Osmaniye’de ev sahiplerini ve konut yatırımcılarını yakından ilgilendiren gelişme: Türkiye genelinde konut satışları ağustos ayında belirgin şekilde geriledi. Yüksek faiz oranları ve kredi koşullarındaki sıkılık konut piyasasını baskılarken, özellikle peşin, senetli ve takas gibi yöntemlerle yapılan satışlarda düşüş hızlandı. İkinci el konut satışlarında yaşanan yüzde 19,4’lük gerileme ise mevcut konut sahipleri açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı ağustos ayı verilerine göre, Türkiye genelinde toplam konut satışları geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,7 azalarak 127 bin 410 olarak gerçekleşti. Böylece konut piyasasında satışların yeniden ivme kaybettiği görüldü.
Piyasadaki gelişmeler Osmaniye’de evini satmayı düşünen vatandaşlar açısından da yakından takip ediliyor. Özellikle ikinci el konutların ağırlıklı olduğu piyasa koşullarında satış adetlerindeki gerileme, ev sahiplerinin alıcı bulma sürecini ve satış sürelerini etkileyebilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor.
Peşin ve senetli konut satışlarında düşüş hızlandı
Ağustos ayı verilerinde en dikkat çekici gelişmelerden biri, ipotekli olmayan ve “diğer satışlar” olarak sınıflandırılan konut satışlarında yaşandı.
Peşin, senetli ve takas gibi yöntemlerle gerçekleştirilen satışları kapsayan diğer konut satışları, ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18,3 düşerek 105 bin 279 adede geriledi.
Bu kategoride ilk el konut satışları yüzde 4,5 azalarak 44 bin 378, ikinci el konut satışları ise yüzde 19,4 düşüşle 83 bin 32 oldu.
Özellikle ikinci el piyasasındaki gerileme, konutunu satmak isteyen mevcut ev sahipleri açısından önem taşıyor. İkinci el konutlar toplam piyasanın önemli bölümünü oluştururken, satışlardaki düşüş piyasadaki hareketliliğin zayıfladığını gösteren veriler arasında yer aldı.
İkinci el konut satışları yüzde 19,4 azaldı
Konut piyasasında ağustos ayının öne çıkan verilerinden biri ikinci el satışlardaki sert düşüş oldu.
İkinci el konut satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,4 azalarak 83 bin 32 seviyesinde gerçekleşti. İlk el konut satışlarında ise düşüş daha sınırlı kaldı.
Bu tablo, özellikle elindeki konutu satıp başka bir eve geçmek isteyen vatandaşlar açısından da önemli. Alıcıların yüksek finansman maliyetleri nedeniyle kararlarını ertelemesi, ikinci el piyasasında satışların yavaşlamasına neden olan faktörler arasında gösteriliyor.
Osmaniye’de de konut alım satımı yapmayı planlayan vatandaşlar, piyasanın genel seyrini ve kredi koşullarını yakından takip ediyor. Satıcılar açısından ise konutun fiyatlandırılması, bulunduğu bölge, özellikleri ve piyasa koşulları daha fazla önem kazanıyor.
Kredili satışlarda artış var ancak hız kesildi
Konut satışlarının tamamında düşüş yaşanırken ipotekli yani kredili satışlarda ise farklı bir tablo ortaya çıktı.
Ağustos ayında ipotekli konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,2 artarak 22 bin 131 oldu. İpotekli ilk el satışları yüzde 8,1 artışla 5 bin 407, ipotekli ikinci el satışları ise yüzde 6,9 artışla 16 bin 724 seviyesinde gerçekleşti.
Ancak kredili satışlarda önceki aylarda görülen yüksek oranlı artışların ardından ağustos ayında artış hızının daha düşük seviyede kalması dikkat çekti.
Dünya Gazetesi yazarı Naki Bakır'ın değerlendirmesinde de konut piyasasında nakit gücü bulunan alıcıların önemli bölümünün mevcut talebini karşılamış olabileceğine ve peşin satışlarda düşüşün hızlandığına dikkat çekildi. Kredili satışlardaki artışın ise piyasadaki hareketliliği kısmen desteklediği belirtildi.
Sekiz ayda konut satışları 1 milyonun altında kaldı
Konut piyasasındaki yavaşlama yalnızca ağustos ayıyla sınırlı kalmadı. Ocak-ağustos dönemini kapsayan ilk sekiz aylık verilere göre Türkiye genelinde toplam konut satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,8 azalarak 950 bin 529 oldu.
