Türk mutfağının yöresel lezzetleri arasında yer alan Kedi Batmaz, hem hazırlanış biçimi hem de adının ortaya çıkışına ilişkin anlatılan hikâyeyle dikkat çekiyor. Bolu ve çevresinde geçmişten günümüze aktarılan bu yemek, özellikle Mengen yöresinin mutfak kültürüyle ilişkilendiriliyor.

Mısır unu ve buğday unu gibi temel malzemelerle hazırlanan Kedi Batmaz, kullanılan ek malzemelere göre tatlı veya tuzlu olarak sofralara geliyor. Yöresel mutfağın giderek daha az bilinen tarifleri arasında gösterilen yemeğin adı ise ilginç bir rivayete dayanıyor.

Peki, Kedi Batmaz hangi yöreye ait? Adı nereden geliyor? Kedi Batmaz nasıl yapılır ve hangi malzemeler kullanılır? İşte Bolu mutfağının geleneksel lezzetine ilişkin merak edilen ayrıntılar.

Kedi Batmaz Hangi Yöreye Ait?

Kedi Batmaz, Bolu ve çevresinin geleneksel yemekleri arasında yer alıyor. Özellikle aşçılık kültürüyle tanınan Mengen yöresinde geçmişten bugüne aktarılan tariflerden biri olarak biliniyor.

Yemeğin temelinde un ve suyla hazırlanan, pişirilerek yoğun kıvam kazandırılan bir karışım bulunuyor. Bu karışım, üzerine eklenen malzemelerle farklı şekillerde servis edilebiliyor.

Tuzlu olarak hazırlanan tariflerde tereyağı ve keş peyniri gibi yöresel ürünler kullanılırken tatlı çeşidinde ceviz, pekmez ve bal gibi malzemeler tercih ediliyor.

Kedi Batmaz İsmi Nereden Geliyor?

Kedi Batmaz'ın en dikkat çekici özelliği, adının ortaya çıkışına ilişkin anlatılan hikâye.

Yörede aktarılan rivayetlerden birine göre yoksul bir ailenin oğlu, sevdiği genç kadınla evleniyor. Ancak kayınvalide, gelinini benimsemiyor ve onunla iyi geçinemiyor.

Bir gün genç kadın, eşine yemek hazırlamak istiyor. Evde ise un ve yöresel keş peynirinden başka fazla malzeme bulunmuyor.

Gelin, elindeki sınırlı malzemeleri kullanarak bir yemek hazırlıyor. Ortaya çıkan yemeğin güzel olması üzerine kayınvalide, gelinin yaptığı yemeği bozmak istiyor.

Rivayete göre kayınvalide, evdeki kedinin ayaklarını yemeğin içine bastırmaya çalışıyor. Ancak kedi ayaklarını toplayarak yemeğe basmıyor.

Bunun üzerine hazırlanan yemeğe “Kedi Batmaz” adı veriliyor.

Yemeğin adının ortaya çıkışına ilişkin bu anlatı, tarihsel olarak doğrulanmış bir olaydan ziyade yörede kuşaktan kuşağa aktarılan bir rivayet niteliği taşıyor.

Kedi Batmaz Nasıl Yapılır?

Kedi Batmaz'ın hazırlanışında kullanılan malzemeler, yemeğin tatlı veya tuzlu yapılmasına göre değişiyor.

Geleneksel tarifin temelini un, su ve tuzla hazırlanan yoğun kıvamlı bir karışım oluşturuyor.

Karışım pişirildikten sonra tuzlu çeşidinde tereyağı ve yöresel peynir gibi malzemeler ekleniyor. Tatlı olarak hazırlanan çeşidinde ise ceviz ve pekmez gibi ürünler kullanılıyor.

Tuzlu Kedi Batmaz İçin Gerekli Malzemeler

Bolu yöresinde yemek olarak hazırlanan Kedi Batmaz tarifinde kullanılan malzemeler şöyle:

  • Mısır unu

  • Buğday unu

  • Su

  • Tuz

  • Tereyağı

  • Keş peyniri

  • Tavuk ciğeri

Tavuk ciğeri, tarifin bazı yöresel çeşitlerinde kullanılıyor. Bu nedenle her Kedi Batmaz tarifinde bulunması gerekmiyor.

