Osmaniyelilerin de sıkça tükettiği kayısı ve badem gibi besinlerle ilişkilendirilen B17 vitamini, sağlık üzerindeki etkileri ve ciddi zehirlenme riski nedeniyle gündemde. Halk arasında B17 vitamini olarak bilinen amigdalin maddesi, özellikle kayısı çekirdeği ve acı bademde bulunuyor. Bazı kaynaklarda kanserden koruduğu ve bağışıklık sistemini güçlendirdiği ileri sürülen bu maddenin, insanlarda hastalıkları tedavi ettiğine ilişkin güvenilir bilimsel kanıt bulunmuyor. Üstelik kontrolsüz tüketimi, vücutta siyanür oluşmasına ve yaşamı tehdit eden zehirlenmelere neden olabiliyor.
Özellikle bitkisel ürünlere ve doğal beslenmeye ilgi duyan Osmaniyeliler açısından önem taşıyan konuya ilişkin bilimsel araştırmalar, amigdalinin gerçek bir vitamin olmadığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, kayısı çekirdeğinin sağlık amacıyla bilinçsizce tüketilmemesi ve B17 adıyla pazarlanan ürünlere dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor.
B17 Vitamini Nedir, Ne İşe Yarar?
B17 vitamini, bilimsel adı amigdalin olan doğal bir kimyasal bileşik için kullanılan yaygın isimlerden biridir.
Ancak B17, bilimsel açıdan gerçek bir vitamin olarak kabul edilmiyor.
Vitaminler, insan vücudunun normal çalışması için belirli miktarlarda ihtiyaç duyduğu organik besin ögeleridir. Amigdalinin ise insan sağlığı için gerekli bir vitamin olduğuna veya eksikliğinin belirli bir hastalığa yol açtığına ilişkin bilimsel kanıt bulunmuyor.
Amigdalin, siyanojenik glikozitler adı verilen kimyasal bileşikler grubunda yer alıyor.
Bu grubun en önemli özelliği, bazı koşullarda parçalanarak siyanür açığa çıkarabilmesi.
Bu nedenle amigdalin içeren ürünlerin kontrolsüz tüketilmesi ciddi sağlık riskleri oluşturabiliyor.
B17 Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?
Amigdalin, özellikle bazı meyvelerin çekirdeklerinde doğal olarak bulunuyor.
Amigdalin içerebilen başlıca bitkisel kaynaklar şöyle:
-
Kayısı çekirdeği
-
Acı badem
-
Şeftali çekirdeği
-
Nektarin çekirdeği
-
Erik çekirdeği
-
Kiraz çekirdeği
-
Elma çekirdeği
-
Armut çekirdeği
Bu besinlerde amigdalin miktarı aynı değil.
Özellikle acı kayısı çekirdekleri ve acı badem, yüksek miktarda amigdalin içerebildikleri için daha fazla risk oluşturabiliyor.
Kayısı, şeftali ve erik gibi meyvelerin etli kısımlarının normal şekilde tüketilmesiyle bu meyvelerin çekirdek içlerinin yenmesi aynı sağlık riskini taşımıyor.
Uzmanlar, meyve tüketiminin sağlıklı beslenmenin bir parçası olabileceğini ancak meyve çekirdeklerinin tedavi amacıyla tüketilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Kayısı Çekirdeğinde B17 Vitamini Var mı?
Kayısı çekirdeği, amigdalin içeriği nedeniyle en çok araştırılan bitkisel kaynaklardan biri.
Özellikle acı kayısı çekirdeklerinde amigdalin miktarı yüksek olabiliyor.
Kayısı çekirdeğinin çiğnenmesi, öğütülmesi veya sindirim sisteminde parçalanması sırasında amigdalinden siyanür açığa çıkabiliyor.
Siyanür, hücrelerin oksijeni kullanmasını engelleyen oldukça zehirli bir madde.
Bu nedenle kayısı çekirdeği tüketimi bazı durumlarda baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma ve daha ciddi zehirlenme belirtilerine yol açabiliyor.
