Kimler yararlanacak?
Yeni düzenleme; işçi, memur ve Türk Silahlı Kuvvetleri personelini kapsıyor. Böylece kamu ve özel sektör ayrımı olmadan geniş bir kesim 24 haftalık doğum izni hakkından faydalanabilecek.
Doğum öncesi izin süresi değişti
Mevcut uygulamada kadın çalışanlar, doktor onayıyla doğuma 3 hafta kalana kadar çalışabiliyordu. Yeni düzenlemeyle bu süre 2 haftaya düşürüldü. Yani anne adayları doğuma daha erken ayrılabilecek.
Babalık izni eşitleniyor
Düzenlemeyle birlikte işçi babaların izin süresi de artırıldı. Daha önce 5 gün olan babalık izni, memurlarda olduğu gibi 10 güne çıkarılıyor. Ayrıca koruyucu aile olanlara da 10 gün mazeret izni hakkı tanınıyor.
Maaş ve ödenekler nasıl olacak?
Doğum izninde maaş sistemi işçi ve memur için farklı işliyor:
- Memurlar: Maaşlarını kurumlarından almaya devam ediyor, sadece ek ders gibi fiili çalışmaya bağlı ödemeler kesiliyor.
- İşçiler: Maaş yerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından “geçici iş göremezlik ödeneği” alıyor.
Bu ödenek, son 12 aylık ortalama kazancın üçte ikisi üzerinden hesaplanıyor.
Örneğin ortalama kazancı 40.000 TL olan bir işçiye aylık yaklaşık 26.666 TL ödeme yapılıyor.
Asgari ücretliler ne kadar alacak?
Asgari ücretle çalışanlar için günlük ödenek yaklaşık 734 TL olarak hesaplanırken, aylık ödeme 22.020 TL seviyesinde oluyor. Bu tutar, kişinin son dönemdeki kazanç ortalamasına göre belirleniyor.
SGK ödeme süresi uzuyor
Yeni düzenlemeyle birlikte SGK’nın ödeme yaptığı süre de artıyor:
- Normal doğum: 112 günden 168 güne
- Çoğul doğum: 126 günden 182 güne
Bu da toplamda daha uzun süre gelir desteği anlamına geliyor.
Mevcut izinde olanlar yararlanacak mı?
Düzenlemenin en çok merak edilen kısmı da bu oldu. Buna göre:
- Kanun yürürlüğe girdiğinde doğum izni devam edenler doğrudan 24 haftaya geçecek.
- Doğum izni bitmiş ancak doğumdan itibaren 24 hafta henüz dolmamış olanlar ise talep etmeleri halinde ek 8 hafta izin kullanabilecek.
2021 öncesine göre fark dikkat çekiyor
Öte yandan uzmanlara göre, 2021 öncesi hesaplama sistemine göre bazı çalışanlar daha yüksek ödenek alabiliyordu. Yeni sistemde hesaplama 12 aylık ortalamaya göre yapıldığı için özellikle maaşı artan çalışanlarda belirli bir gelir kaybı oluşabiliyor.
