Osmanlı döneminin önemli tasavvuf âlimlerinden Şemseddîn Marmaravî hazretleri, bir sohbetinde talebelerine insanın nefsiyle mücadelesi ve güzel ahlak üzerine önemli nasihatlerde bulundu.
Sohbetine “İyi dinleyiniz!” diyerek başlayan Marmaravî hazretleri, insan kalbinde bulunan “hevâ ağacı” benzetmesiyle nefsin insan üzerindeki etkilerini anlattı.
“Kalpte Hevâ Ağacı Vardır”
Şemseddîn Marmaravî hazretleri, insanın kalbinde yedi dallı bir hevâ ağacı bulunduğunu belirterek her dalın farklı bir kötülüğe yöneldiğini ifade etti.
Nasihatinde şu ifadelere yer verdi:
“İnsanın kalbinde bir hevâ ağacı bitmiştir ki yedi dalı vardır. Her dal bir tarafa yönelir.”
Marmaravî hazretleri, göze yönelen dalın harama bakmak, dile yönelenin gıybet etmek, kalbe yönelenin kin ve düşmanlık taşımak olduğunu anlattı.
Nefse yönelen dalın haram ve şüpheli işlere sürüklediğini ifade eden Marmaravî hazretleri, insanlara yönelen dalın ise kibir ve üstünlük taslamaya sebep olduğunu söyledi.
“Hevâ Ağacı Ancak Emirlerle Sökülür”
Dünyaya yönelen dalın mal, makam ve uzun emellerle insanı meşgul ettiğini belirten Marmaravî hazretleri, âhirete yönelen dalın ise pişmanlık ve üzüntü olduğunu ifade etti.
Kötü huyların ancak Allah’ın emirlerine uyup yasaklarından sakınmakla ortadan kalkacağını vurgulayan Marmaravî hazretleri şöyle konuştu:
“Allahü teâlânın emirleri yerine getirilir, yasaklarından sakınılırsa hevâ ağacı kalpten sökülüp atılır.”
“Herkesle Arkadaş Olma”
Şemseddîn Marmaravî hazretleri, iyi arkadaş seçiminin önemine de dikkat çekti. İnsanların sözlerinden çok davranışlarına bakılması gerektiğini belirten Marmaravî hazretleri şu tavsiyelerde bulundu:
“Herkes ile arkadaş olma! Konuştuğun kimselerin akıl ve anlayışlarına uygun konuş. Tekebbür etme, kibirlenme! Sırrını kimseye söyleme!”
Kötü kimselerle arkadaşlığın insanı olumsuz etkileyebileceğini ifade eden Marmaravî hazretleri, kişinin çevresine dikkat etmesi gerektiğini vurguladı.
