Emeklilik hakkını elde ettiği halde çalışmaya ve prim ödemeye devam eden vatandaşların maaş hesabında yeni bir dönem başlayabilir. Orta Vadeli Program’da daha uzun süre istihdamda kalmayı teşvik eden düzenlemelere yer verilmesi, emekli aylığı hesaplama sisteminin değiştirilip değiştirilmeyeceği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Özellikle SSK ve Bağ-Kur kapsamında daha uzun süre çalışan ve daha fazla prim ödeyenlerin emeklilik döneminde bunun karşılığını daha yüksek aylıkla almasını sağlayabilecek formüller üzerinde duruluyor. Ancak gündeme getirilen modeller henüz yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil.
Emekli Maaşı Hesabında Değişiklik Gündemde
SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın aktardığına göre yeni Orta Vadeli Program’da, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek, hakkaniyet ve aktüeryal dengeyi önceleyecek düzenlemelerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Karakaş, programdaki söz konusu hedefin önümüzdeki yıl içerisinde uygulanmasının öngörüldüğünü ifade etti.
Emekli Aylığında ABO Belirleyici
Mevcut sistemin önemli unsurlarından biri Aylık Bağlama Oranı, kısa adıyla ABO. Karakaş, SSK emekli aylığının genel olarak ortalama aylık kazanç ile aylık bağlama oranı üzerinden hesaplandığını ve ABO’nun maaşın belirlenmesinde önemli rol oynadığını belirtti.
Tartışmanın merkezinde ise emeklilik şartlarını yerine getirmesine rağmen çalışmaya devam eden sigortalıların durumu bulunuyor. Yeni sistem arayışında, daha uzun çalışma ve daha fazla prim ödemenin emekli aylığına daha belirgin biçimde yansıtılması hedeflenebilecek.
25 Yıldan Sonra Her Yıla Ek Artış Formülü
Gündeme gelen en dikkat çekici seçeneklerden biri, uzun çalışma süresinin Aylık Bağlama Oranı üzerinden ödüllendirilmesi.
Karakaş, ilerleyen dönemde 25 yıldan sonraki her çalışma yılı için ABO’ya ilave artışlar getiren yeni bir sistemin hayata geçirilebileceğini ifade etti. Böyle bir düzenleme yapılması halinde daha uzun süre çalışan ve prim ödeyen sigortalının bu süresinin emekli aylığına daha fazla yansıması amaçlanabilir.
İki Ayrı Taban Emekli Maaşı Da Gündemde
Değerlendirilen bir diğer formül ise kısmi emeklilik ile normal emeklilik için farklı taban aylıkların uygulanması.
Karakaş, önümüzdeki dönemlerde kısmi emeklilik ve normal emeklilik için iki ayrı emeklilik taban maaşı uygulamasına gidilebileceğini belirtti.
Ancak bunlar şu aşamada olası modeller arasında bulunuyor. Kaynakta söz konusu formüllerin yasalaştığına veya kesin uygulama tarihinin belirlendiğine ilişkin bilgi yer almıyor.
SSK Ve Bağ-Kur Çalışanlarını Yakından İlgilendiriyor
Karakaş, özellikle SSK ve Bağ-Kur sigortalılarının çalışmaya devam ettikçe daha yüksek emekli aylığı almasını sağlayacak yasal bir düzenlemenin çalışanların önemli beklentilerinden biri olduğunu dile getirdi.
Böyle bir sistemin uygulanması durumunda emeklilik hakkını kazanan kişilerin hemen sistemden ayrılması yerine çalışmaya ve prim ödemeye devam etmesinin teşvik edilebileceği değerlendiriliyor.
“Çalıştıkça Maaşım Azalacak Mı?” Endişesi Hedefte
Yeni model tartışmasının temel başlıklarından biri de uzun süre çalışmanın emekli aylığı üzerindeki etkisi. Karakaş, öngörülen tedbirler doğrultusunda düzenleme yapılması halinde aktif-pasif dengesinin iyileşebileceğini ve sigortalıların çalışmaya devam ettikçe emekli maaşlarının düşeceği yönündeki kaygısının ortadan kaldırılabileceğini ifade etti.
Daha uzun süre sistemde kalan çalışanların prim ödemeye devam etmesinin SGK’nın prim gelirlerini de artırabileceği değerlendiriliyor.
Osmaniye’de Emeklilik Bekleyenleri De İlgilendiriyor
Olası değişiklik, hayata geçirilmesi halinde Osmaniye dahil Türkiye genelindeki ilgili SSK ve Bağ-Kur sigortalılarını ilgilendirecek.
Ancak mevcut aşamada “25 yıldan sonra maaş kesin artacak” veya “emekli maaşı hesaplama sistemi değişti” demek için erken. Kaynakta aktarılan formüller İsa Karakaş’ın OVP hedefleri üzerinden yaptığı değerlendirmeler ve olası düzenleme seçeneklerinden oluşuyor; kesinleşmiş yeni bir emekli aylığı hesaplama modeli açıklanmış değil.
