Osmaniye’de emeklilik planı yapan vatandaşlar, SGK’dan emekli olduktan sonra ikinci bir emeklilik geliri elde etmenin yollarını araştırıyor. Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi üzerinden kazanılan emeklilik hakkının yanı sıra, bireysel birikim esasına dayanan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) de emeklilik döneminde ek gelir oluşturmak isteyenlerin ilgisini çekiyor.
Özellikle prim gün sayısı ve emeklilik yaşı konusunda farklı şartların uygulanması, vatandaşların BES ile SGK arasındaki farkları araştırmasına neden oluyor. BES’te SGK’daki gibi prim günü üzerinden emeklilik hesabı yapılmazken, sistemde belirli bir süre kalma ve belirli bir yaşa ulaşma şartı bulunuyor.
Osmaniye’de çalışanlar ve emeklilik hazırlığı yapan vatandaşlar açısından BES, SGK emekliliğine alternatif bir sistemden ziyade emeklilik döneminde ek bir gelir kaynağı oluşturmayı amaçlayan tamamlayıcı bir tasarruf modeli olarak değerlendiriliyor.
SGK’DAN AYRI İKİNCİ EMEKLİLİK İMKÂNI
Türkiye’de çalışanların emeklilik planları yalnızca SGK üzerinden yürümüyor. Çalışanlar, SGK kapsamındaki sigortalılıklarını devam ettirirken aynı zamanda BES aracılığıyla uzun vadeli birikim oluşturabiliyor.
Bu sistem sayesinde kişi, SGK şartlarını tamamlayarak elde edeceği emekli aylığının yanında BES birikimini de emeklilik döneminde kullanabiliyor. Böylece emeklilik sonrasında yalnızca SGK gelirine bağlı kalmadan, kişinin kendi yaptığı tasarruflardan oluşan ek bir finansal kaynak oluşturması hedefleniyor.
BES, çalışanların yanı sıra aktif olarak çalışmayan kişilerin de kendi adlarına birikim yapabilmesine imkan tanıyor. Sisteme düzenli katkı payı ödeyen katılımcının birikimleri emeklilik fonlarında değerlendirilirken, uzun vadede oluşan toplam tutar emeklilik döneminde kullanılabiliyor.
3.600 GÜNLE İKİNCİ EMEKLİLİK MÜMKÜN MÜ?
BES ile ilgili en çok merak edilen konulardan biri 3.600 gün şartı oluyor. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. BES’te SGK’daki gibi 3.600 gün prim ödeme üzerinden emeklilik hesabı yapılmıyor.
BES’te emeklilik hakkı elde edebilmek için sistemde en az 10 yıl kalmak ve 56 yaşını doldurmak gerekiyor. Dolayısıyla BES ile emeklilikte belirleyici olan temel şartlar sistemde geçirilen süre ve yaş şartı olarak öne çıkıyor.
“3.600 gün” ifadesi ise 10 yıllık sürenin gün karşılığı üzerinden yapılan hesaplamalardan kaynaklanabiliyor. 10 yıl yaklaşık 3.600 güne denk gelse de BES'teki emeklilik şartı doğrudan “3.600 gün prim ödeme” şeklinde uygulanmıyor.
Bu nedenle BES yaptırmayı düşünen vatandaşların, SGK’daki prim günü şartlarıyla BES’teki sistemde kalma süresini birbirinden ayırması gerekiyor.
56 YAŞINDA BES’TEN EMEKLİLİK NASIL OLUYOR?
BES’te emeklilik için katılımcının sistemde en az 10 yıl kalması ve 56 yaşını tamamlaması gerekiyor. İki koşulun birlikte sağlanması halinde katılımcı BES kapsamında emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Örneğin genç yaşta BES’e dahil olan bir kişi, sistemde uzun yıllar düzenli birikim yaparak 56 yaşına geldiğinde gerekli 10 yıllık süreyi de tamamlamışsa BES emekliliğinden yararlanabiliyor.
Bu durum SGK emekliliğinden farklı bir yapı ortaya çıkarıyor. SGK’da sigorta başlangıç tarihi, prim gün sayısı ve yaş gibi çeşitli kriterler kişinin emeklilik tarihini belirlerken, BES’te sistemde kalma süresi ve 56 yaş şartı öne çıkıyor.
