Nakliye ve Maliyetler Fiyatları Katladı
Anadolu’nun meralarından İstanbul’un büyükşehir kurban pazarlarına taşınan hayvanların maliyeti, üretici ve tüketici arasında dev bir uçurum yarattı. Üreticide 11 bin TL olan küçükbaş hayvan, İstanbul’da 25 bin TL’ye kadar çıkarken, büyükbaş kurbanlıklar 350 bin TL’ye yaklaşan rekor fiyatlarla satışa sunuluyor.
Akaryakıt, nakliye, çadır kiraları ve aracılık maliyetleri, fiyatların yükselmesinde en büyük etken olarak öne çıkıyor.
Küçükbaş ve Büyükbaş Fiyatlarında Rekor Artış
- Büyükbaş: Erzurum, Kars veya Amasya’dan çıkan 600 kilogramlık bir büyükbaş, üreticide 145-175 bin TL iken İstanbul’da 240-350 bin TL’ye ulaşıyor.
- Küçükbaş: Üreticide 11-13 bin TL olan 50 kilogramlık bir koyun, İstanbul’da 22-25 bin TL’ye kadar yükseliyor.
Bu fark, üreticinin emeği değil, nakliye ve pazar maliyetlerinin yanı sıra aracı zincirlerinin sonucu olarak görülüyor.
Nakliye ve Yol Maliyeti Üreticiyi Zorluyor
Doğu Anadolu’dan İstanbul’a bir tırın nakliye maliyeti, 2026 mazot fiyatları ve otoyol zamlarıyla 90.000 TL’ye ulaşıyor. Bu, her hayvanın sırtına yol çıkmadan önce 3-4 bin TL civarında net bir maliyet bindiriyor.
Ayrıca yol boyunca oluşan %5’lik canlı fire, yani kilo kaybı, üreticinin cebinden çıkan ilk gizli maliyet olarak kayıtlara geçiyor.
Çadır ve Yer Kiraları Fiyatları Katlıyor
İstanbul’un Avrupa Yakası’nda bir çadır parselinin 15 günlük kirası 120 bin TL’den başlarken, bazı özel alanlarda 200 bin TL’yi geçebiliyor.
Çadırın demiri, brandası, aydınlatması ve bakıcı konaklama masrafları eklendiğinde, üreticinin daha ilk satışta cebinden çıkan rakam 150 bin TL’yi buluyor.
Aracı Zinciri Fiyatları Yükseltiyor
Kurban fiyatlarının yükselmesinde aracı zinciri başrol oynuyor. Nakit parayla hayvan toplayan tüccarlardan, sevkiyatı organize eden büyük tüccarlara, pazar yerlerinde yüksek ücretle alan tahsis eden organizatörlere kadar her el, maliyeti artırıyor.
Pazarlık sırasında komisyon alan çığırtkanlar ve kesim sırasını bile ticarete çeviren organizatörler, besici ile vatandaş arasındaki fiyat farkını neredeyse ikiye katlıyor.
