SGK Uzmanı Nergis Şimşek, geriye dönük Bağ-Kur tescili ve dava süreçlerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunarak, Yargıtay kararlarının hak arayan vatandaşlar açısından yol gösterici olduğunu belirtti.
Bağ-Kur Sigortalılığında Dönemlere Göre Farklı Uygulamalar
Bağımsız çalışanların Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılık şartları, yıllar içinde yürürlüğe giren yasal düzenlemelerle değişiklik gösterdi.
Buna göre;
- 1 Ekim 1972 – 20 Nisan 1982 döneminde meslek kuruluşu kaydı,
- 20 Nisan 1982 – 22 Mart 1985 arasında öncelikli olarak vergi kaydı,
- 22 Mart 1985 – 4 Ekim 2000 tarihleri arasında vergi kaydı, esnaf sicil kaydı veya oda kaydı,
- 4 Ekim 2000 – 1 Ekim 2008 döneminde vergi kaydı ile birlikte esnaf sicil ve meslek kuruluşu kaydı,
- 1 Ekim 2008 sonrası ise vergi kaydı ve esnaf sicil kaydı sigortalılık için esas alındı.
Eski Vergi Kayıtları Her Zaman Sigortalılık Sayılmıyor
Mevzuatta yapılan düzenlemelerle geçmiş dönemlere yönelik tescil imkânı tanınsa da, 4956 sayılı Kanun ile getirilen geçici madde kapsamında 4 Ekim 2000 tarihine kadar Bağ-Kur tescilini yaptırmayanların sigortalılıkları bu tarihten itibaren başlatıldı.
Belirlenen süre içinde SGK'ya yazılı başvuru yapmayan ve prim borçlarını ödemeyen kişilerin eski vergi kayıtları ise sigortalılık süresi olarak kabul edilmiyor.
Yargıtay Kararları Dava Yolunu Açıyor
Anayasa Mahkemesi'nin 619 sayılı KHK'yi iptal etmesiyle 8 Ağustos 2001 ile 2 Ağustos 2003 tarihleri arasında hukuki boşluk oluştuğunu belirten SGK Uzmanı Nergis Şimşek, Yargıtay'ın emsal kararlarının bu süreçte önemli haklar doğurduğunu ifade etti.
Yargıtay'ın 10. ve 21. Hukuk Dairelerinin kararlarına göre, 2 Ağustos 2003 tarihinden önce SGK'ya yapılmış bir tescil başvurusu veya tescil niteliği taşıyan prim ödemesi bulunan vatandaşlar, mahkeme yoluyla 20 Nisan 1982'ye kadar uzanan Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin tespitini talep edebiliyor.
Kimler Dava Açabilir?
Uzmanlara göre;
- Geçmişte vergi mükellefi olan,
- Ancak Bağ-Kur tescili yapılmayan,
- 2 Ağustos 2003 öncesinde SGK'ya başvurusu veya prim ödemesi bulunan kişiler,
emsal Yargıtay kararları doğrultusunda geriye dönük sigortalılık hakkı için yargı yoluna başvurabiliyor.
Uzmanlar, benzer durumda bulunan vatandaşların hak kaybı yaşamamaları için dava açmadan önce sosyal güvenlik alanında uzman kişilerden hukuki destek almalarının önem taşıdığına dikkat çekiyor.
