Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Gaziantep’te ve Türkiye genelinde ağır ve riskli işlerde çalışanlar için erken emeklilik hakkının kapsamını genişletti. Yıpranma Payı uygulamasıyla, belirli meslek gruplarında çalışanlar 5 yıla kadar erken emeklilik fırsatına erişebilecek. Bazı çok ağır mesleklerde ise bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
Yeni Meslek Grupları Eklendi
Önceden madencilik, polislik, askerlik ve tıp çalışanları Yıpranma Payı’ndan yararlanabiliyordu. Yeni düzenleme ile artık çimento, alüminyum ve dökümhane işçileri ile cam sanayisi çalışanları da bu haktan faydalanabilecek. Söz konusu mesleklerde çalışanlar, SGK tarafından 12 ay çalışmış olsalar bile 15 ay çalışmış gibi değerlendirilecek.
8 Yıla Kadar Erken Emeklilik
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) uygulaması sayesinde, ağır işlerde çalışanların prim günleri artırılarak emeklilik yaşı öne çekiliyor. Örneğin, yılda 90 gün yıpranma payına sahip bir işte 12 ay çalışan bir kişi, prim gün sayısı 360 gün yerine 450 gün olarak hesaplanıyor. Sabah gazetesine göre bu ek süreler sayesinde emeklilik yaşı, bazı mesleklerde 8 yıla kadar erkene çekilebiliyor.
Yıpranma Payı Nedir?
Yıpranma Payı, ağır ve riskli işlerde çalışanlara yılda fazladan prim günü kazandıran bir uygulamadır. Normal bir ofis çalışanı yılda 360 gün prim öderken, yıpranma payına tabi çalışanlar yılda 60, 90 veya 180 gün ekstra prim kazanır. Biriken bu primler emeklilik yaşından düşülür.
e-Devlet’te Nelere Dikkat Edilmeli?
Yıpranma payı hakkı için e-Devlet’te “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” kontrol edilmeli. Hizmet dökümünde FHSZ veya 2A, 3A gibi kodlar yer alıyorsa, yıpranma payı sistemde işlenmiş demektir. Yanlış meslek kodu ile bildirilen kişiler haklarını kaybedebilir; bu durumda Hizmet Tespit Davası açmak gerekiyor.
Yıpranma Payına Hak Sahibi Meslekler
-
Sağlık Çalışanları: Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni ve ambulans şoförleri (yılda 60 gün).
-
Gazeteciler: Basın kartı sahibi muhabir ve basın çalışanları.
-
Maden ve Yer Altı İşçileri: Yılda 180 gün (6 ay).
-
Güvenlik Güçleri: Asker, polis, MİT personeli, cezaevi infaz memurları.
-
Ağır Sanayi: Demir-çelik, cıva üretimi, asit üretimi ve zararlı madde ile çalışanlar.
-
İtfaiyeciler: Yangın söndürme ekipleri.
-
Yeni Eklenenler: Çimento, alüminyum ve dökümhane işçileri ile cam sanayisi çalışanları.
SGK’nın Aradığı Temel Şartlar
-
Fiili Çalışma: Kişi riskli işi bizzat yürütmelidir; idari personel yıpranma payı alamaz.
-
Minimum Süre: Riskli işlerde en az 3600 gün (10 yıl) çalışmak gerekir. Yer altı madencileri için bu süre 1800 gündür.
-
Kod Bildirimi: İşverenin SGK’ya doğru meslek kodu ile bildirim yapması kritik önem taşır.
Gaziantep’te ve Türkiye genelinde ağır ve riskli işlerde çalışan vatandaşlar, Yıpranma Payı ile emeklilik yaşını erkene çekerek, çalışma hayatlarının son dönemlerinde avantaj sağlayabilecek. Bu düzenleme, çalışanlar için önemli bir finansal ve sosyal güvenlik avantajı sunuyor.