Tuzlu Kedi Batmaz Nasıl Hazırlanır?

Öncelikle su ve un bir araya getirilerek karışım hazırlanıyor. Tuz ilave edilen karışım, kısık ateşte sürekli karıştırılarak pişiriliyor.

Pişirme işlemi sırasında unun topaklanmaması ve karışımın homojen bir kıvam kazanması önem taşıyor.

Karışım koyulaşıp yoğun bir hamur kıvamına ulaştığında üzerine tereyağı ekleniyor.

Ardından keş peyniri gibi yöresel malzemelerle servis ediliyor. Tavuk ciğeri kullanılan çeşitlerde ise ciğer ayrıca hazırlanarak yemeğe eklenebiliyor.

Tuzlu Kedi Batmaz, sıcak olarak sofraya getiriliyor.

Tatlı Kedi Batmaz İçin Gerekli Malzemeler

Kedi Batmaz'ın tatlı olarak hazırlanan çeşidinde farklı malzemeler kullanılıyor.

Tatlı Kedi Batmaz için gerekli malzemeler şöyle:

  • Mısır unu

  • Su

  • Tuz

  • Tereyağı

  • Ceviz

  • Pekmez

  • İsteğe göre bal

Tatlı Kedi Batmaz Nasıl Yapılır?

Tatlı Kedi Batmaz hazırlanırken ilk olarak mısır unu, su ve tuz bir tencerede bir araya getiriliyor.

Karışım kısık ateşte sürekli karıştırılarak pişiriliyor. Koyulaşıp hamur kıvamına geldiğinde ocaktan alınıyor.

Hazırlanan karışım servis tabağına aktarılıyor. Üzerine eritilmiş tereyağı gezdiriliyor ve ceviz ilave ediliyor.

Son aşamada pekmez eklenerek tatlandırılıyor. İsteğe bağlı olarak pekmez yerine bal da kullanılabiliyor.

Tatlı Kedi Batmaz, sıcak veya ılık şekilde servis edilebiliyor.

Kedi Batmaz Yapmanın Püf Noktaları Nelerdir?

Kedi Batmaz'ın hazırlanmasında en önemli aşama, unlu karışımın doğru kıvama getirilmesi.

Karışımın çok sulu kalmaması ve pişirme sırasında topaklanmaması için unun suyla kontrollü biçimde birleştirilmesi gerekiyor.

Pişirme işleminin kısık ateşte yapılması ve karışımın sürekli karıştırılması, daha düzgün bir kıvam elde edilmesini sağlıyor.

Kedi Batmaz hazırlanırken dikkat edilmesi gereken noktalar şöyle:

  1. Un ve su kontrollü biçimde karıştırılmalı.

  2. Karışım kısık ateşte pişirilmeli.

  3. Topaklanmayı önlemek için sürekli karıştırılmalı.

  4. Yoğun bir kıvam elde edildikten sonra tereyağı eklenmeli.

  5. Tuzlu veya tatlı hazırlanmasına göre diğer malzemeler ilave edilmeli.

Tarifin temel özelliği, pişirilen karışımın yoğun ve düzgün bir yapıya sahip olması.

Bolu Mutfağının Unutulmaya Yüz Tutan Lezzetlerinden Biri

Bolu, Türkiye'de aşçılık geleneğiyle öne çıkan kentlerden biri olarak biliniyor. Ancak yörede geçmişten günümüze aktarılan bazı geleneksel yemekler, günümüzde eskisi kadar sık hazırlanmıyor.

Kedi Batmaz da bu tarifler arasında gösteriliyor.

Hem tatlı hem de tuzlu olarak hazırlanabilmesi, yemeğin yöresel mutfaktaki farklı kullanım biçimlerini ortaya koyuyor.

Kedi Batmaz, yalnızca kullanılan malzemeleriyle değil, adının ortaya çıkışına ilişkin anlatılan kayınvalide ve gelin hikâyesiyle de Bolu mutfağının dikkat çeken geleneksel yemekleri arasında yer alıyor.

Muhabir: Resul Özdil