Yersiz Ödeme Tespitinde Süreç Nasıl İşliyor?
Sosyal güvenlik denetimlerinde, emeklilik şartlarını sağlamadığı halde maaş aldığı belirlenen kişilerin aylıkları anında kesiliyor. Bu kişilerden, bugüne kadar yapılan tüm ödemeler geri talep ediliyor. Üstelik bu tutarlar yalnızca ana para ile sınırlı kalmıyor; faiz uygulanarak tahsil ediliyor.
Özellikle kamu görevlileri için süreç daha karmaşık ilerliyor. Emekliliği iptal edilen memurların, mağduriyet yaşamamaları adına eski görevlerine iade edilebildiği belirtiliyor.
Maaşı Kesilenler Yeniden Emekli Olabilir mi?
Karakaş’ın değerlendirmesine göre, maaşı kesilen sigortalılar için süreç tamamen sona ermiyor. Eğer kişi, hata fark edilmeden önce emeklilik şartlarını aslında tamamlamışsa, yeni bir başvuruya gerek kalmadan maaşı yeniden bağlanabiliyor.
Ancak şartların eksik olması halinde:
- Eksik prim ya da yaş şartlarının tamamlanması gerekiyor
- Şartlar tamamlandıktan sonra yeniden başvuru yapılması isteniyor
- Maaş, başvuruyu takip eden ay başından itibaren yeniden bağlanıyor
Sistem Hatası Durumunda Vatandaş Korunuyor
Bazı durumlarda ise hatanın kaynağı vatandaş değil, kurumun kendisi olabiliyor. Örneğin Bağ-Kur yerine SSK kapsamında emekli edilen bir kişinin durumu yeniden inceleniyor.
Bu gibi durumlarda:
- Yanlış bağlanan maaş iptal ediliyor
- Vatandaşın yeniden başvuru yapmasına gerek kalmıyor
- Doğru statü üzerinden maaş yeniden hesaplanarak bağlanıyor
Bu uygulamanın, vatandaşın mağdur edilmemesi adına sistemin “adalet ve denge” yaklaşımının bir parçası olduğu vurgulanıyor.
Prim Borcu Olan Emekliler Ne Yapmalı?
Emeklilik sonrası ortaya çıkan prim borçlarında ise maaşın tamamen kesilmesi söz konusu olmayabiliyor. Eğer borç, emeklilik hakkını ortadan kaldıracak düzeyde değilse farklı bir yöntem uygulanıyor.
Bu yönteme göre:
- Maaş kesilmiyor
- Borç, aylığın üçte biri oranında kesilerek tahsil ediliyor
- Böylece emeklinin geçimi tamamen riske atılmıyor
“Emeklilik Başvurusundan Önce Kontrol Şart”
Karakaş, vatandaşlara emeklilik başvurusu öncesinde hizmet dökümlerini dikkatle incelemeleri, prim ve yaş hesaplarını eksiksiz kontrol etmeleri çağrısında bulundu. Aksi halde yıllar sonra ortaya çıkabilecek hataların ciddi maddi yükler doğurabileceği uyarısında bulundu.
Ayrıca sosyal güvenlik sisteminde iyi niyetin esas olduğunu vurgulayan Karakaş, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun kendi hatalarından kaynaklanan durumlarda vatandaşı mağdur etmemeye yönelik uygulamalar geliştirdiğini belirtti.
