Türk Millî Mücadelesi'nin unutulmaz kahramanlarından Sütçü İmam'ın, Maraş'ta Fransız işgal kuvvetleri bünyesindeki Ermeni lejyonerlerine karşı attığı ilk kurşunun üzerinden 107 yıl geçti. 31 Ekim 1919'da yaşanan ve tarihe Uzunoluk Olayı olarak geçen hadise, Maraş halkının işgale karşı direnişinde önemli bir dönüm noktası oldu. Sütçü İmam'ın başlattığı direniş, daha sonra Bayrak Olayı ve halkın örgütlenmesiyle büyüyerek 11 Şubat 1920'de şehrin kurtuluşuyla sonuçlandı.
SÜTÇÜ İMAM'IN İLK KURŞUNUNUN ÜZERİNDEN 107 YIL GEÇTİ
Maraş, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından önce İngiliz, daha sonra Fransız kuvvetlerinin işgaline uğradı.
İngilizlerin bölgeden çekilmesinin ardından Fransız birlikleri 1919 yılının ekim ayının sonunda Maraş'a girdi.
Fransız kuvvetleri içerisinde Ermeni lejyonerler de bulunuyordu.
İşgalin ardından şehirde yaşanan gerginlikler, 31 Ekim 1919'da Uzunoluk bölgesinde meydana gelen olayla yeni bir boyut kazandı.
Bu olay, Maraş halkının bağımsızlık mücadelesinde ilk silahlı direnişin sembolü olarak tarihe geçti.
SÜTÇÜ İMAM OLAYI NASIL YAŞANDI?
Tarihî kaynaklara göre olay, Uzunoluk Hamamı çevresinde meydana geldi.
Fransız askeri üniforması taşıyan Ermeni lejyonerlerden bazılarının hamamdan çıkan kadınlara müdahale etmesi üzerine çevredeki vatandaşlar tepki gösterdi.
Yaşanan gerginlik sırasında Çakmakçı Sait'in de aralarında bulunduğu vatandaşlar olaya müdahale etti.
Saldırı sonucunda Çakmakçı Sait yaralandı ve daha sonra hayatını kaybetti.
Olayı gören ve Sütçü İmam olarak tanınan Ali, silahıyla müdahalede bulundu.
Tarihî anlatımlara göre Sütçü İmam'ın ateş açması sonucunda bir Ermeni lejyoneri hayatını kaybetti, bir diğeri yaralandı.
Bu olay, Maraş savunmasının ilk kurşunu olarak anılmaya başlandı.
SÜTÇÜ İMAM KİMDİR?
Asıl adı Ali olan Sütçü İmam, Maraş'ta yaşayan ve geçimini süt satarak sağlayan bir din görevlisiydi.
Uzunoluk Camisi'nde imamlık yapması ve süt satması nedeniyle halk arasında Sütçü İmam adıyla tanındı.
31 Ekim 1919'da yaşanan olayın ardından işgal kuvvetlerinin takibinden kaçmak zorunda kaldı.
Ancak gösterdiği direniş, Maraş halkının bağımsızlık mücadelesinde simgesel bir önem kazandı.
Bugün Sütçü İmam'ın adı, Kahramanmaraş'taki çeşitli kurumlarda ve anıtlarda yaşatılıyor.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi de bu tarihî şahsiyetin adını taşıyor.
MARAŞ KALESİ'NDE BAYRAK OLAYI
Sütçü İmam Olayı'nın ardından Maraş'ta işgal kuvvetlerine karşı tepkiler giderek arttı.
27 Kasım 1919 akşamındaki gelişmelerin ardından Maraş Kalesi'ndeki Türk bayrağının indirilmesi, halkın tepkisini büyüttü.
28 Kasım Cuma sabahı kalede Türk bayrağının dalgalanmadığını gören vatandaşlar büyük üzüntü yaşadı.
Cuma namazı için Ulu Cami çevresinde toplanan halk, yaşananlara tepki gösterdi.
Ulu Cami İmamı Rıdvan Hoca'nın bağımsızlık ve bayrak üzerine yaptığı konuşma, şehirdeki direniş ruhunu güçlendirdi.
RIDVAN HOCA'NIN SÖZLERİ TARİHE GEÇTİ
Bayrak Olayı sırasında Rıdvan Hoca'nın söylediği ve tarihî anlatımlarda farklı ifadelerle aktarılan sözlerden biri şöyle:
“Bayrağın dalgalanmadığı yerde cuma namazı kılınmaz!”
Bu çağrının ardından halk, Maraş Kalesi'ne yöneldi.
Kaleye ulaşan vatandaşlar, Türk bayrağını yeniden göndere çekti.
