Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, doğumun beklenenden geç gerçekleşmesi halinde annelerin hak kaybı yaşamaması için uygulanabilecek yöntemi açıkladı. Buna göre analık sigortası kapsamındaki ödeme süresi sona erse dahi, uzayan günler için hastalık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeye devam edebilecek.
Doğum yapan annelere SGK’dan rapor parası
Çalışan annelerin doğum nedeniyle çalışamadıkları dönemde SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, kamuoyunda “rapor parası” veya “doğum rapor parası” olarak biliniyor.
Doğum izinlerinin uzamasıyla birlikte annelerin yararlanabileceği ödeneklerin süresi de önem kazandı. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, doğum sürecinde annelerin dikkat etmesi gereken ayrıntıları paylaştı.
Doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta
Mevcut düzenlemeye göre sigortalı annelere doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra ise 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftalık, yani 168 günlük süre üzerinden geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor.
Çoğul gebeliklerde ise doğum öncesindeki 8 haftalık süreye 2 hafta daha ekleniyor. Böylece ikiz veya üçüz gebeliklerde toplam süre 182 güne çıkıyor.
Anne adayları son 2 haftaya kadar çalışabilecek
Anne adaylarının doktor onayıyla doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışabilmesine ilişkin uygulama kapsamında, çalışılan süreler doğum sonrasındaki izin süresine eklenebiliyor.
Böylece anne adayının doğum öncesinde kullanmadığı izin günleri doğum sonrasına aktarılıyor.
Erken doğum yapan annelerin izni yanmıyor
Doğumun beklenen tarihten daha erken gerçekleşmesi halinde doğum öncesinde kullanılamayan izin günleri de önem taşıyor.
Kullanılamayan bu sürelerin doğum sonrasına aktarılmasıyla annenin izin hakkının kaybolmasının önüne geçiliyor. Böylece erken doğum yapan anne, kullanamadığı doğum öncesi izin günlerini doğum sonrasında değerlendirebiliyor.
Geç doğum yapanlara ek rapor parası formülü
İsa Karakaş'ın dikkat çektiği asıl detay ise beklenenden geç gerçekleşen doğumlar.
Örneğin doktor tarafından doğum tarihi 40. hafta olarak öngörülmesine rağmen doğum 42. haftada gerçekleşirse, analık sigortası kapsamında verilen iş göremezlik ödeneğinin süresi açısından farklı bir durum ortaya çıkıyor.
Analık sigortasından verilen ödenek süresi sona erdiğinde, doğumun gerçekleşmediği uzayan günler için annenin mağduriyet yaşamaması amacıyla hastalık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ödenebiliyor.
Bu kapsamda doğumun gecikmesi nedeniyle ortaya çıkan ek günler için de rapor parası alınabilmesinin önü açılıyor.
SGK rapor parası alma şartları neler?
Doğum nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanmak isteyen annelerin bazı şartları karşılaması gerekiyor.
Buna göre:
- Doğumdan önceki son 1 yıl içerisinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekiyor.
- Raporlu olunan süre içerisinde iş yerinde fiilen çalışılmaması gerekiyor.
- Raporun başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin devam etmesi gerekiyor.
- Doğumun canlı veya ölü gerçekleşmesi yeterli oluyor.
- Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan kadınların prim borcunun bulunmaması gerekiyor.
Raporlu dönemde çalışmak ödeneği etkileyebilir
Annelerin rapor parası alabilmeleri için raporlu oldukları süre boyunca çalışmamaları gerekiyor.
Ayrıca işveren tarafından da çalışılmadığına ilişkin bildirimin SGK sistemine yapılması gerekiyor. Bu nedenle rapor döneminde fiilen çalışılmaması ve gerekli bildirimlerin yapılması önem taşıyor.
Rapor parası için SGK’ya dilekçe vermek gerekiyor mu?
Geçici iş göremezlik ödeneği için ayrıca SGK'ya giderek talep dilekçesi verilmesi gerekmiyor.
Hekimler tarafından e-Ödenek sistemi üzerinden elektronik ortamda düzenlenen raporlar doğrudan işleme alınıyor. SGK da gerekli şartların sağlanması halinde ödemeyi bu raporlar üzerinden gerçekleştiriyor.
Rapor parası e-Devlet’ten takip edilebiliyor
Annelerin ödeme sürecini takip etmek için SGK müdürlüğüne gitmesine de gerek bulunmuyor. Rapor ve ödeme süreçleri e-Devlet üzerinden takip edilebiliyor.
Rapor süresinin sona ermesinin ardından anne, çalışma hayatına geri dönebiliyor.
Anneler bu ayrıntıya dikkat etmeli!
Doğumun beklenen tarihten erken veya geç gerçekleşmesi, doğum öncesi kullanılmayan izinlerin aktarılması ve geç doğum nedeniyle ortaya çıkan ek günler rapor parası açısından önem taşıyor.
Özellikle doğumun gecikmesi halinde analık sigortası kapsamındaki ödeme süresinin sona ermesi, annenin ödeme hakkının tamamen bittiği anlamına gelmeyebiliyor. Uzayan süre için hastalık sigortası kapsamında ödenek gündeme gelebiliyor.
