Yangın Sonrası Toprak Suyu İtemeyebilir
Orman yangınlarının ardından yağışların toprağa nasıl etki edeceği, yangının yalnızca ne kadar alanı etkilediğiyle belirlenmiyor. Yangın sırasında toprağın yeterince ısınması halinde, bitki artıklarından gelen bazı organik bileşikler buharlaşarak daha serin alt tabakalara taşınabiliyor.
Bu bileşiklerin toprak taneciklerinin yüzeyinde yoğunlaşması sonucunda, birkaç santimetre derinlikte suyun toprağa girişini zorlaştıran hidrofobik, yani su itici bir tabaka oluşabiliyor.
Her Yanan Alanda Aynı Etki Görülmüyor
Ancak yangından etkilenen her toprağın su itici hâle gelmesi söz konusu değil.
Yangının şiddeti ve toprağı ne kadar süre etkilediğinin yanı sıra yangın öncesindeki organik madde miktarı, toprağın bünyesi ve nem koşulları da süreci etkiliyor.
Bu nedenle yalnızca toprağın yanmış görünümüne bakılarak yağmur suyunun nasıl hareket edeceğini belirlemek mümkün olmuyor.
Bitki Örtüsünün Kaybı Yüzey Akışını Artırabiliyor
Yangınla birlikte yaprak döküntüleri, otsu örtü ve yağmur suyunun hızını kesen bitkisel yapı da azalıyor.
Toprağın suyu emme kapasitesi de zayıflamışsa, özellikle eğimli arazilerde kısa sürede etkili olan kuvvetli yağışlar yüzey akışını artırabiliyor.
Hızla hareket eden su; kül, ince toprak ve sedimentleri yamaçlardan aşağı taşıyarak oyuntuların oluşmasına ve erozyon riskinin artmasına neden olabiliyor.
Yangın Sonrası Değerlendirmede Birçok Etken Birlikte Ele Alınıyor
Yangın sonrası yapılacak değerlendirmelerde yalnızca zarar gören ağaçların sayısına bakılmıyor.
Toprağın ne ölçüde yandığı, arazinin eğimi, zeminde kalan bitki örtüsü, toprağın suyu emme kapasitesi ve beklenen yağışlar birlikte değerlendiriliyor.
Müdahale gerekip gerekmediği de bu koşullara göre belirleniyor.
Yangın Sönse De Risk Tamamen Bitmiyor
Yangının ardından alevlerin sona ermesi, bölgedeki tüm risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Özellikle eğimli arazilerde yağışlarla birlikte su ve toprak arasındaki ilişki değişebiliyor. Yangının etkilediği zemin, yağış sonrasında da yüzey akışı ve erozyon açısından risk taşımaya devam edebiliyor.