Kayısı çekirdeğindeki amigdalin miktarı ürünün çeşidine ve özelliklerine göre değişebildiğinden ev koşullarında güvenli bir tüketim miktarı belirlemek mümkün değil.
Kayısı Çekirdeği Kaç Tane Yenirse Zararlı Olur?
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), çiğ kayısı çekirdeklerindeki amigdalinin oluşturabileceği siyanür zehirlenmesi riskini bilimsel olarak değerlendirdi.
2016 yılında yayımlanan değerlendirmeye göre yetişkinlerde üç küçük çiğ kayısı çekirdeğinden fazlası, güvenli kabul edilen akut maruziyet sınırını aşabiliyor.
Hatta büyük bir kayısı çekirdeğinin yarısından azı bile bazı durumlarda bu sınırın aşılmasına neden olabiliyor.
Küçük çocuklarda ise tek bir küçük çiğ kayısı çekirdeği dahi güvenli maruziyet sınırını aşabilecek düzeyde siyanür oluşmasına yol açabiliyor.
Önemli uyarı: Bu miktarlar önerilen tüketim porsiyonları değildir. Çekirdeklerin içeriği değişken olduğu için kayısı çekirdeğini sağlık amacıyla tüketmek güvenli bir yöntem olarak görülmüyor.
B17 Vitamini Kanseri Önler mi?
Amigdalin hakkında en çok merak edilen konulardan biri, kanser hastalığı üzerindeki olası etkileri.
İnternet ortamında B17 vitamini adıyla tanıtılan bazı ürünlerin kanser hücrelerini yok ettiği veya kanserden koruduğu iddia ediliyor.
Ancak bu iddiaları destekleyen güvenilir klinik kanıt bulunmuyor.
Amigdalinin kanser hücreleri üzerindeki etkilerine ilişkin bazı laboratuvar araştırmaları yapılmış olsa da hücre kültürlerinde elde edilen sonuçların insanlarda aynı etkiyi göstereceği söylenemiyor.
Üstelik amigdalinin parçalanmasıyla ortaya çıkabilen siyanür yalnızca kanser hücrelerine değil, sağlıklı hücrelere de zarar verebiliyor.
Bu nedenle B17 vitamini veya amigdalin, kanser tedavisinin yerine kullanılabilecek güvenli ve etkili bir yöntem olarak kabul edilmiyor.
Bilimsel Araştırmalar B17 Hakkında Ne Söylüyor?
Amigdalin ve bu maddeyle ilişkili laetrile ürünleri, geçmiş yıllarda kanser tedavisinde kullanılabilecek alternatif maddeler olarak araştırıldı.
1982 yılında yayımlanan ve 178 kanser hastasının yer aldığı bir klinik çalışmada, laetrile içeren bir tedavi programının hastalığın seyrinde anlamlı bir iyileşme sağlamadığı bildirildi.
Araştırma sonuçlarında hastalığın ilerlemesinin birçok hastada devam ettiği ve bazı katılımcılarda siyanür zehirlenmesiyle ilişkili bulgular ortaya çıktığı belirtildi.
Daha sonraki bilimsel değerlendirmelerde de amigdalinin kanseri tedavi ettiğini veya hastaların yaşam süresini uzattığını gösteren yeterli klinik kanıt bulunamadı.
Bu nedenle kanser hastalarının doktor tarafından önerilen tedavileri bırakıp amigdalin içeren ürünlere yönelmesi ciddi risk oluşturabiliyor.
Laetrile ile Amigdalin Aynı Şey mi?
Amigdalin ve laetrile isimleri zaman zaman birbirinin yerine kullanılıyor.
Ancak bu maddeler her zaman aynı kimyasal yapıyı veya ürün içeriğini ifade etmiyor.
Amigdalin, bazı bitkilerde doğal olarak bulunan bir bileşik.
Laetrile ise amigdalinle ilişkili, yarı sentetik olarak hazırlanabilen bir madde.
Her iki isim de alternatif kanser tedavisi iddialarında kullanılabiliyor.
Bununla birlikte laetrilenin kanser tedavisindeki etkinliği güvenilir klinik çalışmalarla gösterilmiş değil.
