Osmaniye’de vatandaşların mutfak harcamalarını doğrudan etkileyen sebze ve meyve fiyatlarıyla ilgili dikkat çeken veriler açıklandı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın temmuz ayına ilişkin değerlendirmesine göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı bazı ürünlerde yüzde 461,2’ye kadar yükseldi. Özellikle Osmaniye pazarlarında ve marketlerinde sık tüketilen ürünlerde görülen fiyat artışları, hem üreticinin hem de tüketicinin gündeminde yer aldı.
TZOB tarafından açıklanan verilere göre temmuz ayında tarla ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı havuçta görüldü. Üreticide kilogramı 11 liraya satılan havuç, market raflarında 61 lira 73 kuruşa kadar yükseldi. Böylece havuç, üretici fiyatının yaklaşık 5,6 katına tüketiciye ulaştı. Osmaniye’de alışveriş yapan vatandaşlar da son dönemde sebze fiyatlarında yaşanan yükselişlerin bütçelerini zorladığını ifade ediyor.
Havuçtan sonra en yüksek fiyat farkı yüzde 444,4 ile elmada görüldü. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma, marketlerde 102 lira 7 kuruşa kadar çıktı. Yeşil mercimekte yüzde 236,6, kabakta yüzde 231,6 ve maydanozda yüzde 219,5 oranında fiyat farkı oluştu. Uzmanlar, üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının büyümesinde lojistik, depolama, aracılık ve işletme maliyetlerinin etkili olduğunu belirtiyor.
Temmuz ayında market fiyatlarında en dikkat çekici artış sivri biberde yaşandı. Yüzde 86,2 oranında zamlanan sivri biber, ayın zam şampiyonu oldu. Osmaniye mutfağında sık kullanılan sivri biberin fiyatındaki yükseliş vatandaşların alışveriş sepetine de doğrudan yansıdı. Sivri biberi yüzde 53,3 ile kuru soğan, yüzde 23,4 ile mısırözü yağı, yüzde 22,8 ile kuru üzüm ve yüzde 15,5 ile patates takip etti.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 49 ile karpuz oldu. Karpuzdaki düşüşü yüzde 39,6 ile yeşil fasulye, yüzde 30,2 ile kiraz, yüzde 28,6 ile havuç ve yüzde 23,5 ile tavuk eti izledi. Yaz aylarında hasadın yoğunlaşması ve arzın artması bazı ürünlerde fiyatların gerilemesine neden oldu.
Üretici fiyatlarına bakıldığında ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Temmuz ayında üreticide 31 ürünün 8’inde fiyat artışı görülürken, 16 üründe fiyat düşüşü yaşandı. En büyük düşüş yüzde 51,1 ile havuçta gerçekleşti. Havuçtaki gerilemeyi yüzde 49 ile karpuz, yüzde 43,7 ile kabak, yüzde 38,6 ile yeşil mercimek ve yüzde 29,6 ile salatalık takip etti.
Üreticide en fazla fiyat artışı ise yüzde 52,9 ile kuru soğanda kaydedildi. Kuru soğanı yüzde 49,2 ile sivri biber, yüzde 31,8 ile çilek, yüzde 13,9 ile domates ve yüzde 13,7 ile patates izledi. Tarım sektöründe yaşanan arz-talep değişimleri ve mevsimsel koşullar fiyat hareketlerinde belirleyici oldu.
Bayraktar, fiyat değişimlerinin nedenlerine ilişkin yaptığı değerlendirmede Çukurova Bölgesi’nde yazlık kuru soğan hasadının tamamlanması ve İç Anadolu’da yeni hasadın henüz başlaması nedeniyle piyasada geçici arz daralması yaşandığını belirtti. Bu durumun kuru soğan fiyatlarını yükselttiğini ifade eden Bayraktar, kıyı bölgelerinde sivri biber ve domates üretiminin sona ermesiyle birlikte arzın azaldığını ve fiyatların yükseldiğini söyledi.
Çilekte sezon sonuna yaklaşılması nedeniyle üretimin düştüğünü belirten Bayraktar, buna bağlı olarak fiyatların arttığını kaydetti. Buna karşılık yayla bölgelerinde kabak, salatalık ve patlıcan üretiminin artması arzı yükseltirken, talebin aynı seviyede olmaması fiyatların düşmesine neden oldu.
Osmaniye’de tarımsal üretim yapan çiftçiler ise artan maliyetlerden dolayı zorlandıklarını ifade ediyor. Gübre, mazot, elektrik ve tarım ilacı fiyatlarında yaşanan yükselişlerin üretim maliyetlerini artırdığı belirtiliyor. Özellikle mazot fiyatlarındaki artışın hem üretim hem de nakliye giderlerini yükselttiği vurgulanıyor.
TZOB verilerine göre temmuz ayında mazot fiyatı aylık bazda yüzde 19,4, yıllık bazda ise yüzde 43,6 arttı. Elektrik fiyatlarında yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarında yüzde 27,8 artış yaşandı. Besi yemi ve süt yemi fiyatlarında da son bir yılda önemli yükselişler kaydedildi.
Tarımsal girdilerdeki maliyet artışlarının önümüzdeki dönemde Osmaniye’deki üreticileri ve tüketicileri etkilemeye devam etmesi beklenirken, uzmanlar üretici ile market arasındaki fiyat farkının azaltılmasına yönelik çalışmaların önemine dikkat çekiyor. Açıklanan veriler, tarım sektöründe sürdürülebilir üretim ve tüketiciye uygun fiyatlı ürün ulaştırılması konusunda yeni adımlar atılması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