28 Kasım 1919'da yaşanan Bayrak Olayı, Maraş'ın bağımsızlık mücadelesinde birlik ve dayanışmanın önemli sembollerinden biri oldu.
MARAŞ SAVUNMASI 22 GÜN SÜRDÜ
Sütçü İmam'ın ilk kurşunu ve Bayrak Olayı'nın ardından şehirde direniş hazırlıkları hız kazandı.
Maraş halkı, Fransız işgaline karşı örgütlenmeye başladı.
Mustafa Kemal Paşa'nın öncülüğündeki Millî Mücadele hareketi kapsamında bölgedeki Kuvayımilliye teşkilatlanması desteklendi.
21 Ocak 1920'de başlayan kapsamlı silahlı mücadele, 22 gün boyunca devam etti.
Şehir merkezinde mahalleler, sokaklar ve stratejik noktalar çevresinde yoğun çatışmalar yaşandı.
Maraş halkının verdiği mücadele, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Güney Cephesi'ndeki önemli başarılarından biri olarak tarihe geçti.
TÜRKOĞLU VE PAZARCIK SAVUNMADA ÖNEMLİ ROL OYNADI
Maraş'ın kurtuluş mücadelesi yalnızca şehir merkeziyle sınırlı kalmadı.
Türkoğlu ve Pazarcık çevresindeki gelişmeler, savunmanın seyrini etkileyen önemli olaylar arasında yer aldı.
Bölgedeki direniş, Fransız birliklerinin ulaşım ve askerî hareketlerini zorlaştırdı.
Elbistan ve çevresinde yürütülen teşkilatlanma çalışmaları da Maraş savunmasının güçlenmesine katkı sağladı.
Kuvayımilliye birlikleriyle halkın birlikte hareket etmesi, mücadelenin başarıya ulaşmasında önemli rol oynadı.
FRANSIZ KUVVETLERİ 11 ŞUBAT 1920'DE MARAŞ'TAN ÇEKİLDİ
Günlerce süren çatışmaların ardından Fransız kuvvetleri Maraş'tan çekilme kararı aldı.
11 Şubat 1920'de işgal birliklerinin şehri terk etmesiyle Maraş, bağımsızlığına kavuştu.
Bu tarih, Maraş'ın kurtuluş günü olarak kabul edildi.
Halkın kendi imkânlarıyla gösterdiği direniş, Millî Mücadele tarihinde önemli bir örnek olarak yer aldı.
Maraş'ın başarısı, Güney Cephesi'nin diğer bölgelerindeki bağımsızlık mücadelesine de moral kaynağı oldu.
MARAŞ'A İSTİKLAL MADALYASI VERİLDİ
Maraş halkının Millî Mücadele'de gösterdiği fedakârlık, Cumhuriyet döneminde resmî olarak onurlandırıldı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 5 Nisan 1925 tarihinde Maraş'a İstiklal Madalyası verildi.
Madalya, yalnızca belirli kişilerin değil, şehrin kurtuluşu için mücadele eden Maraş halkının ortak kahramanlığını temsil etti.
Maraş'ın bağımsızlık mücadelesi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde şehir halkının dayanışmasının önemli örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
MARAŞ'A KAHRAMAN UNVANI NE ZAMAN VERİLDİ?
Maraş'ın Millî Mücadele'deki başarısı, yıllar sonra yeni bir unvanla taçlandırıldı.
7 Şubat 1973 tarihinde kabul edilen düzenlemeyle Maraş'a “Kahraman” unvanı verildi.
Böylece şehrin adı resmen Kahramanmaraş oldu.
Bugün Kahramanmaraş, hem 11 Şubat kurtuluş günü hem de Sütçü İmam'ın ilk kurşunuyla başlayan direnişin yıl dönümlerinde Millî Mücadele kahramanlarını anıyor.
SÜTÇÜ İMAM'IN MİLLÎ MÜCADELEDEKİ YERİ
Sütçü İmam'ın 31 Ekim 1919'da gösterdiği direniş, yalnızca tek bir olayın değil, Maraş halkının bağımsızlık mücadelesinin sembolü olarak kabul ediliyor.
Aradan 107 yıl geçmesine rağmen Sütçü İmam, Rıdvan Hoca, Çakmakçı Sait ve Maraş savunmasına katılan diğer isimlerin hatırası yaşatılmaya devam ediyor.
Maraş halkının verdiği mücadele, Anadolu'da işgallere karşı gösterilen yerel direnişin önemli örneklerinden biri olarak tarih kitaplarında yer alıyor.
31 Ekim 1919'da Sütçü İmam'ın attığı ilk kurşunla simgeleşen direniş, 11 Şubat 1920'de Maraş'ın kurtuluşuyla tarihî bir zafere dönüştü.
