Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin hayata geçirilmesinin ardından, Osmaniyeliler başta olmak üzere 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik beklentisi giderek güçleniyor. EYT kapsamında emekli olanlarla, birkaç gün ya da birkaç yıl farkla kapsam dışında kalanlar arasında oluşan 17–20 yıla varan yaş farkı, kamuoyunda adalet tartışmalarını beraberinde getirdi.
Bu süreçte Osmaniyeli sigortalıların en çok merak ettiği soruların başında, olası bir kademeli emeklilik düzenlemesinde prim gününün kaç olacağı, yaş şartının nasıl belirleneceği ve prim ödemeye devam etmenin avantaj sağlayıp sağlamayacağı geliyor.
Kademeli Emeklilik Kesin mi?
Öncelikle net olarak bilinmesi gereken nokta şu:
Kademeli emeklilik şu an için yürürlükte olan bir yasa değil.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne, farklı milletvekilleri tarafından sunulmuş çeşitli kanun teklifleri bulunuyor. Ayrıca bu konuda faaliyet gösteren dernekler de taleplerini kamuoyunda sıkça dile getiriyor. Ancak hangi teklifin kabul edileceği ya da bu yönde bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı henüz kesinlik kazanmış değil.
Mevcut Sistemde Prim Günü Nasıl Hesaplanıyor?
Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç’ın değerlendirmelerine göre, şu an yürürlükte olan mevzuatta emeklilik şartları şöyle:
-
Kısmi emeklilik: 5400 prim günü + 58 yaş
-
Tam emeklilik (SSK): 7000 prim günü + 58 yaş
Bu tabloya göre, prim günü 5400 ile 7000 arasında olsa bile emeklilik yaşı değişmiyor. Ayrıca prime esas kazancı asgari ücretin üç katının altında olan sigortalılar için, 5400 gün ile 7000 gün arasında bağlanacak emekli maaşı açısından büyük bir fark oluşmuyor.
“Kademeli Emeklilik Gelmeden Prim Ödemeli miyim?”
Uzmanların bu soruya yanıtı net:
Sadece kademeli emeklilik beklentisiyle isteğe bağlı prim ödemek şu aşamada avantajlı değil.
Osmaniyeliler için aktif çalışma imkânı varsa elbette çalışmaya devam etmek mantıklı görülüyor. Ancak yalnızca prim gününü artırmak amacıyla dışarıdan isteğe bağlı sigorta primi ödemek, mevcut sistemde emekli maaşını anlamlı ölçüde yükseltmiyor.
Askerlik Borçlanması EYT Kapsamına Sokar mı?
Burada sigorta statüsüne göre önemli bir ayrım bulunuyor:
-
SSK ve Bağ-Kur’lular, sigorta başlangıcından önce yaptıkları askerlik süresini borçlanırsa, sigorta giriş tarihini geri çekebiliyor.
-
5434 sayılı Emekli Sandığı’na tabi memurlar için ise bu durum geçerli değil.
Bu nedenle Osmaniyeli memurlar askerlik borçlanması yapsa bile EYT kapsamına giremiyor, yalnızca prim günlerini artırabiliyor.
Doğum Borçlanmasında Hangi Süreler Geçerli?
Kadın sigortalılar için doğum borçlanması yalnızca:
-
Sigortalı çalışırken doğan çocuklar için,
-
Doğumdan sonra çocuğun 2 yaşını doldurana kadar geçen ve çalışılmayan süreler için yapılabiliyor.
Örneğin doğumdan sonra 10 ay çalışılmadıysa, yaklaşık 300 gün borçlanma yapılabiliyor. Bu süre hem prim gününü artırıyor hem de emekliliği öne çekebiliyor.
18 Yaş Öncesi Çalışmalar Emekliliği Etkiler mi?
18 yaş öncesi çalışmalar, sigorta başlangıcı açısından önem taşıyor ve EYT kapsamına girmeyi sağlayabiliyor. Ancak bu süreler, 9000 gün gibi prim şartlarının hesabında dikkate alınmıyor. Bu nedenle yaş şartı, emeklilikte belirleyici olmaya devam ediyor.
Osmaniyeliler için kademeli emeklilik beklentisi sürerken, gözler Meclis’te atılacak olası adımlara çevrilmiş durumda. Kesin düzenleme ortaya çıkana kadar uzmanlar, mevcut mevzuata göre hareket edilmesini ve plansız prim ödemelerinden kaçınılmasını öneriyor.