Geçen yılın aynı döneminde 1 milyonun üzerinde gerçekleşen satışların bu yıl 1 milyonun altında kalması, yılın ilk sekiz ayında konut piyasasındaki hareketliliğin gerilediğini ortaya koydu.
İlk sekiz aylık dönemde satılan konutların 308 bin 394'ü ilk el, 642 bin 135'i ise ikinci el konutlardan oluştu. Böylece toplam satışlar içerisinde ikinci el konutların ağırlığı devam etti.
Ev sahipleri açısından ne anlama geliyor?
Konut satışlarındaki gerileme, özellikle evini satmayı planlayan mülk sahipleri açısından piyasadaki alıcı davranışlarının önemini artırıyor.
Yüksek kredi maliyetleri nedeniyle bazı alıcıların konut satın alma kararını ertelemesi, özellikle ikinci el konutlarda satış sürecinin uzamasına neden olabiliyor. Nakit alıcıların piyasadaki ağırlığı ise satıcıların fiyat beklentileri ile alıcıların ödeme kapasitesi arasındaki farkı daha görünür hale getiriyor.
Osmaniye'de evini satışa çıkarmayı düşünen vatandaşların da bölgesel fiyatlar, konutun özellikleri, kredi koşulları ve piyasadaki talep durumunu birlikte değerlendirmesi önem taşıyor. Türkiye genelindeki satış verileri, tek başına Osmaniye'deki fiyatların veya satış adetlerinin aynı oranda değiştiği anlamına gelmiyor.
İşyeri satışlarında da gerileme görüldü
Konut piyasasının yanı sıra ticari gayrimenkul satışlarında da düşüş yaşandı.
Ağustos ayında toplam işyeri satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 azalarak 15 bin 937 oldu. İlk el işyeri satışları yüzde 5,2 artarak 5 bin 172 seviyesine çıkarken, ikinci el işyeri satışları yüzde 11,1 gerileyerek 10 bin 765 oldu.
Ocak-ağustos döneminde ise toplam işyeri satışları yüzde 5,3 azalışla 118 bin 198 olarak kayıtlara geçti.
Piyasadaki değerlendirmelere göre ticari gayrimenkul tarafında da yüksek finansman maliyetleri ve yatırımcıların alternatif getiri arayışları etkili oluyor.
Yabancıların konut alımı da zayıf seyrediyor
Yabancılara yapılan konut satışlarında ise ağustos ayında sınırlı bir değişim görüldü.
Yabancılara konut satışları ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 artarak 1.938 oldu. Yabancılara yapılan satışların toplam konut satışları içerisindeki payı ise yüzde 1,5 olarak gerçekleşti.
Ağustos ayında yabancılara en fazla konut satışı yapılan ülkeler arasında Rusya, Ukrayna ve İran vatandaşları öne çıktı. Rusya vatandaşlarına 343, Ukrayna vatandaşlarına 147, İran vatandaşlarına ise 140 konut satıldı.
Ocak-ağustos döneminde yabancılara yapılan konut satışları ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,3 azalarak 13 bin 141 oldu.
Konut piyasasında faiz ve kredi koşulları belirleyici
Konut satışlarına ilişkin ağustos verileri, yüksek faiz ortamının ve kredi koşullarının piyasadaki alıcı davranışları açısından önemini koruduğunu gösteriyor.
Özellikle ipotekli satışların toplam satışlar içerisindeki payının sınırlı kalması, konut piyasasında nakit ve alternatif finansman yöntemlerinin önemini koruduğunu ortaya koyuyor. Kredili satışlarda artış yaşansa da bu artışın önceki aylardaki yüksek oranların gerisinde kalması, kredi kanalındaki hareketliliğin henüz piyasadaki genel düşüşü tersine çevirecek düzeye ulaşmadığını gösteriyor.
Uzman değerlendirmelerinde ise konut sektöründe daha kalıcı ve geniş tabanlı bir büyüme için kredi faizlerinin daha makul seviyelere gerilemesinin önemli olduğu ifade ediliyor.
Osmaniye’de ev sahipleri için de yakından takip edilmesi gereken bu tablo, konut piyasasında satışların her bölgede aynı şekilde gerçekleşmediğini gösterirken, Türkiye genelindeki ikinci el satış düşüşünün dikkat çekici boyuta ulaştığını ortaya koyuyor.
