Uzmanların değerlendirmelerine göre ise güneş tutulması ile depremler arasında bilimsel olarak kanıtlanmış bir bağlantı bulunmuyor.
12 Ağustos 2026 Çarşamba günü gerçekleşecek tam güneş tutulması, gökyüzü meraklıları tarafından yakından takip ediliyor. Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girmesiyle meydana gelecek tutulma sırasında Güneş'in bir bölümü ya da tamamı kısa süreliğine Ay tarafından örtülecek.
Tutulma öncesinde sosyal medyada yeniden gündeme gelen konulardan biri ise “Güneş tutulması depremi tetikler mi?” sorusu oldu. Özellikle 1999 yılında gerçekleşen güneş tutulması ile Marmara Depremi'nin aynı dönemde yaşanmış olması, iki olay arasında bağlantı olduğu yönündeki iddiaların zaman zaman yeniden ortaya çıkmasına neden oluyor.
GÜNEŞ TUTULMASI NASIL GERÇEKLEŞİYOR?
Güneş tutulması, Ay'ın yeniay evresinde Dünya ile Güneş'in arasına girmesi ve Güneş'in Dünya'dan bakıldığında kısmen veya tamamen kapanmasıyla meydana geliyor.
Tutulma sırasında Güneş'ten gelen ışığın kısa süreliğine azalması nedeniyle tutulmanın görüldüğü bölgelerde hava sıcaklığında geçici düşüşler yaşanabiliyor. Atmosferin iyonosfer tabakasında da güneş ışığındaki azalmaya bağlı olarak kısa süreli değişiklikler meydana gelebiliyor.
Bu süreçte rüzgarın yönünde veya hızında değişiklikler görülebilirken, iyonosferdeki elektron yoğunluğunda yaşanan değişimler nedeniyle GPS, radyo ve bazı iletişim sinyallerinde geçici farklılıklar oluşabiliyor.
GÜNEŞ TUTULMASI DEPREMİ TETİKLER Mİ?
Güneş tutulmalarının depremleri tetiklediğine ilişkin bilimsel olarak kanıtlanmış bir veri bulunmuyor.
Depremler, yer kabuğundaki tektonik hareketler ve fay hatlarında meydana gelen enerji boşalmaları sonucunda oluşuyor. Güneş tutulması ise Dünya, Ay ve Güneş'in gökyüzündeki konumlarıyla meydana gelen astronomik bir olay.
Bilimsel araştırmalarda güneş tutulmaları ile depremler arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi ortaya konulmuş değil. Bu nedenle tutulma nedeniyle belirli bir bölgede deprem yaşanacağı yönündeki iddiaların bilimsel bir dayanağı bulunmuyor.
1999 MARMARA DEPREMİ VE GÜNEŞ TUTULMASI
Güneş tutulması ile deprem arasındaki ilişkinin gündeme gelmesinde 1999 yılı önemli bir yer tutuyor. 11 Ağustos 1999'da Türkiye'den de izlenen tam güneş tutulmasının ardından 17 Ağustos'ta Marmara Depremi meydana gelmişti.
İki olayın kısa süre aralıklarla gerçekleşmesi nedeniyle yıllar içerisinde tutulmanın depremi tetiklediği yönünde çeşitli iddialar ortaya atıldı. Ancak iki olayın peş peşe gerçekleşmesi, aralarında bilimsel bir nedensellik bulunduğu anlamına gelmiyor.
GÜNEŞ TUTULMASINI ÇIPLAK GÖZLE İZLEMEYİN
Güneş tutulmasının kendisi insan sağlığı açısından doğrudan tehlikeli bir olay değil. Ancak tutulma sırasında Güneş'e çıplak gözle bakmak ciddi ve kalıcı göz hasarına yol açabiliyor.
Röntgen filmi, isli cam veya benzeri yöntemler Güneş'i güvenli şekilde izlemek için yeterli koruma sağlamıyor. Tutulmanın güvenli şekilde izlenebilmesi için uygun standartlara sahip güneş gözlükleri ve güneş filtresi bulunan teleskop veya dürbünlerin kullanılması gerekiyor.
Özetle, 12 Ağustos'taki güneş tutulmasının deprem habercisi olduğuna dair bilimsel bir kanıt bulunmuyor. Tutulmanın gökyüzündeki eşsiz bir astronomik olay olarak takip edilmesi, ancak göz sağlığı için gerekli önlemlerin alınması gerekiyor.
