Göz yüzeyinin sağlıklı kalabilmesi için gözyaşı tabakasının yeterli miktarda ve uygun yapıda olması gerekiyor. Göz kırpma hareketi ise gözyaşının göz yüzeyine düzenli şekilde yayılmasını sağlıyor.
Bilgisayar, telefon ve tablet gibi dijital ekranlara uzun süre odaklanıldığında göz kırpma sıklığının azalabildiğini belirten Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ahmet Taşar, bunun gözyaşı tabakasının yeterince yenilenememesine ve buharlaşmanın artmasına yol açabileceğini ifade etti.
Uzun süre kesintisiz ekran kullanımının özellikle günün ilerleyen saatlerinde yanma, batma, göz yorgunluğu ve zaman zaman bulanık görme gibi şikâyetlere neden olabileceği belirtildi. Klima ve fanın doğrudan yüze üflemesi, düşük nem oranı, hava kirliliği ve kuru hava da gözyaşının buharlaşmasını artırabiliyor.
Göz Kuruluğu Sulanmaya Da Neden Olabiliyor
Göz kuruluğunda yanma, batma, kum veya yabancı cisim hissi, kızarıklık, göz yorgunluğu ve görmede dalgalanma sık görülen şikâyetler arasında yer alıyor.
Ancak göz kuruluğu yaşayan kişilerde gözlerde sulanma da görülebiliyor. Göz yüzeyinin yeterince nemlenmemesi nedeniyle oluşan tahrişin refleks gözyaşı üretimini tetikleyebileceği ve bunun sonucunda kuru göz sorunu yaşayan kişinin gözlerinin sulanabileceği belirtildi.
Tekrarlayan sulanmanın farklı nedenleri de olabileceği için yalnızca bu belirti üzerinden değerlendirme yapılmaması gerektiği vurgulandı.
Göz Kuruluğunun Altında Başka Bir Hastalık Olabilir
Göz kuruluğunun her zaman yalnızca çevresel koşullar veya günlük alışkanlıklardan kaynaklanmadığı belirtildi. Bazı durumlarda genel sağlık durumunun da gözyaşı üretimini ve göz yüzeyinin yapısını etkileyebileceği ifade edildi.
Sjögren sendromu başta olmak üzere bazı romatizmal ve otoimmün hastalıklar, tiroid hastalıkları ve diyabet göz kuruluğuyla ilişkilendirilebiliyor. Yaşla birlikte meydana gelen değişiklikler ve menopoz dönemindeki hormonal değişimler de kuru göz şikâyetlerinde rol oynayabiliyor.
Uzun süren, sık tekrarlayan veya başka belirtilerin eşlik ettiği göz kuruluğunda nedenin araştırılmasının önem taşıdığı belirtildi.
Makyaj Ve Kirpik Uygulamalarına Dikkat
Gözyaşının yalnızca sudan oluşmadığı, göz kapaklarında bulunan meibomian bezlerinin de gözyaşının yağ tabakasının oluşmasına katkı sağladığı ifade edildi. Bu tabaka, gözyaşının hızlı şekilde buharlaşmasını önlemeye yardımcı oluyor.
Göz çevresinde kullanılan kozmetik ürünler ile takma kirpik, kirpik lifting ve bazı kirpik serumlarının hassas kişilerde göz kapağı kenarında irritasyon veya alerjik reaksiyona neden olabileceği belirtildi.
Ürünlerin göz kapağı kenarına uygulanması veya yeterince temizlenmemesinin meibomian bezlerinin işlevini de olumsuz etkileyebileceği, bu nedenle göz kapağı ve kirpik dibi hijyenine dikkat edilmesi gerektiği aktarıldı.
Kontakt Lens Kullananlar Belirtileri Önemsemeli
Kontakt lenslerin gözyaşı tabakasıyla doğrudan etkileşim içinde olması nedeniyle bazı kişilerde göz kuruluğu şikâyetlerini artırabileceği belirtildi.
Lens kullanırken yanma, batma, kızarıklık veya görmede dalgalanma yaşayan kişilerin lens kullanım alışkanlıklarının ve göz yüzeyinin değerlendirilmesi gerekebiliyor. Lens materyali, kullanım süresi ve bakım koşullarının kişiye uygun olması gerektiği vurgulandı.
Kuru Gözün Tipi Tedavi Yaklaşımını Belirliyor
Kuru gözün her kişide aynı mekanizmayla ortaya çıkmadığı ve tedavinin de buna göre planlandığı belirtildi. Gerekli durumlarda gözyaşı miktarını değerlendiren Schirmer testi, gözyaşı kırılma zamanı ölçümü, göz yüzeyini değerlendirmeye yardımcı olan boyama yöntemleri ve meibomian bezlerinin incelenmesi gibi uygulamalardan yararlanılabiliyor.
Bazı kişilerde gözyaşı miktarının yetersizliğinin, bazı kişilerde ise gözyaşının hızlı buharlaşmasının temel sorun olduğu ifade edildi. Bu ayrımın tedavi yaklaşımının belirlenmesinde önem taşıdığı kaydedildi.
20-20-20 Kuralı Nasıl Uygulanır?
Ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu azaltmak için günlük yaşamda uygulanabilecek yöntemlerden biri 20-20-20 kuralı.
Bu yönteme göre yaklaşık her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaktaki bir noktaya bakılması öneriliyor. Bu sırada bilinçli olarak göz kırpmak da ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunun azaltılmasına yardımcı olabilir.
Bunun yanı sıra klima ve fanın doğrudan göze yönelmemesi, ortamın aşırı kuru olmaması, yeterli sıvı tüketilmesi, dengeli beslenme ve göz kapağı hijyenine dikkat edilmesi de günlük yaşamda alınabilecek önlemler arasında gösteriliyor.
Omega-3 veya vitamin takviyelerinin ise herkes için rutin bir kuru göz tedavisi olarak değerlendirilmemesi, kişinin gereksinimi ve hekim önerisine göre kullanılması gerektiği belirtildi.
Ağrı Ve Görme Kaybı Varsa Göz Hekimine Başvurun
Uzun süren veya giderek artan göz kuruluğu şikâyetlerinde temel nedenin belirlenmesinin önemli olduğu vurgulandı.
Özellikle belirgin ağrı, ışığa hassasiyet, yoğun kızarıklık veya görmede azalma gibi belirtilerin göz kuruluğuna eşlik etmesi halinde göz hekimi değerlendirmesinin geciktirilmemesi gerektiği belirtildi.
