Bugün 1 Mart 2026. Yeni ay, yalnızca takvimde bir yaprak değişimi değil; küresel siyasette tansiyonu yükseltecek dosyaların da başlangıç çizgisi. Orta Doğu’da alevlenen çatışma riski, Avrupa’nın güvenlik ve göç başlıkları, Ukrayna-Rusya hattında “zor bir diplomasi” ve enerji piyasalarında kırılgan denge… Mart, dünyaya “sakin geçmeyeceğim” diye göz kırpıyor.
1) Orta Doğu: Kriz Masası Birleşmiş Milletler’de
Ayın ilk günlerine, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası tırmanan gerilim damga vuruyor. Konu, BM Güvenlik Konseyi’nin acil toplantı gündemine taşındı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in mesajı net: çatışmaların durması ve derhal müzakere masasına dönülmesi çağrısı.
Diplomasi kulislerinde Mart ayı boyunca şu iki senaryo konuşuluyor:
-
“Kontrollü gerilim”: Taraflar söylemi sert tutar ama alan genişlemez.
-
“Zincirleme misilleme”: Bölgesel aktörler ve vekil unsurlar devreye girer; deniz yolları ve enerji hatları baskı altında kalır.
2) Petrol, Boğazlar ve OPEC+: Piyasaların Siniri Açık
Gerilimin ekonomik faturası şimdiden masada. Reuters’a göre, İran gerilimiyle birlikte Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların aksadığı, bu nedenle OPEC+ içinde beklenenden daha büyük üretim artışı seçeneğinin tartışıldığı belirtiliyor. Bu dalga, petrol fiyatlarını yeniden “100 dolar olur mu?” manşetlerine taşıdı.
Mart boyunca enerji başlığında üç kritik takip alanı var:
-
Sevkiyat güvenliği (Boğazlar, sigorta maliyetleri, rota değişimleri)
-
OPEC+ kararları (piyasayı yatıştırma hamlesi gelir mi?)
-
Enflasyon etkisi (özellikle ithalatçı ekonomilerde baskı artabilir)
3) Avrupa: Göç, Schengen ve Güvenlik Başlıkları Öne Çıkıyor
Brüksel’de Mart ajandası yoğun. AB Konseyi’nin yayımladığı “ileri bakış” notlarında Schengen, göç, Europol’ün geleceği, yeni AB uyuşturucu stratejisi gibi başlıkların Mart’ın ilk yarısında masada olacağı görülüyor.
Ayın en kritik durağı ise şimdiden takvimde: Avrupa Konseyi Zirvesi 19-20 Mart 2026 (Brüksel).
Bu zirvede, kıtanın güvenlik mimarisi ve ekonomik dayanıklılık tartışmalarının “siyasi sonuç” üretmesi bekleniyor.
4) Ukrayna-Rusya: “İlerleme Var” Sözü, Ama Yol Uzun
Ukrayna cephesinden gelen açıklamalar, Cenevre’deki temasların ardından “anlamlı ilerleme” vurgusunu öne çıkarıyor. Reuters’ın aktardığına göre, Kiev tarafı Rusya’nın ABD’nin önerdiği güvenlik garantileri çerçevesine belirli ölçüde açık kapı bıraktığını söylüyor; ancak liderler zirvesi fikrinde net bir uzlaşma görünmüyor.
Mart ayında diplomasi trafiğinin artması beklenirken, sahadaki gerçeklik de sert: anlaşma arayışı sürerken çatışma dinamiği tamamen durmuş değil.
Mart Ayının Büyük Sorusu
Bu ayın özeti tek cümleye sığar:
Dünya, aynı anda hem “müzakere” hem “misilleme” diliyle konuşuyor.
Mart 2026, küresel siyaset için “ince buz üzerinde yürüyüş” gibi: yanlış bir adım, zincirleme sonuçlar doğurabilir.
