Ancak kamuoyunda sıkça “SGK’dan 3 maaş alma hakkı” şeklinde gündeme gelen bu uygulama, her emekli için geçerli değil. Aylıkların hangi sigorta kolundan bağlandığı, vefat tarihleri ve hak sahibinin medeni ve çalışma durumu gibi birçok ayrıntı sonucu değiştiriyor.
3 MAAŞ FORMÜLÜ NASIL OLUŞUYOR?
Üç farklı aylığın aynı kişide birleşebilmesi için temel olarak farklı hak sahipliklerinin bulunması gerekiyor.
Bunlar;
- Kişinin kendi emekli aylığı,
- Vefat eden eşten bağlanan dul aylığı,
- Vefat eden anne veya babadan bağlanan yetim aylığı
şeklinde sıralanıyor.
Fakat bu üç aylığın aynı anda ödenip ödenemeyeceği, SGK mevzuatındaki çakışma kurallarına göre belirleniyor.
SSK, BAĞ-KUR VE EMEKLİ SANDIĞI DETAYI
Aylıkların hangi sigorta statüsünden kaynaklandığı, hak sahipliği açısından en önemli ayrıntılardan biri.
4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) ve 4C (Emekli Sandığı) kapsamında bulunan sigortalılıkların yanı sıra aylıkların bağlandığı tarih ve tabi olunan kanun da değerlendirmeye alınıyor.
Örneğin kişinin kendi emekli aylığı SSK kapsamında bulunurken, vefat eden eşinden Bağ-Kur kapsamında dul aylığı ve anne veya babasından Emekli Sandığı kapsamında yetim aylığı alma ihtimali bazı özel durumlarda gündeme gelebiliyor.
Ancak yalnızca üç farklı sigorta kolunun bulunması otomatik olarak üç maaş bağlanacağı anlamına gelmiyor.
KADINLARDA HANGİ DURUMLARDA YETİM AYLIĞI GÜNDEME GELİYOR?
Yetim aylığında hak sahibinin medeni durumu ve çalışma durumu önem taşıyor.
Özellikle kız çocukları açısından; evli olmama, evliyken sonradan boşanmış veya dul kalmış olma gibi durumlar aylık hakkının değerlendirilmesinde önem taşıyor.
Bunun yanında kişinin kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık alıp almadığı ve hangi kanun kapsamında değerlendirildiği de sonucu etkileyebiliyor.
Bu nedenle “emekliyim, anne veya babamdan da kesinlikle yetim aylığı alabilirim” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değil.
EMEKLİ SANDIĞI DOSYALARINDA FARKLI KURALLAR BULUNABİLİYOR
Özellikle eski dönem Emekli Sandığı dosyalarında uygulanan kurallar, günümüzdeki genel SGK uygulamalarından farklılık gösterebiliyor.
Vefat eden anne veya babanın memur olması halinde, yetim aylığı hakkının devam edip etmeyeceği kişinin kendi çalışma ve emeklilik durumuyla birlikte ayrıca değerlendiriliyor.
Bu nedenle aylıkların bağlanma tarihi ve vefat eden kişinin hangi mevzuata tabi olduğu büyük önem taşıyor.
HERKES 3 MAAŞ ALABİLİR Mİ?
Hayır. SGK mevzuatında herkese otomatik olarak üç maaş bağlanması şeklinde genel bir uygulama bulunmuyor.
Bir kişinin üç farklı aylıktan yararlanıp yararlanamayacağı;
- Kendi sigortalılık statüsüne,
- Eşinin sigorta statüsüne,
- Anne veya babasının sigorta statüsüne,
- Vefat tarihlerine,
- Aylıkların hangi kanun kapsamında bağlandığına,
- Kişinin medeni ve çalışma durumuna
göre ayrı ayrı belirleniyor.
Dolayısıyla “3 maaş hakkım var” diyen kişilerin mutlaka kendi SGK kayıtları üzerinden durumlarını kontrol ettirmesi gerekiyor.
