Hazine ve Maliye Bakanlığı, kira sözleşmelerinin e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirmeye yönelik çalışma yürütüyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle ev sahipleri ve kiracıların kira sözleşmelerini merkezi ve güvenli bir dijital altyapı üzerinden oluşturması planlanıyor.
Uygulamanın ilk aşaması 4 Kasım 2024'te vatandaşların kullanımına açıldı. Bu aşamada taşınmaz sahibi gerçek kişi tarafından e-Devlet'teki "Kira Sözleşmesi İşlemleri" bölümü üzerinden hazırlanan sözleşme, kiracı ve varsa kefilin elektronik ortamda onayına sunuluyor.
İkinci aşamaya ise 9 Mayıs 2025'te geçildi. Böylece emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak taşınmaz sahibi, hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunabilir hale geldi.
Sözleşmelerde Hata Düzeltme Ve Güncelleme İmkanı
E-Devlet üzerinden hazırlanan kira sözleşmelerinde kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik yeni özellikler de devreye alındı. Sözleşme onaylandıktan sonra 15 gün içerisinde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi hataların düzeltilmesine imkan sağlanıyor.
"Güncelleme" özelliğiyle ise tarafların iletişim bilgileri, kira bedeli ve kira ödemelerine ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor. Böylece sözleşmelerin yalnızca hazırlanması değil, süreç içerisinde ihtiyaç duyulan bilgilerin kayıt altında tutulması da amaçlanıyor.
Sistem üzerinden kira sözleşmeleri için zaman damgalı ve barkodlu belge oluşturulabiliyor. Bu belgelerin e-Devlet Kapısı üzerinden doğrulanabilmesi, taraflar arasında ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda sözleşmenin geçmişine ilişkin önemli bir kayıt oluşturuyor.
81 İlde Kullanılıyor, 72 Bin 581 Sözleşme Onaylandı
E-Devlet kira sözleşmesi uygulaması Türkiye genelinde kullanılmaya devam ediyor. Hazine ve Maliye Bakanlığının verilerine göre bugüne kadar 72 bin 581 kira sözleşmesi onaylandı ve uygulama kapsamında 81 ilin tamamında e-kira sözleşmesi düzenlendi.
Sistemin yaygınlaştırılmasıyla birlikte vatandaşların kira sözleşmelerini resmi kurumlara ayrıca iletme yükünün azaltılması, bürokrasinin düşürülmesi ve sözleşme bilgilerinin daha şeffaf şekilde kayıt altına alınması hedefleniyor.
Uygulamanın zorunlu hale getirilmesi halinde Osmaniye'deki ev sahipleri ve kiracılar da Türkiye'nin diğer illerindeki vatandaşlar gibi yeni sisteme dahil olacak. Ancak mevcut durumda zorunluluğun hangi tarihte başlayacağına ilişkin açıklanmış kesin bir tarih bulunmuyor.
Sahte Sözleşmeler Ve Yetkisiz Kiralamaların Önüne Geçilmesi Hedefleniyor
Gayrimenkul sektörü temsilcileri, e-Devlet üzerinden kira sözleşmelerinin zorunlu hale getirilmesinin özellikle sahte sözleşmeler ve yetkisiz kiralamalar açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Genel Başkanı Hakan Akdoğan, sistemin zorunlu hale gelmesiyle taşınmaz sahibinin gerçekten malik olup olmadığının doğrulanabileceğini ve sözleşmelerin güvenli şekilde saklanabileceğini ifade etti.
Akdoğan'a göre sistem, kira sözleşmesinin kaybolması riskini ortadan kaldırırken kira bedeli ve taraf bilgilerini de kayıt altına alacak. Bu durumun kira uyuşmazlıklarında ispat kolaylığı sağlaması ve Türkiye'deki gerçek kira verisinin ortaya çıkarılmasına katkıda bulunması bekleniyor.