Ayrıca laetrile kullanımı da siyanür zehirlenmesi gibi ciddi yan etkilere neden olabiliyor.
B17 Vitamininin Faydaları Nelerdir?
Amigdalinin bazı biyolojik etkileri laboratuvar ortamında araştırılıyor.
Özellikle hücreler üzerindeki etkileri, iltihabi süreçler ve bazı deneysel mekanizmalar bilimsel çalışmalara konu oluyor.
Ancak bu çalışmalar, amigdalinin insanlarda hastalıkları önlediğini veya tedavi ettiğini kanıtlamıyor.
B17 adıyla pazarlanan ürünlerin bağışıklık sistemini güçlendirdiği, kanserden koruduğu veya vücudu toksinlerden arındırdığı yönündeki iddialar da yeterli güvenilir klinik verilerle desteklenmiyor.
Bu nedenle amigdalinin sağlık amacıyla takviye olarak kullanılması önerilmiyor.
B17 Vitamininin Zararları Nelerdir?
Amigdalinin en ciddi sağlık riski, vücutta siyanür açığa çıkarabilmesi.
Özellikle ağız yoluyla alınan amigdalin ve laetrile ürünleri, sindirim sistemindeki bazı enzimler ve bağırsak bakterileriyle etkileşime girerek siyanür oluşumuna neden olabiliyor.
Siyanürün vücutta birikmesi veya yüksek miktarda açığa çıkması, hücrelerin oksijen kullanma mekanizmasını bozabiliyor.
Bu durum özellikle beyin, kalp ve diğer hayati organları etkileyebiliyor.
Amigdalin kaynaklı zehirlenmeler hafif belirtilerle başlayabilse de kısa sürede ağırlaşabiliyor.
Ciddi vakalarda bilinç kaybı, nöbet, solunum yetmezliği ve yaşamı tehdit eden durumlar ortaya çıkabiliyor.
Siyanür Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
Amigdalin içeren ürünlerin tüketilmesinden sonra ortaya çıkabilecek zehirlenme belirtilerinin erken fark edilmesi büyük önem taşıyor.
Başlıca belirtiler arasında şunlar bulunuyor:
-
Baş ağrısı
-
Baş dönmesi
-
Bulantı ve kusma
-
Halsizlik
-
Hızlı solunum veya nefes darlığı
-
Çarpıntı
-
Denge ve koordinasyon bozukluğu
-
Bilinç bulanıklığı
-
Tansiyon düşüklüğü
-
Ağır vakalarda nöbet ve bilinç kaybı
Bu belirtiler farklı sağlık sorunlarında da görülebiliyor. Ancak kayısı çekirdeği veya amigdalin içeren bir ürünün tüketilmesinden sonra zehirlenme şüphesi oluşursa belirtilerin ilerlemesi beklenmeden acil sağlık yardımı alınması gerekiyor.
Zehirlenme şüphesinde kişinin kendi kendine kusturulmaya çalışılmaması ve evde farklı maddelerle tedavi uygulanmaması önem taşıyor.
Çocuklar Kayısı Çekirdeği Yiyebilir mi?
Kayısı çekirdeği, özellikle küçük çocuklar açısından ciddi risk oluşturabiliyor.
Çocukların vücut ağırlığının yetişkinlerden düşük olması nedeniyle aynı miktardaki siyanür maruziyeti daha ağır sonuçlar doğurabiliyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesinin değerlendirmesine göre küçük çocuklarda bir adet çiğ kayısı çekirdeğinin içi bile güvenli akut maruziyet sınırını aşabiliyor.
Bu nedenle çocuklara kayısı çekirdeğinin içinin sağlık amacıyla verilmemesi ve bu ürünlerin çocukların ulaşamayacağı yerlerde saklanması gerekiyor.
Çocuğun kayısı çekirdeği içini yuttuğundan şüphelenilmesi halinde de sağlık uzmanından gecikmeden yardım alınması önem taşıyor.
Hamileler B17 Vitamini Kullanabilir mi?
