Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, 1.800 gün primle ve yaş şartı aranmadan emeklilik imkânı sağlayan malulen emeklilik hakkında önemli bilgiler paylaştı.
1800 günle emeklilik mümkün mü?
Karakaş’ın aktardığına göre, belirli şartların sağlanması halinde Bağ-Kur’lular için 1.800 gün primle emeklilik mümkün olabiliyor. Ancak bu durum, yalnızca malulen emeklilik kapsamında geçerli.
Malulen emeklilik şartları neler?
Malulen emekli olabilmek için en temel şart, çalışma gücünün en az yüzde 60 oranında kaybedildiğinin Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu raporuyla belgelenmesi.
Bunun yanı sıra üç temel kriter öne çıkıyor:
- Sigortalılık süresi ve prim: En az 10 yıl sigortalılık ve toplam 1.800 gün prim
- Bakım muhtaçlığı istisnası: Eğer kişi başkasının bakımına muhtaç derecede malul ise 10 yıl şartı aranmaz, sadece 1.800 gün yeterli olur
- Prim borcu olmaması: SGK’ya hiçbir prim borcunun bulunmaması gerekir
Sigortalılık devam ederken başvuru yapılabiliyor
Karakaş, maluliyet tespiti için başvuru yapılırken sigortalılığın sonlandırılmasına gerek olmadığını vurguladı.
Sigortalı kişiler, çalışmaya devam ederken hastaneye sevk alabiliyor. Ancak emekli aylığının bağlanması aşamasında iş yerinin kapatılması veya devredilmesi gerekiyor.
Statü değişirse ne olur?
Başvuru sürecinde sigortalının SSK (4/1-a) ve Bağ-Kur (4/1-b) statüleri arasında değişiklik olması durumunda, emeklilik işlemi son statüye göre değerlendiriliyor.
Malullük tespiti açısından ise statü farkı bulunmadığı için yeniden sağlık kurulu değerlendirmesi yapılmıyor.
Özel durumlar da var
- Köy ve mahalle muhtarlarının malullük aylığı alabilmesi için görevlerinden istifa etmeleri gerekiyor
- Tarım Bağ-Kur’luların ise ziraat odası kayıtlarını kapatması ya da muafiyet belgesi alması şart
Maaş ne zaman bağlanır?
Emekli maaşının başlangıç tarihi, sağlık raporu ve başvuru tarihine göre değişiyor:
- Rapor başvurudan önce alındıysa, maaş başvuruyu takip eden ay başında başlar
- Rapor başvurudan sonra çıktıysa, maaş rapor tarihini izleyen ay başında bağlanır
EYT dışındakiler için alternatif yol
EYT kapsamı dışında kalanlar için malulen emeklilik, belirli şartlar altında önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor. Ancak bu hakkın genel bir erken emeklilik değil, sağlık durumuna bağlı özel bir düzenleme olduğu unutulmamalı.