E-Devlet üzerinden gerçekleştirilecek merkezi kayıt sisteminin kayıt dışı kira gelirleriyle mücadelede de kullanılabileceği belirtiliyor. Böylece uygulamanın yalnızca vatandaşların işini kolaylaştıran dijital bir hizmet değil, aynı zamanda kira piyasasının şeffaflaştırılması ve vergi denetiminin güçlendirilmesi açısından da önemli bir araç olması öngörülüyor.
Emlak Danışmanları Sistemin Daha Kapsamlı Olmasını İstiyor
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği Başkanı Mustafa Kemal Şahin de e-Devlet üzerinden kira sözleşmelerinin hazırlanmasının sektörde güven, şeffaflık ve kayıtlılık açısından önemli bir dönüşüm sağlayacağını belirtti.
Şahin, sistem sayesinde kiracıların taşınmaz sahibini veya yetkili kişiyi daha güvenli biçimde doğrulayabileceğini, taşınmaz sahibi açısından da kiracının kimlik bilgilerinin doğrulanarak işlemlerin kayıt altına alınabileceğini ifade etti.
Bununla birlikte sektör temsilcileri, sistemin farklı kira ilişkilerine cevap verecek şekilde geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Hisseli mülkiyetler, birden fazla malik veya kiracı, kefil, şirket kiralamaları, alt kiralamalar ve ticari kira sözleşmeleri gibi farklı durumların sistem içerisinde kapsamlı biçimde ele alınması gerektiği belirtiliyor.
Zaman damgalı ve barkodlu belgelerin de kira uyuşmazlıklarında önemli bir güvence oluşturabileceği değerlendiriliyor. Sözleşmenin hangi tarihte hazırlandığı, tarafların ne zaman onay verdiği ve belgenin doğrulanabilir olması, olası hukuki anlaşmazlıklarda tarafların elini güçlendirebilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Yaşlı Vatandaşlar İçin E-Devlet Kullanımı Desteği Önerisi
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük ise dijital kira sözleşmelerinin internet kullanabilen vatandaşlar açısından önemli kolaylık sağlayacağını, ancak e-Devlet kullanımında zorlanan kesimler için geçiş sürecinin dikkatli yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Özellikle belirli yaşın üzerindeki vatandaşların e-Devlet hizmetlerini kullanmakta zorlanabileceğine dikkat çekilirken, zorunluluk başlamadan önce bilgilendirme ve eğitim çalışmalarının artırılması gerektiği ifade ediliyor.
Küçük ayrıca, kira sözleşmelerinin imzalanmasından önce taraflara belirli bir inceleme süresi tanınmasının yararlı olabileceğini belirtti. Dijital ortamda saklanan sözleşmelerin istenildiği zaman erişilebilir olması ise kayıtlı ekonomi ve belgelerin muhafazası açısından önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor.
Osmaniye’de Ev Sahipleri Ve Kiracılar İçin De Yeni Dönem Gündemde
E-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulaması 81 ilin tamamında kullanılabildiği için sistemin zorunlu hale getirilmesi durumunda Osmaniye'deki kira ilişkileri de yeni düzenlemenin kapsamına girecek. Kentteki ev sahipleri, kiracılar ve emlak işletmeleri açısından sistemin nasıl uygulanacağı, zorunluluğun yürürlüğe gireceği tarihle birlikte netleşecek.
Şu aşamada dikkat edilmesi gereken nokta ise uygulamanın zorunlu hale getirilmesine yönelik çalışmanın devam ediyor olması. Dolayısıyla ev sahipleri ve kiracıların henüz açıklanmamış bir tarihi kesin yürürlük tarihi olarak değerlendirmemesi gerekiyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, mevcut e-Devlet hizmetinin vatandaş odaklı ve ek maliyet gerektirmeyecek şekilde kullanılmasını hedeflerken, uygulamanın yaygınlaştırılmasıyla kira sözleşmelerinin daha hızlı, güvenilir ve şeffaf biçimde hazırlanması amaçlanıyor.
