Tarihçi-yazar İsmet İpek’in aktardığı bilgilere göre, bu topraklar yalnızca bir demiryolu hattı değil, istiklalin boğazı oldu.
Demiryolunda Ölümüne Mücadele
Adana’yı Antep’e bağlayan demiryolu üzerinde bulunan Mamure İstasyonu, Dervişiye–Kanlıgeçit hattı ile birlikte Osmaniye’nin kaderini belirleyen noktalardan biri olarak öne çıktı. Bölge, hem coğrafi konumu hem de Milli Mücadele’deki rolü nedeniyle “Osmaniye’nin boğazı” olarak anıldı.
Milli Mücadele döneminde, Antep’e asker sevkiyatı yapmak isteyen Fransız kuvvetlerine karşı Osmaniyeli Kuvayımilliyeciler, yokluk içinde ama büyük bir imanla direndi. Cebelibereket Mıntıka Komutanı Yüzbaşı Selim İnebolu (Yörük Selim), 15 Mayıs 1920’de demiryolu raylarını söktürüp köprüleri tahrip ederek Fransız birliklerine 6 ay boyunca geçit vermedi.
Genelkurmay Kayıtlarında Osmaniye Direnişi
Genelkurmay Başkanlığı’nın yayımladığı Türk İstiklal Harbi – Güney Cephesi kitabında, Kuvayımilliye birliklerinin demiryolu ve köprüleri sürekli tahrip ederek Antep-Adana bağlantısını kestiği açıkça belirtiliyor. Fransızların bölgedeki durumunun giderek zorlaştığı ve Antep harekâtını hızlandırmak zorunda kaldıkları da resmi kayıtlara geçti.
12 Bin Kişilik Fransız Tümenine 1500 Kişiyle Direniş
10 Ekim 1920’de yaşanan Kovanbaşı Savaşı, milli kuvvetlerin ilk büyük zaferi olarak tarihe geçti. Ancak Fransızlar bu yenilginin intikamını almak istedi.
1 Kasım 1920’de, General Goubau komutasındaki, topları, obüsleri, uçak filosu bulunan 12 bin kişilik Fransız tümeni, Osmaniye Mıntıka Komutanı Binbaşı Recep Bey emrindeki 1500 kişilik milli kuvvetle karşı karşıya geldi.
Milli kuvvetlerin elinde yalnızca bir deli topu, üç Schneider topu, üç makineli tüfek ve mavzerler bulunuyordu. Buna rağmen verilen destansı mücadele, Kanlıgeçit Savaşı olarak tarihe geçti ve Güney Cephesi Komutanı Selahattin Adil Paşa tarafından takdirle karşılandı.
Şehit Kaymakam Saim Bey’in Fedakârlığı
Mamure direnişinin simge isimlerinden biri de Kaymakam Saim Bey oldu. Rahat bir görev teklifini reddederek cepheye koşan Saim Bey, “Millet kan ağlarken kadife koltukta oturamam” sözleriyle tarih sayfalarına geçti.
Saim Bey, Osmaniye, Kadirli ve Kozan çeteleriyle oluşturduğu müfrezeyle 18 Kasım 1920 sabahı Mamure İstasyonu’nda düzenlenen baskında, 15 arkadaşıyla birlikte şehit düştü.
Hatıralar Toprak Altında, Ruhlar Gökte
Kovanbaşı ve Kanlıgeçit savaşlarının haritaları Genelkurmay arşivlerinde yer alırken, hatıraları bugün hâlâ Mamure topraklarında yaşıyor. Bu bilinçle, Osmaniyeli sivil toplum kuruluşları tarafından 10 yıldır “Osmaniye Şehitlerine Yürüyor” etkinlikleri düzenleniyor.
Önümüzdeki yıllarda Domuzludağı yolunun “Şüheda Yolu”, Domuzludağı’nın ise “Şüheda Dağı” olarak anılması hedefleniyor.
“Bu topraklar domuz çiftliğiyle değil, şehit kanıyla yoğruldu.”