Gebelik ve emzirme dönemlerinde amigdalin içeren takviyelerin güvenli kullanımını destekleyen yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor.
Siyanür açığa çıkarma potansiyeli nedeniyle bu ürünler özellikle risk taşıyor.
Hamilelerin ve emziren annelerin amigdalin veya laetrile içeren takviyeleri kullanmaması gerekiyor.
Gebelik döneminde vitamin ve mineral ihtiyacı, sağlık uzmanlarının önerileri doğrultusunda karşılanmalı.
B17 adıyla satılan ürünler, gebelikte ihtiyaç duyulan vitaminlerin yerine geçmiyor.
B17 Vitamini Eksikliği Olur mu?
Amigdalin gerçek bir vitamin olarak kabul edilmediğinden tıbbi anlamda tanımlanmış bir B17 vitamini eksikliği bulunmuyor.
İnsan vücudunun normal çalışması için amigdalin alması gerektiğine ilişkin bilimsel kanıt mevcut değil.
Bu nedenle B17 eksikliğinin kanser veya başka hastalıklara neden olduğu yönündeki iddialar bilimsel olarak doğrulanmış değil.
B17 adıyla sunulan takviyelerin kullanılmaması herhangi bir vitamin eksikliğine neden olmuyor.
B17 Vitamini Takviyesi Kullanmak Güvenli mi?
İnternette B17 vitamini, amigdalin veya laetrile adıyla satılan bazı ürünler sağlık açısından ciddi riskler taşıyabiliyor.
Bu ürünlerin içerdiği etken madde miktarı ve üretim standartları farklılık gösterebiliyor.
Özellikle güvenilirliği ve içeriği doğrulanmamış ürünlerin tüketilmesi siyanür zehirlenmesi riskini artırabiliyor.
Bir ürünün doğal kaynaklardan elde edilmesi, zararsız veya tedavi edici olduğu anlamına gelmiyor.
Uzmanlar, B17 adıyla satılan ürünlerin hastalıkları önlemek veya tedavi etmek amacıyla kullanılmaması gerektiğini vurguluyor.
Osmaniyeliler Kayısı Çekirdeği Tüketirken Dikkatli Olmalı
Osmaniye'de meyve tüketimi ve geleneksel beslenme alışkanlıkları kapsamında kayısı, şeftali ve erik gibi meyveler sofralarda yer alıyor.
Bu meyvelerin etli kısımlarının tüketimiyle çekirdeklerinin kırılarak içlerinin yenmesi arasında önemli bir fark bulunuyor.
Özellikle acı kayısı çekirdeğinin B17 vitamini içerdiği düşüncesiyle fazla miktarda tüketilmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Osmaniyelilerin sosyal medyada paylaşılan, bilimsel dayanağı bulunmayan tedavi önerilerine karşı dikkatli olmaları gerekiyor.
Kanser başta olmak üzere ciddi hastalıkları bulunan kişilerin herhangi bir bitkisel ürünü mevcut tedavilerinin yerine kullanmaması önem taşıyor.
B17 Vitamini Konusunda Uzmanlardan Önemli Uyarı
Bilimsel çalışmalar, amigdalinin insan vücudu için gerekli bir vitamin olmadığını ve kanser tedavisinde etkili olduğunun gösterilemediğini ortaya koyuyor.
Buna karşılık amigdalin içeren bazı ürünlerin ciddi siyanür zehirlenmesi oluşturabileceği biliniyor.
Özellikle kayısı çekirdeği içi ve acı badem gibi yüksek amigdalin içerebilen ürünlerin tedavi amacıyla tüketilmesi sağlık açısından risk taşıyor.
Osmaniyeliler için en önemli uyarı: B17 vitamini adıyla tanıtılan amigdalin, gerçek bir vitamin değildir. Kanseri tedavi ettiği kanıtlanmamıştır. Kayısı çekirdeği ve amigdalin içeren takviyelerin bilinçsiz tüketimi ciddi zehirlenmeye neden olabilir. Sağlık sorunlarında bilimsel olarak doğrulanmış tedavi yöntemlerinden uzaklaşılmamalıdır.
