1800 Günle Kimler Malulen Emekli Olabilir?
Malulen emeklilik için yalnızca 1800 prim gününün bulunması yeterli değil. Genel olarak en az 10 yıllık sigortalılık süresi ve SGK tarafından malul sayılma şartı aranıyor.
Malulen emeklilikte;
- Çalışma gücünün en az yüzde 60'ının kaybedilmiş olması,
- En az 10 yıl sigortalılık,
- En az 1800 gün uzun vadeli sigorta primi,
- Çalışılan işten ayrılma,
- SGK'ya aylık talebinde bulunma
şartları bulunuyor.
Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olduğu belirlenen kişilerde ise 10 yıllık sigortalılık şartı aranmadan 1800 gün prim yeterli olabiliyor.
Yüzde 60 Rapor Alan Hemen Emekli Olamıyor
Hastaneden alınan yüzde 60 ve üzerindeki sağlık raporu, tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamıyor. Malullük değerlendirmesinde son karar SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından veriliyor.
Bu nedenle sağlık raporundaki engellilik oranı ile SGK'nın çalışma gücü kaybı değerlendirmesinin birbirinden farklı olduğu belirtiliyor.
Kanser ve Parkinson Gibi Hastalıklar Otomatik Emeklilik Sağlamıyor
Kanser, epilepsi, Parkinson, MS, organ nakli, şizofreni, bipolar bozukluk, felç veya görme kaybı gibi hastalıkların bulunması tek başına malulen emeklilik anlamına gelmiyor.
Emeklilik açısından hastalığın kişinin çalışma gücüne etkisi ve SGK Kurum Sağlık Kurulu'nun değerlendirmesi belirleyici oluyor.
Engelli Emekliliğinde Prim Günleri Değişiyor
Çalışma gücü kaybına bağlı yaşlılık aylığında herkes için aynı prim günü uygulanmıyor. Sigorta başlangıç tarihi ve çalışma gücü kayıp oranına göre gerekli sigortalılık süresi ve prim gün sayısı değişebiliyor.
Bu nedenle geçmişte kullanılan “yüzde 40 rapor ve 3600 günle emeklilik” şeklindeki genel formül, günümüzde tüm sigortalılar için geçerli bir kural olarak değerlendirilmiyor.
Vergi İndirimiyle Emeklilik Sisteminde Değişiklik
2025 yılında yapılan yasal düzenlemeyle bazı 4A'lı sigortalılar açısından uygulanan vergi indirimi belgesine dayalı emeklilik sisteminde değişikliğe gidildi.
15 Ocak 2025'te yürürlüğe giren düzenlemeyle 506 sayılı Kanun'un geçici 87'nci maddesi kaldırıldı. Daha önce bu kapsamda yaşlılık aylığı bağlanan kişilerin ödemeleri ise devam ediyor.
5400 Gün Primle Herkes Erken Emekli Olamıyor
5400 prim günü, herkes için yaş şartı olmadan erken emeklilik hakkı sağlamıyor. Bazı sigortalılar açısından daha düşük primle yaşlılık aylığı imkanı bulunurken, buna karşılık daha yüksek yaş şartları uygulanabiliyor.
Özellikle 4C kapsamındaki sigortalılarda 5400 gün şartına bağlı olarak kademeli yaş uygulaması bulunuyor. Bu nedenle yalnızca prim gün sayısına bakılarak emeklilik tarihi belirlenemiyor.
Malulen Emeklilikte Yaş Şartı Bulunmuyor
Malulen emeklilikte kadın ve erkekler için ayrıca 58, 60 veya 65 gibi bir yaş şartı aranması söz konusu değil. Burada malullük kararı, gerekli sigortalılık süresi ve prim gün sayısı belirleyici oluyor.
1800, 3600 veya 5400 prim günü bulunan vatandaşların emeklilik durumunun kesin olarak belirlenebilmesi için sigorta başlangıç tarihi, sigortalılık statüsü ve SGK'nın çalışma gücü kaybına ilişkin değerlendirmesi birlikte ele alınmalı.