SGK EMEKLİLİĞİ İLE BES ARASINDAKİ FARK
SGK emekliliği ile BES emekliliği aynı sistem değil. SGK, sosyal güvenlik kapsamında çalışanların belirli şartları yerine getirmesiyle emeklilik hakkı kazanmasını sağlarken, BES gönüllü tasarruf ve birikim esasına dayanıyor.
Türkiye’de SGK emeklilik şartları kişinin sigorta başlangıç tarihine, bağlı olduğu statüye ve prim gün sayısına göre değişiklik gösteriyor.
Özellikle 1999-2008 yılları arasında sigortalı olanlarda SSK kapsamında 7 bin gün prim ve yaş şartları gündeme gelirken, 2008 sonrası sigorta girişlerinde prim koşulları farklılaşıyor. Bağ-Kur kapsamında ise emeklilik için gerekli prim gün sayısı da SSK’dan farklı uygulanıyor.
Bu nedenle Osmaniye’de emeklilik hesabı yapan vatandaşların kendi SGK kayıtlarındaki sigorta başlangıç tarihini, prim gün sayısını ve sigortalılık statüsünü dikkate alması gerekiyor.
BES’TE ÖDENECEK KATKI PAYINI KATILIMCI BELİRLİYOR
BES’in önemli özelliklerinden biri, kişinin bütçesine uygun bir katkı payı belirleyebilmesi. Katılımcı, gelir durumuna ve tasarruf hedeflerine göre düzenli ödeme miktarını belirleyebiliyor.
Belirlenen katkı payı ilerleyen dönemlerde artırılabiliyor. Böylece gelir seviyesindeki değişikliklere göre BES birikiminin de yeniden düzenlenmesi mümkün oluyor.
Sistemde yapılan katkıların yanı sıra devlet katkısı da bulunuyor. Devlet katkısı, katılımcının yaptığı ödemelere belirli kurallar ve yasal sınırlar çerçevesinde ekleniyor. Bu nedenle BES’te uzun vadeli birikim yapmak isteyenlerin yalnızca kendi yatırdığı tutarı değil, devlet katkısı ve fon getirileri gibi unsurları da değerlendirmesi gerekiyor.
BİRİKİMLER EMEKLİLİK FONLARINDA DEĞERLENDİRİLİYOR
BES kapsamında yapılan ödemeler yalnızca hesapta bekletilmiyor. Katılımcı tarafından seçilen emeklilik fonlarında değerlendirilerek birikimin uzun vadede büyümesi hedefleniyor.
Fon tercihi, BES’in önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Katılımcılar risk ve yatırım tercihlerine göre farklı fon seçeneklerini değerlendirebiliyor.
Ancak fonların getirileri garanti edilmiyor. Piyasa koşulları ve seçilen fonun yatırım yapısına göre birikimin değeri zaman içerisinde değişebiliyor. Bu nedenle BES’e dahil olanların fon tercihlerini ve birikimlerinin performansını düzenli olarak takip etmesi önem taşıyor.
EMEKLİLER DE BES’E KATILABİLİYOR
SGK’dan emekli olmuş vatandaşlar da BES aracılığıyla yeni birikim yapabiliyor. Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden kişiler açısından da BES, emeklilik döneminde ek birikim oluşturma araçlarından biri olabiliyor.
Emeklilik sonrasında çalışırken ödenen SGK primleri, kişinin otomatik olarak ikinci bir SGK emekliliği kazanması anlamına gelmiyor. Buna karşılık BES kapsamında yapılan birikimler, sistemin emeklilik koşulları karşılandığında ayrıca değerlendirilebiliyor.
Bu nedenle emekli vatandaşlar için BES, mevcut emekli gelirinin yanında geleceğe yönelik ilave birikim oluşturma seçeneği sunuyor.
OKS’DE ÇALIŞANLARIN ÜCRETİNDEN KESİNTİ YAPILIYOR
BES ile bağlantılı bir diğer uygulama ise Otomatik Katılım Sistemi (OKS) olarak biliniyor. OKS kapsamında çalışanların ücretlerinden belirli oranlarda kesinti yapılarak emeklilik amacıyla birikim oluşturuluyor.
Sistemde çalışanların ücretlerinden en az yüzde 3 oranında kesinti yapılması esasına dayanıyor. Çalışanlar ise belirli şartlar çerçevesinde sistemden ayrılma hakkına sahip bulunuyor.
