Dünya Sağlık Örgütü’nün 2026 verilerine göre yılın ilk yarısında 89 ülke, bölge ve alandan 1,6 milyon dang vakası bildirildi. Hastalığın özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygın olduğu belirtiliyor.
Dang virüsü, enfekte Aedes türü sivrisineklerin ısırmasıyla insanlara bulaşıyor. Hastalık özellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde görülse de sıcaklıkların yükselmesi, sivrisineklerin yaşam alanlarının genişlemesi ve uluslararası seyahatler nedeniyle farklı bölgelerde de önemini koruyor.
Özellikle dang vakalarının görüldüğü bölgelere seyahat edenlerin sivrisinek ısırıklarına karşı dikkatli olması gerekiyor.
Dang virüsü nedir?
Dang, sivrisinekler aracılığıyla bulaşan viral bir enfeksiyon olarak tanımlanıyor. Hastalığın bulaşmasında başta Aedes aegypti olmak üzere Aedes albopictus türü sivrisinekler rol oynuyor.
Bu sivrisinekler insan yaşamına yakın alanlarda bulunabiliyor ve özellikle gündüz saatlerinde aktif olabiliyor. Sabah erken saatler ve akşamüstü ise sivrisinek ısırıklarına karşı daha dikkatli olunması gereken zamanlar arasında gösteriliyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre dünya nüfusunun yaklaşık yarısı dang riski altında bulunuyor. Her yıl yaklaşık 100-400 milyon enfeksiyon meydana geldiği tahmin ediliyor.
Enfeksiyonların önemli bir bölümü hafif seyrediyor veya herhangi bir belirti göstermiyor. Ancak bazı kişilerde ağır dang gelişebiliyor ve hastanede tedavi gerekebiliyor.
Sivrisinek ısırığından sonra bu belirtilere dikkat
Dang belirtileri genellikle enfekte sivrisineğin ısırmasından 4-10 gün sonra ortaya çıkıyor.
Hastalığın yaygın belirtileri arasında:
- Yüksek ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Gözlerin arkasında ağrı
- Kas ve eklem ağrıları
- Bulantı ve kusma
- Lenf bezlerinde şişme
- Ciltte döküntü
yer alıyor.
Belirtilerin grip benzeri olması nedeniyle dang, ilk aşamada başka enfeksiyonlarla karıştırılabiliyor. Bu nedenle özellikle hastalığın görüldüğü bölgelere seyahat eden kişilerin yüksek ateş ve diğer belirtileri ciddiye alması gerekiyor.
Doktora başvururken yakın zamanda yapılan seyahatlerin mutlaka belirtilmesi önem taşıyor.
Ateşin düşmesi her zaman iyileşme anlamına gelmiyor
Dang hastalığında dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri de ateşin düşmesinin her zaman hastalığın geçtiği anlamına gelmemesi.
Ağır dang belirtileri, hastalığın ilk belirtilerinin başlamasından yaklaşık 3-7 gün sonra ortaya çıkabiliyor. Bu süreçte ateş azalırken hastanın genel durumu aksine kötüleşebiliyor.
Ağır dang belirtileri neler?
Şu belirtiler ağır dang açısından uyarı işareti olarak kabul ediliyor:
- Şiddetli karın ağrısı
- Sürekli kusma
- Hızlı nefes alma
- Diş eti veya burun kanaması
- Kusmukta veya dışkıda kan
- Belirgin halsizlik
- Huzursuzluk
- Aşırı susama
- Cildin soluk ve soğuk hale gelmesi
Bu belirtilerden birinin veya birkaçının görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
İkinci enfeksiyonda ağır hastalık riski artabilir
Dang virüsünün dört farklı serotipi bulunuyor. Bir serotiple geçirilen enfeksiyon aynı serotipe karşı uzun süreli bağışıklık sağlayabilirken diğer serotiplere karşı aynı düzeyde koruma sağlamıyor.
Daha önce dang geçirmiş bir kişinin farklı bir serotiple yeniden enfekte olması halinde ağır hastalık riski artabiliyor.
Bu nedenle daha önce dang geçirmek, kişinin hastalığa karşı tamamen korunduğu anlamına gelmiyor.
Dang hastalığının özel bir tedavisi var mı?
Dang enfeksiyonunu doğrudan ortadan kaldıran özel bir ilaç bulunmuyor. Hastaların doktor tarafından değerlendirilmesi, yeterli sıvı alması ve dinlenmesi önem taşıyor.
Ateş ve ağrı kontrolünde parasetamol kullanılabilirken, kanama riskini artırabileceği için aspirin ve ibuprofen gibi ilaçların doktora danışılmadan kullanılmaması gerekiyor.
Ağır dang gelişmesi halinde hastanede yakın takip ve uygun sıvı tedavisi gibi tıbbi uygulamalara ihtiyaç duyulabiliyor.
Sivrisineklerden korunmak en önemli adım
Dangdan korunmada en önemli yöntem, sivrisinek ısırıklarını önlemek ve sivrisineklerin üreme alanlarını azaltmak.
Uzmanların önerileri arasında:
- Pencerelerde sineklik kullanmak
- Uygun sivrisinek kovuculardan yararlanmak
- Özellikle gündüz saatlerinde açıkta kalan vücut bölgelerini korumak
- Ev ve çevresinde su birikintilerinin oluşmasını önlemek
yer alıyor.
İklim koşulları, hızlı kentleşme, uluslararası seyahat ve ticaret dang hastalığının yayılmasını etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.
Sivrisinek ısırığı her zaman dang anlamına gelmiyor
Her sivrisinek ısırığı dang hastalığı anlamına gelmiyor. Ancak riskli bölgelere seyahat sonrasında yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, bulantı veya döküntü ortaya çıkması durumunda hastalık ihtimali göz önünde bulundurulmalı.
Özellikle şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma veya kanama gibi uyarı işaretlerinin ortaya çıkması halinde sağlık kuruluşuna başvurmak geciktirilmemeli.
