Yapay zekâ destekli görüntüleme sistemlerinden lazer ölçüm teknolojilerine, robotik uygulamalardan merkezi veri yönetimine kadar birçok yeni teknoloji araç muayene süreçlerine dahil edilecek.
Yeni sistemin ilk örneği İstanbul’da
TURKA Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi, İstanbul’un Arnavutköy ilçesine bağlı Yeşilbayır Mahallesi’nde 2 bin 500 metrekare kapalı alan üzerine kuruldu.
Merkezde 2 ağır vasıta ve 3 binek araç olmak üzere toplam 5 muayene kanalı bulunuyor. Tesis, TURKA’nın 81 ilde kuracağı araç muayene merkezlerinde kullanılacak teknoloji, ekipman ve operasyon modelinin geliştirilmesi amacıyla test merkezi olarak faaliyet gösterecek.
Tanıtım toplantısına Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, sektör temsilcileri ve medya mensupları katıldı.
Bakan Uraloğlu: En ileri teknolojiler kullanılacak
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yeni dönemde araç muayenesinin yalnızca bir kontrol işlemi olmaktan çıkarılarak teknoloji, güvenlik ve vatandaş memnuniyetinin bir arada olduğu yeni bir sisteme dönüştürüleceğini belirtti.
Uraloğlu, 15 Ağustos 2027’ye kadar Örnek Merkez’de yeni teknolojilerin, yazılımların ve ekipmanların gerçek araçlar üzerinde test edileceğini ifade etti.
Yeni merkezlerde yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemleri, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri, gelişmiş sensörler ve robotik sistemlerin kullanılacağını belirten Uraloğlu, araçların adeta “MR’ının ve tomografisinin çekileceğini” söyledi.
Araç muayenesinde yapay zekâ dönemi
Yeni sistemde yapay zekâ, muayenenin birçok aşamasında aktif olarak kullanılacak.
Yüksek çözünürlüklü kameralar ve görüntü işleme sistemleri sayesinde araçların karoser ve alt bölümleri taranabilecek. Yapay zekâ destekli sistemlerle plaka ve araç tipi tanımanın yanı sıra çeşitli kusurların otomatik olarak tespit edilmesi hedefleniyor.
Ayrıca lazer tabanlı ölçüm sistemleri, sensörler ve gerçek zamanlı veri analitiğiyle teknisyenlerin yaptığı kontroller desteklenecek.
Bazı kontroller araç hareket halindeyken yapılacak
Yeni teknolojiler sayesinde araçların bazı kontrollerinin hareket halindeyken gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Sistemle birlikte;
- Lastik yanak bilgileri otomatik okunabilecek.
- Lastik ve araç uyumu kontrol edilebilecek.
- Lastik diş derinliği temassız ölçülebilecek.
- Çatlak, kesik ve balon gibi lastik kusurları yapay zekâyla tespit edilebilecek.
- Araç altı ve karoser bölümleri yüksek çözünürlüklü kameralarla taranabilecek.
- Araç boyutları kamera teknolojileriyle ölçülebilecek.
- Far ve aydınlatma kontrolleri robotik sistemlerle yapılabilecek.
Bu uygulamalarla muayene sonuçlarının daha objektif hale getirilmesi ve 81 il genelinde standartların aynı seviyeye çıkarılması amaçlanıyor.
Araç sahipleri muayeneyi anlık takip edebilecek
Yeni dönemde araç sahiplerinin muayene sürecini dijital olarak takip edebilmesi de planlanıyor.
Randevudan muayene sonucuna kadar süreçlerin dijitalleştirilmesiyle araç sahipleri, araçlarının hangi aşamada olduğunu anlık olarak görebilecek.
Muayene sonuçlarına dijital ortamdan ulaşılabilecek ve araçların teknik durumu hakkında daha kapsamlı bilgi sunulacak.
Kredi kartıyla ödemede komisyon alınmayacak
Yeni sistemde ödeme sürecinde de değişikliğe gidilecek.
Araç sahiplerinden kredi ve banka kartıyla yapılan muayene ücreti ödemelerinde komisyon veya hizmet bedeli alınmayacağı açıklandı.
Yeni merkezlerde ayrıca dijital yönlendirme ekranları, bilgilendirme sistemleri ve daha konforlu bekleme alanlarının bulunması planlanıyor.
81 ilde 352 merkez kurulacak
TURKA'nın 15 Ağustos 2027 itibarıyla Türkiye genelinde araç muayene hizmetini üstlenmesi planlanıyor.
Mevcut plana göre 81 ilde;
- 249 sabit merkez
- 103 mobil merkez
- Yaklaşık 900 muayene hattı
hizmet verecek.
Sistemde binek ve ticari araçların yanı sıra motosikletler ve traktör gibi tarım araçlarına yönelik muayene hizmetleri de yer alacak.
Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım
TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, yeni dönem için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı planlandığını açıkladı.
Ezer, kurulacak sistemin yalnızca araç muayene hizmetinden ibaret olmadığını, teknoloji, insan kaynağı, fiziki altyapı ve araç sahibi deneyiminin birlikte ele alındığı kapsamlı bir dönüşüm programı olduğunu belirtti.
Araç muayene merkezleri afetlerde de kullanılabilecek
TURKA'nın planları yalnızca araç muayenesiyle sınırlı olmayacak. 81 ilde kurulacak 249 sabit merkezin, orman yangınlarıyla mücadelede destek noktalarına dönüştürülmesi için de çalışma yürütülüyor.
Plan kapsamında merkezlerin uygun yangın söndürme ekipmanlarıyla donatılması ve çalışanlara orman yangınlarına ilk müdahale konusunda eğitim verilmesi hedefleniyor.
Bunun yanı sıra merkezlerin, doğal afet ve acil durumlarda ilgili kamu kurumlarının koordinasyonuyla sahra hastanesi olarak kullanılabilecek şekilde değerlendirilmesi de planlanıyor.
İstanbul’daki merkez eğitim ve Ar-Ge üssü olacak
Arnavutköy’deki Örnek Merkez, 15 Ağustos 2027’ye kadar yeni teknolojilerin test edilmesi, çalışan eğitimleri ve Ar-Ge faaliyetleri için kullanılacak.
Türkiye'nin farklı bölgelerinde görev yapacak araç muayene personeli, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim alacak.
Merkezde test edilen teknolojiler ve geliştirilen operasyon süreçlerinin, 2027 yılında 81 ilde hizmet verecek yeni nesil araç muayene merkezlerine aktarılması planlanıyor.