OKS’nin temel amacı, çalışanların düzenli tasarruf yapmasını sağlayarak emeklilik döneminde SGK gelirine ek bir kaynak oluşturabilmek.
TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ GÜNDEMDE
Türkiye’de emeklilik sistemiyle ilgili tartışılan başlıklardan biri de Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) olarak öne çıkıyor. TES ile çalışanların emeklilik dönemindeki gelirlerinin desteklenmesi ve uzun vadeli tasarrufların artırılması hedefleniyor.
Gündeme gelen modelde çalışan katkısının yanı sıra devlet ve işveren katkısının da bulunması öngörülüyor. Böylece emeklilik döneminde kullanılabilecek birikimin farklı kaynaklardan desteklenmesi amaçlanıyor.
TES’in uygulama ayrıntıları ve kesin şartları konusunda resmi düzenlemelerin takip edilmesi gerekiyor. Sistemin kapsamı, katkı oranları ve uygulama şartları kesinleştiğinde vatandaşların emeklilik planlamaları açısından yeni bir seçenek ortaya çıkabilir.
BES BİRİKİMİ TOPLU OLARAK ALINABİLİYOR
BES’te emeklilik hakkı elde eden katılımcılar, birikimlerini farklı şekillerde değerlendirebiliyor. Biriken tutarın toplu olarak alınması seçeneklerden biri olurken, düzenli ödeme şeklinde değerlendirilmesi de mümkün olabiliyor.
Katılımcının tercihine göre birikimlerin kullanım şekli değişebiliyor. Bu nedenle emeklilik döneminde BES hesabındaki paranın nasıl kullanılacağı, kişinin ihtiyaçlarına ve finansal planına göre belirlenebiliyor.
Uzun yıllar boyunca düzenli katkı yapan kişilerin birikimi, katkı paylarının yanı sıra devlet katkısı ve fon performansından da etkileniyor.
BES’E GİRİŞTE YAŞ SINIRI BULUNMUYOR
BES’in dikkat çeken özelliklerinden biri sisteme giriş konusunda belirli bir yaş sınırının bulunmaması. Çocuklar da velileri aracılığıyla sisteme dahil edilebiliyor.
18 yaşından küçük kişiler adına BES hesabı açılması, ailelerin çocukları için uzun vadeli tasarruf planı oluşturmasına imkan tanıyor. Küçük yaşta başlayan birikimlerde sistemde kalma süresinin uzun olması, uzun vadeli tasarruf açısından önemli bir avantaj oluşturabiliyor.
Bu nedenle BES yalnızca emekliliğine kısa süre kalan çalışanların değil, uzun vadeli finansal plan yapmak isteyen farklı yaş gruplarının da değerlendirebildiği bir sistem olarak öne çıkıyor.
OSMANİYE’DE EMEKLİLİK PLANI YAPANLAR NELERE DİKKAT ETMELİ?
Osmaniye’de emeklilik planlaması yapan vatandaşların öncelikle SGK kapsamındaki mevcut durumlarını net şekilde öğrenmesi gerekiyor. Sigorta başlangıç tarihi, toplam prim günü, sigortalılık statüsü ve yaş şartı SGK emekliliğinin temel unsurları arasında bulunuyor.
Bunun yanında BES üzerinden ikinci bir emeklilik geliri oluşturmak isteyenlerin de sistemde kalma süresi, yaş şartı, katkı payı, devlet katkısı ve fon seçeneklerini ayrı ayrı değerlendirmesi gerekiyor.
BES’in SGK emekliliğinin yerine geçen bir sistem olmadığı, iki yapının farklı kurallara sahip olduğu unutulmamalı. BES, SGK’dan bağımsız olarak emeklilik döneminde ek gelir oluşturmayı amaçlayan tamamlayıcı bir tasarruf sistemi olarak değerlendiriliyor.
Emeklilik döneminde daha güçlü bir finansal yapı oluşturmak isteyen vatandaşlar için düzenli ve uzun vadeli tasarrufun önemi burada öne çıkıyor. Katkı payının kişinin bütçesini zorlamayacak şekilde belirlenmesi ve sistemin şartlarının dikkatli şekilde incelenmesi, emeklilik planlamasında önem taşıyor.
