İstanbul’da ev sofralarında ve çay saatlerinde hazırlanan börek çeşitleri arasında sodalı börek, kabarık yapısı ve kat kat dokusuyla öne çıkıyor. Özellikle dışının hafif çıtır, içinin ise yumuşak kalmasını isteyenlerin tercih ettiği sodalı börek, pratik hazırlanışıyla da mutfaklarda sık sık yer buluyor.
Sodalı böreğin en dikkat çekici özelliği, kullanılan maden suyu sayesinde pişirme sırasında hamurun kabarması ve daha hacimli bir görünüm kazanması. Yufkaların arasına hazırlanan sosun dengeli şekilde sürülmesi, böreğin hem lezzetini hem de dokusunu doğrudan etkiliyor. İstanbul’da özellikle hafta sonu kahvaltılarında, misafir sofralarında ve çay davetlerinde hazırlanan bu börek, sıcak servis edildiğinde daha da iştah açıcı bir hale geliyor.
Sodalı börek için hangi malzemeler gerekiyor?
Sodalı börek hazırlamak için temel olarak hazır yufka, maden suyu, sıvı yağ, yumurta ve süt gibi malzemeler kullanılıyor. İç harç için ise beyaz peynir, lor peyniri, kaşar peyniri veya isteğe göre farklı peynir çeşitleri tercih edilebiliyor. Maydanoz, dereotu ya da taze soğan gibi yeşillikler de iç harca eklenerek böreğin aromasının zenginleştirilmesi mümkün.
Malzemelerin oda sıcaklığında olması, sosun yufkalarla daha iyi bütünleşmesine yardımcı oluyor. Maden suyunun ise mümkün olduğunca taze ve gazı kaçmamış olması, böreğin kabarmasına katkı sağlıyor.
Sodalı börek nasıl hazırlanır?
Öncelikle böreğin sosu hazırlanıyor. Bunun için bir kap içerisinde yumurta, süt ve sıvı yağ karıştırılıyor. Ardından maden suyu eklenerek sos tamamlanıyor. Maden suyunun eklenmesinden sonra karışımın fazla bekletilmeden kullanılması tercih ediliyor.
Tezgaha serilen yufkanın üzerine hazırlanan sostan sürülüyor. Üzerine ikinci yufka yerleştirildikten sonra yeniden sos uygulanıyor. Yufkaların arasına peynirli iç harç serpiştirilerek katlar oluşturuluyor.
Hazırlanan börek, yağlanmış fırın tepsisine yerleştiriliyor. Böreğin üzerine kalan sosun tamamı kontrollü şekilde dökülüyor. Sosun yufkaların her bölümüne ulaşması, pişirme sırasında daha homojen bir sonuç elde edilmesini sağlıyor.
Börek pişmeden önce bir süre dinlendirildiğinde yufkaların sosu daha iyi çekmesi sağlanabiliyor. Ardından önceden ısıtılmış fırına verilen börek, üzeri güzelce kızarana kadar pişiriliyor.
Kabarmasının sırrı maden suyunda
Sodalı böreğin adını aldığı maden suyu, tarifin en önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Gazlı yapısı sayesinde yufkaların arasında daha hareketli bir doku oluşmasına yardımcı olan maden suyu, pişirme sırasında böreğin hacim kazanmasını destekliyor.
Ancak böreğin yalnızca maden suyu kullanılarak kabarması beklenmiyor. Yufkaların katlanma şekli, sosun miktarı, fırının sıcaklığı ve kullanılan malzemelerin oranı da sonucu etkiliyor. Bu nedenle sodalı börek hazırlanırken sosun yufkalara dengeli şekilde dağıtılması önem taşıyor.
İstanbul’da çay saatlerinin sevilen lezzeti
İstanbul’un yoğun yaşam temposunda kısa sürede hazırlanabilen hamur işleri, özellikle kahvaltı ve çay saatlerinde sofralarda önemli bir yer tutuyor. Sodalı börek de az sayıda temel malzemeyle hazırlanabilmesi nedeniyle ev mutfaklarında tercih edilen tarifler arasında bulunuyor.
Böreğin peynirli harçla hazırlanmasının yanı sıra patatesli, kıymalı veya ıspanaklı çeşitleri de yapılabiliyor. Böylece aynı tarif farklı iç harçlarla değiştirilerek sofralara sunulabiliyor.
Özellikle kalabalık misafir grupları için hazırlanan sodalı börek, tepside pişirildiği için porsiyonlaması kolay tariflerden biri olarak dikkat çekiyor. Fırından çıktıktan sonra birkaç dakika dinlendirilmesi, böreğin daha kolay kesilmesine yardımcı oluyor.
Daha kabarık sodalı börek için nelere dikkat edilmeli?
Sodalı böreğin kabarık ve kat kat olması için birkaç noktaya dikkat edilmesi gerekiyor. Öncelikle yufkaların çok fazla ezilmemesi ve sosun her kata eşit şekilde sürülmesi önem taşıyor. Maden suyunun gazının kaçmamış olması da tarifin başarısını etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
Fırının önceden ısıtılması, böreğin doğrudan yeterli sıcaklıktaki fırına girmesini sağlıyor. Fırın kapağının pişirme sırasında sık sık açılması ise sıcaklığın düşmesine neden olabileceği için önerilmiyor.
Böreğin üst yüzeyinin yeterince kızarması, iç kısmının da piştiği anlamına gelmeyebileceğinden pişirme süresinin fırının özelliklerine göre takip edilmesi gerekiyor. Çok yüksek sıcaklıkta pişirme, üst kısmın kısa sürede kızarmasına rağmen iç bölümün yeterince pişmemesine yol açabiliyor.
Sıcak servis edildiğinde lezzeti artıyor
Fırından çıkarılan sodalı börek, kısa bir süre dinlendirildikten sonra dilimlenerek servis edilebiliyor. Sıcak servis edildiğinde dış kısmındaki hafif çıtırlık ile iç bölümdeki yumuşak doku daha belirgin hale geliyor.
İstanbul’da kahvaltı sofralarının yanı sıra akşam çayının yanında da tüketilebilen sodalı börek, yanında ayran, çay veya çeşitli kahvaltılıklarla servis edilebiliyor. Peynirli iç harç kullanıldığında sade şekilde sunulabileceği gibi domates, salatalık ve zeytin gibi kahvaltılıklarla birlikte de sofraya çıkarılabiliyor.
Kabardıkça kabaran görüntüsüyle dikkat çeken sodalı börek, hem hazırlanışının kolay olması hem de farklı iç harçlarla çeşitlendirilebilmesi sayesinde İstanbul’daki ev mutfaklarında tercih edilen hamur işleri arasında yer alıyor. Doğru ölçüler ve uygun pişirme yöntemiyle hazırlanan börek, dışı kızarmış ve içi yumuşak bir kıvamla sofraya taşınabiliyor.
