Goyer, uzun vadede genetik seçilim ile Ay koşullarına daha iyi adapte olabilen patateslerin üretilebileceğine inanıyor.
