Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), vefat eden anne veya babasından yetim aylığı alabilmek için resmi olarak boşanıp fiilen birlikte yaşamaya devam eden çiftlere yönelik denetimlerini Osmaniye’de de sıkılaştırdı. Denetimler sonucunda tespit edilen kişilerin aylıkları kesiliyor ve geçmişe dönük ödemeler yasal faiziyle geri talep ediliyor.
SGK, “muvazaalı boşanma” olarak adlandırılan ve haksız kazanç sağlamaya yönelik eylemlere karşı denetim mekanizmasını genişletti. Yetim aylığı almak isteyen bazı çiftler, mahkeme kararıyla resmen boşanıyor ancak aynı evde yaşamaya devam ediyor. Bu durum, 5510 sayılı Kanun kapsamında “hakkın kötüye kullanımı” olarak değerlendiriliyor.
Muvazaalı Boşanma Nedir?
Türkiye’de yasalara göre, vefat eden sigortalının çocuklarına yetim aylığı bağlanabilmesi için “evli olmamaları” veya “dul kalmaları” gerekiyor. Osmaniye’de bazı çiftler, kağıt üzerinde boşanıp aynı evde yaşamaya devam ederek bu haktan haksız şekilde yararlanabiliyor.
Tespit Edilirse Ne Olur?
SGK denetmenleri tarafından yapılan incelemeler, çevre soruşturmaları ve ALO 170 ihbar hattına gelen şikayetler sonucunda çiftin birlikte yaşadığı tespit edilirse şu yaptırımlar uygulanıyor:
-
Aylık Kesilir: Bağlanan yetim aylığı veya gelir durdurulur.
-
Geri Ödeme: Aylığın bağlandığı tarihten itibaren ödenen tüm paralar yasal faiziyle geri talep edilir. Bu rakam yıllar içinde yüz binlerce lirayı bulabilir.
-
Yargı Yolu: Kişiler hakkında “kamu kurumunu zarara uğratmak” gerekçesiyle savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.
Yasal Dayanak
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinde konuya ilişkin açık hüküm bulunuyor:
“Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.”
Denetim Süreci
SGK, denetimlerde teknolojiden de yararlanıyor. MERNİS (Adres Kayıt Sistemi) verileri, kredi kartı harcamaları, fatura abonelikleri ve sağlık hizmeti kullanımları analiz ediliyor. Ayrıca “ALO 170” hattına gelen isimsiz ihbarlar, Osmaniye’de denetim sürecini başlatan en önemli faktörlerden biri.
Uzmanlar, Osmaniyeliler başta olmak üzere tüm vatandaşları, yetim aylığı alırken muvazaalı boşanma gibi haksız kazanç yöntemlerinden uzak durmaları konusunda uyarıyor. Aksi halde hem aylık kaybı hem de ciddi miktarlarda geri ödeme yükümlülüğüyle karşılaşmak kaçınılmaz oluyor.
